Mahabharata · Chapter 14.19
śubhānāmaśubhānāṃ ca neha nāśosti karmaṇām /
prāpyaprāpyānupacyante kṣetrekṣetre tathātathā //
yathā prasūyamānastu phalī dadyātphalaṃ bahu /
tathā syādvipulaṃ puṇyaṃ śuddhena manasā kṛtam //
pāpaṃ cāpi tathaiva syātpāpena manasā kṛtam /
purodhāya mano hīha karmaṇyātmā pravartate //
yathā karmasamāviṣṭaḥ kāmamanyusamāvṛtaḥ /
naro garbhaṃ praviśati tatrāpi śṛṇu cottaram //
śukraṃ śoṇitasaṃsṛṣṭaṃ striyā garbhāśayaṃ gatam /
kṣetraṃ karmajamāpnoti śubhaṃ vā yadi vā'śubham //
saukṣmyādavyaktayāvācca na ca kvacana sajjati /
samprāpya brāhmaṇaḥ kāyaṃ tasmāttadbrahma śāśvatam //
tadbījaṃ sarvabhūtānāṃ tena jīvanti jantavaḥ //
sa jīvaḥ sarvabhūtānāṃ garbhamāviśya bhāgaśaḥ / dadhāti cetanā sadyaḥ prāṇasthāneṣvavasthitaḥ /
tataḥ spandayate'ṅgāni sa garbhaścetanānvitaḥ //
yathā lohasya viṣyando niṣikto bimbavigraham /
upaiti tadvajjānīhi garbhe jīvapraveśanam //
lohapiṇḍaṃ yathā vahniḥ praviśya hyatitāpayet / tathā tvamapi jānīhi garbhe jīvopapādanam /
yathā ca dīpaḥ śaraṇaṃ dīpyamānaḥ prakāśayet /
evameva śarīrāṇi prakāśayati cetanaḥ //
yadyacca kurute karma śubhaṃ vā yadi vā'śubham /
pūrvadehakṛtaṃ sarvamavaśyamupabhujyate //
tatastu kṣīyate caiva punaścānyatpracīyate /
yāvattu mokṣayogasthaṃ dharmaṃ naivāvabudhyate //
tatte dharmaṃ pravakṣyāmi sukhī bhavati yena vai /
āvartamāno jātīṣu yathā'nyonyāsu sattama //
dānaṃ vrataṃ brahmacaryaṃ yathoktavratadhāraṇam /
damaḥ praśāntatā caiva bhūtānāṃ cānukampanam //
saṃyamaścānṛśaṃsya ca parasvādānavarjanam /
vyalīkānāmakaraṇaṃ bhūtānā manasā bhuvi //
mātāpitrośca śuśrūṣā devatātitipūjanam /
gurupūjā ghṛṇā śaucaṃ nityamindrayasaṃyamaḥ //
pravartanaṃ śubhānāṃ ca tatsatāṃ vratamucyate /
tato dharmaḥ prabhavati yaḥ prajāḥ pāti śāśvatīḥ //
sadbhirācarito dharmaḥ sadācāre pratiṣṭhitaḥ /
ubhayārtho bhavatyeva svargārtho mokṣatastathā //
evaṃ satsu sadā paśyettatrachāpyeṣā dhruvā sthitiḥ /
ācāro dharmamācaṣṭe yasminsanto vyavasthitāḥ //
teṣu tatkarma nikṣiptaṃ yaḥ sa dharmaḥ sanātanaḥ /
yastaṃ samabhipadyeta na sa durgatimāpnuyāt //
ato niyamyate lokaḥ pracyavandharmavartmasu /
yaśca yogī ca muktaśca sa aitebhyo viśiṣyate //
vartamānasya dharmeṇa puruṣasya yathā tathā /
saṃsāratāraṇaṃ hyasya kālena mahatā bhavet //
evaṃ pūrvakṛtaṃ karma sarvo jantuḥ prapadyate /
sarvaṃ tatkāraṇaṃ yena nikṛto'pyamihāgataḥ //
śarīragrahaṇaṃ cāsya kena pūrvaṃ prakalpitam /
ityevaṃ saṃśaye loke tacca vakṣyāmyataḥ param //
śarīramātmanaḥ kṛtvā sarvalokapitāmahaḥ /
trailokyamasṛjadbrahmā kṛtsnaṃ sthāvarajaṅgamam //
tataḥ pradhānamasṛjaccetanāṃ tu śarīriṇām /
yayā sarvamidaṃ vyāptaṃ yāṃ loke paramāṃ viduḥ //
idaṃ tatkṣaramityuktaṃ paraṃ tvamṛtamakṣaram /
trayāṇāṃ mithunaṃ sarvamekaikasya pṛthakpṛthak //
asṛjatsarvabhūtāni pūrvadṛṣṭaḥ prajāpatiḥ /
sthāvarāṇi ca bhūtāni ityeṣā paurvikī śrutiḥ //
tasya kālaparīmāṇamakarotsa pitāmahaḥ /
bhūteṣu parivṛttiṃ ca panarāvṛttimeva ca //
yathā tu kaścinmedhāvī dṛṣṭātmā pūrvajanmani /
yatpravakṣyāmi tatsarvaṃ yathāvadupapadyate //
sukhaduḥkhe yathā samyaganitye yaḥ prapaśyati /
kāyaṃ cāmedhyasaṃsthānaṃ vināśaṃ karmasaṃhitam //
yacca kiñcitsukhaṃ tacca duḥkhaṃ dṛṣṭamiti smaran /
saṃsārasāgaraṃ ghoraṃ tariṣyati sudustaram //
janīmaraṇarogaiśca samāviṣṭaḥ pradhānavit /
cetanāvtasu caitanyaṃ samaṃ bhūteṣu paśyati //
nirvidyate tataḥ kaścinmārgamāṇaḥ paraṃ padam /
tasyopadeśaṃ vakṣyāmi yāthātathyena sattama //
śāśvatasyāvyayasyāth yadasya jñānamuttamam /
procyamānaṃ mayā vipra nibodhadamaśeṣataḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0