Mahabharata · Chapter 13.33
prāyaścittaṃ kṛtaghnānāṃ pratibrūhi pitāmaha /
mātṝḥ pitṝnguruṃścaiva ye'vamanyanti mohitāḥ //
ye cāpyante pare tāta kṛtaghnā nirapatrapāḥ /
teṣāṃ gatiṃ mahābāho śrotumicchāmi tatvataḥ //
bhīṣma uvāca /
kṛtaghnānāṃ gatistāta narake śāśvatīḥ samāḥ / mātāpitṛgurūṇāṃ ca ye na tiṣṭhanti śāsane /
krimikīṭapipīleṣu jāyante sthāvareṣu ca //
durlabho hi punasteṣāṃ mānuṣye punarudbhavaḥ /
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam //
vatsanābho mahāprājño maharṣiḥ saṃśitavrataḥ /
valmīkabhūto brahmarṣistapyate sumahattapaḥ //
tasmiṃśca tapyati tapo vāsavo bharatarṣabha /
vavarṣa samuhadvarṣaṃ savidyutstanayitnumān //
tatra saptāhavarṣaṃ tu mumuce pākaśāsanaḥ /
nimīlitākṣastadvarṣaṃ pratyagṛhyata vai dvijaḥ //
tasminpatati varṣe tu śītavātasamanvite /
viśīrṇadhvastaśikharo valmīko'śanitāḍitaḥ //
tāḍyamāne tatastasminvatsanābhe mahātmani /
kāruṇyāttasya dharmaḥ svamānṛśaṃsyamathākarot //
cintayānasya brahmarṣi tapantamatidhārmikam /
anurūpā matiḥ kṣipramupajātā svabhāvajā //
svaṃ rūpaṃ māhiṣaṃ kṛtvā ********* manoharam /
rakṣārthaṃ vatsanāmasya catuṣpāduparisthitaḥ //
yadā tvapagataṃ varṣaṃ vṛṣṭivātasamanvitam / tato mahiṣarupeṇa dharmo dharmabhṛtāṃvara /
śanairvalmīkamutsṛjya prādravadbharatarṣabha //
sthite'sminvṛṣṭisampāte vīkṣate sma mahātapāḥ /
diśaśca vipulāstatra girīṇāṃ śikharāṇi ca //
dṛṣṭvā ca pṛthivīṃ sarvāṃ salilena pariplutām /
jalāśayānsa tāndṛṣṭvā vipraḥ pramudito'bhavat //
acintayadvismitaści vipraḥ pramudito'bhavat // acintayadvistitaśca varṣātkenābhirakṣitaḥ /
tato'paśyatsa mahiṣamavasthitamadūrataḥ //
tiryagyonāvapi kathaṃ dṛśyate dharmavatsalaḥ //
ato nu bhadramahiṣaḥ śilāpaṭṭamavasthitaḥ /
pīvaraścaiva balyaśca bahumāṃso bhavedayam //
tasya buddhiriyaṃ jātā dharmasaṃsaktajā muneḥ /
kṛtaghnā narakaṃ yānti ye ca viśvastaghātinaḥ //
niṣkṛtiṃ naiva paśyāmi kṛtaghnānāṃ kathañcana /
krate prāṇiparityāgāddharmajñānāṃ vaco yathā //
akṛtvā bharaṇaṃ pitroradattvā gurudakṣiṇām /
kṛtaghnatāṃ ca samprāpya maraṇāntā ca niṣkṛtiḥ //
ākāṅkṣāyāmupekṣāyāṃ copapātakamuttamam /
tasmātprāṇānparityakṣye prāyaścittārthamityuta //
sa meruśikharaṃ gatvā nisyaṅkenāntarātmanā / prāyaścittaṃ kartukāmaḥ śarīraṃ tyaktumudyataḥ /
nigṛhītaśca dharmātmā haste dharmeṇa dharmavit //
dharmi uvāca /
vatsanābha mahāprājña bahuvarṣaśatāyuṣa /
parituṣṭosmi tyāgena nissaṅgena tathā'tmanaḥ //
evaṃ dharmabhṛtaḥ sarve vimṛśanti kṛtākṛtam /
na kaścidvatsanābhasya yasya nopahataṃ manaḥ //
yaścānavadyaścarati śakto dharmaṃ ca sarvaśaḥ /
nivartasva mahāprājñ pūtātmā hyasi śāśvataḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0