Mahabharata · Chapter 13.73

strīṇāṃ svabhāvamicchāmi śrotuṃ bharatasattama / striyo hi mūlaṃ doṣāṇāṃ laghucittā hi tāḥ smṛtāḥ?
bhīṣma uvāca /

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
nāradasya ca saṃvādaṃ puṃścalyā pañcacūḍāyā //

lokānanucaransarvāndevarṣirnāradaḥ purā /
dadarśāpsarasaṃ brāhmīṃ pañcacūḍāmaninditām //

tāṃ dṛṣṭvā cārusarvāṅgīṃ papraccāpsarasaṃ muniḥ /
saṃśayo hṛdi kaścinme brūhi tanme sumadhyame //

evamuktā'tha sā vipraṃ pratyuvācātha nāradam /
viṣaye sati vakṣyāmi samarthāṃ manyase ca mām //
nārada uvāca /

na tvāmaviṣaye bhadre niyokṣyāmi kathañcana /
strīṇāṃ svabhāvamicchāmi tvattaḥ śrotuṃ varānane //

etacchrutvā vacastasya devarṣerapsarottamā /
pratyuvāca na śakṣyāmi strī satī nindituṃ striyaḥ //

viditāste striyo yāśca yādṛśāśca svabhāvataḥ /
na māmarhasi devarṣe niyoktuṃ kārya īdṛśe //

tāmuvāca sa devarṣiḥ satyaṃ vada sumadhyame /
mṛṣāvāde bhaveddoṣaḥ satye doṣo na vidyate //

ityuktā sā kṛtamatirabhavaccāruhāsinī /
strīdoṣāñśāśvatānsatyānbhāṣituṃ sampracakrame //

kulīnā rūpavatyaśca nāthavatyaśca yoṣitaḥ / maryādāsu na tiṣṭhanti sa doṣaḥ strīṣu nārada

na strībhyaḥ kiñcidanyadvai pāpīyastaramasti vai /
striyo hi mūlaṃ doṣāṇāṃ tathā tvamapi vettha ha //

samājñātānṛddhimataḥ pratirūpānvaśe sthitān /
patīnantaramāsādya nālaṃ nāryaḥ parīkṣitum //

asaddharmastvayaṃ strīṇāmasmākaṃ bhavati prabho /
pāpīyaso narānyadvai lajjāṃ tyaktvā bhajāmahe //

striyaṃ hi yaḥ prārthayate sannikarṣaṃ ca gacchati /
īṣacca kurute sevāṃ tamevecchanti yoṣitaḥ //

anarthitvānmanuṣyāṇāṃ bhayātparijanasya ca /
maryādāyāmamaryādāḥ striyastiṣṭhanti bhartṛṣu //

nāsāṃ kaścidagamyosti nāsāṃ vayasi niścayaḥ //
virūpaṃ rūpavantaṃ vā pumānityeva bhuñjate //

na bhayānnāpyanukrośānnārthahetoḥ kathañcana /
na jñātikulasambandhātstriyastiṣṭhanti bhartṛṣu //

yauvane vartamānānāṃ mṛṣṭābharaṇavāsasām /
nārīṇāṃ khairavṛttīnāṃ spṛhayanti kulastriyaḥ //

yāśca śaśvadbahumatā rakṣyante dayitāḥ striyaḥ /
api tāḥ samprasajjante kubjāndhajaḍavāmanaiḥ //

paṅguṣvatha ca devarṣe ye cānye kutsitā narāḥ /
strīṇāmagamyo loke'sminnāsti kaścinmahāmune //

yadi puṃsāṃ gatirbrahmankathañcinnopapadyate /
apyanyonyaṃ pravartante na hi tiṣṭhanti bhartṛṣu //

duṣṭācārāḥ pāparatā asatyā māyayā vṛtāḥ /
adṛṣṭabuddhibahulāḥ prāyeṇetyavagamyatām //

alābhātpuruṣāṇāṃ hi bhayātparijanasya ca /
vadhabandhabhayāccāpi svayaṃ guptā bhavanti tāḥ //

calasvabhāvā duḥsevyā durgrāhyā bhāvatastathā /
prājñasya puruṣasyeha yathābhāvāstathā striyaḥ //

nāgnistṛpyati kāṣṭhānāṃ nāpagānāṃ mahodadhiḥ /
nāntakaḥ sarvabhūtānāṃ na puṃsāṃ vāmalocanāḥ //

idamanyacca devarṣe rahasyaṃ sarvayoṣitām /
dṛṣṭvaiva puruṣaṃ hyanyaṃ yoniḥ praklidyate striyāḥ //

kāmānāmapi dātāraṃ kartāraṃ mānasāntvayoḥ /
rakṣitāraṃ na mṛṣyanti svabhartāramasatstriyaḥ //

na kāmabhogānvipulānnālaṅkārārthasañcayān /
tathaiva bahumanvante yathā ratyāmanugraham //

antakaḥ śamano mṛtyuḥ pātālaṃ baḍabāmukham /
kṣuradhārā viṣaṃ sarpo vahnirityekataḥ striyaḥ //

yataśca bhūtāni mahānti pañca yataśca lokā vihitā vidhātrā /
yataḥ pumāṃsaḥ pramadāśca nirmitā- stataśca doṣāḥ pramadāsu nārada //