Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 13.267

13.267.1

ityuktavati tadvākyaṃ kṛṣṇe devakinandane /
bhīṣmaṃ śāntanavaṃ bhūyaḥ paryapṛcchadyudhiṣṭhiraḥ //

13.267.2

nirṇaye vā mahābuddhe sarvadharmavidāṃvara /
pratyakṣamāgamo veti kiṃ tayoḥ kāraṇaṃ bhavet //
bhīṣma uvāca /

13.267.3

nāstyatri saṃśayaḥ kaściditi me vartate matiḥ /
śṛṇu vakṣyāmi te prājña samyaktvaṃ me'nupṛcchasi //

13.267.4

saṃśayaḥ sugamastatra durgamastasya nirṇayaḥ /
dṛṣṭaṃ śrutamanantaṃ hi yatra saṃśayadarśan //

13.267.5

pratyakṣaṃ kāraṇaṃ dṛṣṭaṃ haitukaṃ prājñamāninaḥ /
nāstītyevaṃ vyavasyanti satyamāgamameva vā //

13.267.6

tadayuktaṃ vyavasyanti bālāḥ paṇḍitamāninaḥ /
atha sañcintyamevaikaṃ kāraṇaṃ kiṃ bhavediti //

13.267.7

śakyaṃ dīrgheṇa kālena yuktenāmantritena ca /
prāṇayātrāmanekāṃ ca kalpayānena bhārata //

13.267.8

tatpareṇaiva nānyena śakyate tattu kāraṇam /
hetūnāmantamāsādya vipulaṃ jñānamuttamam //

13.267.9

jyotiḥ sarvasya lokasya vipulaṃ pratipadyate / na tveva gamanaṃ rājanhetuto gamanaṃ tathā /
agrāhyamanibaddhaṃ ca vācā samparivarjayet //
yudhiṣṭhira uvāca /

13.267.10

pratyikṣaṃ lokataḥ siddhirlokaścāgamapūrvakaḥ /
śiṣṭācāro bahuvidhastanme brūhi pitāmahaḥ //
bhīṣma uvāca /

13.267.11

dharmasya hriyamāṇasya balavadbhirdurātmabhiḥ /
saṃsthā yatnairapi kṛtā kālena pratibhidyate //

13.267.12

adharmo dharmarūpeṇa tṛṇaiḥ kūpa ivāvṛtaḥ /
tatastairbhidyate vṛttaṃ śṛṇu caiva yudhiṣṭhira //

13.267.13

avṛttyā ye tu nindani śrutatyāgaparāyaṇāḥ /
dharmavidveṣiṇo mandā ityuktasteṣu saṃśayaḥ //

13.267.14

atṛpyantastu sādhūnāṃ yāvadāgamabuddhayaḥ /
paramityeva santuṣṭāstānupāssva ca pṛccha ca //

13.267.15

kāmārthau pṛṣṭhataḥ kṛtvā lobhamohānusāriṇau /
dharma ityeva sambuddhastānupāssva ca pṛccha ca //

13.267.16

na teṣāṃ bhidyate vṛttaṃ yajñāḥ svādhyāyakarma ca /
ācāraḥ kāraṇaṃ caiva dharmaścaikastrayaṃ punaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

13.267.17

punareva hi me buddhi saṃśaye parimuhyati /
aparo majjamānasya paraṃ tīramapaśyataḥ //

13.267.18

vedaḥ pratyakṣamācāraḥ pramāṇaṃ tattrayaṃ yadi /
pṛthaktvaṃ labhyate caiṣāṃ dharmaścaitattrayaṃ katham //
bhīṣma uvāca /

13.267.19

dharmasya hriyamāṇasya balavadbhirdurātmabhiḥ /
yadyevaṃ manyase rājaṃstridhā dharmavicāraṇā //

13.267.20

eka eveti jānīhi tridhā dharmasya darśanam /
pṛthaktve ca na me buddhistrayāṇāmapi vai tathā //

13.267.21

[ukto mārgastrayāṇāṃ ca tattathaiva samācara /
jijñāsā na tu kartavyā dharmasya paritarkaṇāt //

13.267.22

sadaiva bharataśreṣṭha mā te bhūdatra saṃśayaḥ /
andho jaḍa ivāśaṅkī yadbravīmi tadācara //

13.267.23

ahiṃsā satyamakrodho dānametaccatuṣṭayam / ajātaśatro sevasya dharma eṣa sanātanaḥ // ]

13.267.24

brāhmaṇeṣu ca vṛttiryā pitṛpaitāmahocitā /
tāmanvehi mahābāho dharmasyaite hi deśikāḥ //

13.267.25

pramāṇamapramāṇaṃ vai yaḥ kuryādabudho janaḥ /
na sa pramāṇatāmarho viṣādajanano hi saḥ //

13.267.26

brāhmaṇāneva sevasva satkṛtya bahumānya ca /
eteṣveva tvime lokāḥ kṛtsnā iti nibodha tān //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc