Mahabharata · Chapter 13.85

darśane kīdṛśaḥ snehaḥ saṃvāse ca pitāmaha /
mahābhāgyaṃ gavāṃ caiva tanme vyākhyātumarhasi //
bhīṣma uvāca /

hanta te kathayiṣyāmi purāvṛttaṃ mahādyute /
nahuṣasya ca saṃvādaṃ maharṣeścyavanasya ca //

purā maharṣiścyavano bhārgavo bharatarṣabha /
udavāsakṛtārambho babhūva sa mahāvrataḥ //

nihatya mānaṃ krodhaṃ ca praharṣaṃ śokameva ca /
varṣāṇi dvādaśa munirjalavāse dhṛtavrataḥ //

ādadhatsarvabhūteṣu visramyaṃ paramaṃ śubham /
jalecareṣu sarveṣu śītaraśmiriva prabhuḥ //

sthāṇubhūtaḥ śucirbhūtvā daivatebhyaḥ praṇamya ca /
gaṅgāyamunayormadhye jalaṃ sampraviveśa ha //

gaṅgāyamunayorvegaṃ subhīmaṃ bhīmaniḥsvanam /
pratijagrāha śirasā vātavegasamaṃ jave //

gaṅgā ca yamunā caiva saritaśca sarāṃsi ca /
pradakṣiṇamṛṣiṃ cakrurna cainaṃ paryapīḍayan //

antarjaleṣu suṣvāpa kāṣṭhabhūto mahāmuniḥ /
tataścordhvasthito dhīmānabhavadbharatarṣabha //

jalaukasāṃ sasatvānāṃ babhūva priyadarśanaḥ / upājighnanta ca tadā matsyāstaṃ hṛṣṭamānasāḥ /
tatra tasyāsataḥ kālaḥ samatīto'bhavanmahān //

tataḥ kadācitsamaye kasmiṃścinmatsyajīvinaḥ /
taṃ deśaṃ samupājagmurjālahastā mahādyute //

niṣādā bahavastatra matsyoddharaṇaniścayāḥ / vyāyatā balinaḥ śūrāḥ salileṣvanuvartinaḥ /
abhyāyayuśca taṃ deśaṃ niścitā jālakarmṇi //

jālaṃ te yojayāmāsurnavasūtrakṛtaṃ dṛḍham /
matsyoddharaṇamākarṣastadā bharatasattama //

tataste bahubhiryogaiḥ kaivartā matsyakāṅkṣiṇaḥ /
gaṅgāyamunayorvāri jālenāvakiranti te //

jālaṃ suvitataṃ teṣāṃ navasūtrakṛtaṃ tathā /
vistārāyāmasampannaṃ yattatra salile kṣamam //

tataste sumahaccaiva balavacca suvartitam /
avatīrya tataḥ sarve jālaṃ cakṛṣire tadā //

abhītarūpāḥ saṃhṛṣṭā anyonyavaśavartinaḥ /
babandhustatra matsyāṃśca tathā'nyāñjalacāriṇaḥ //

tathā matsyaiḥ parivṛtaṃ cyavanaṃ bhṛgunandanam /
ākarṣayanmahārāja jālenātha yadṛcchayā //

nadīśaivaladigdhāṅgaṃ hariśmaśrujaṭādharam / lagnaiḥ śaṅkhanakhairgātre kroḍaiścitrairivārpitam /

taṃ jālenoddhṛtaṃ dṛṣṭvā te tadā vedapāragam /
sarve prāñjalayo dāśāḥ śirobhiḥ prāpatanbhuvi //

parikhedaparitrāsājjālasyākarṣaṇena ca /
matsyā babhūvurvyāpannāḥ sthalasaṃsparśanena ca //

sa munistattadā dṛṣṭvā matsyānāṃ kadanaṃ kṛtam /
babhūva kṛpayāviṣṭo niḥśvasaṃśca punaḥpanaḥ //
niṣādā ūcuḥ /

ajñānādyatkṛtaṃ pāpaṃ prasādaṃ tatra naḥ kuru /
karavāma priya kiṃ te tanno brūhi mahāmune //

ityukto matsyamadhyasthaścyavano vākyamabravīt /
yo me'dya paramaḥ kāmastaṃ śṛṇudhvaṃ masāhitāḥ //

prāṇotsargaṃ visargaṃ vā matsyairyāsyāmyahaṃ saha /
saṃvāsānnotsahe tyaktuṃ salile'dhyupitānaham //

ityuktāste niṣādāstu subhṛśaṃ bhayakampitāḥ /
sarve vivarṇavadanā nahuṣāya nyavedayan //