Mahabharata · Chapter 13.249

evaṃ bruvantyāṃ strīdharmaṃ devyāṃ devasya śāsanāt /
ṛṣigandharvayakṣāṇāṃ yoṣitaścāpsarogaṇāḥ //

nāgabhūtastriyaścaiva nadyaścaiva samāgatāḥ /
śrutukāmāḥ paraṃ vākyaṃ sarvāḥ paryavatasthire //

umādevī mudā yuktā pujyamānā'ṅganāgaṇaiḥ /
ānṛśaṃsyaparā devī satataṃ strīgaṇaṃ prati //

strīgaṇasya hitārthāya bhavapriyacikīrṣayā /
vaktuṃ vacanamārebhe strīṇāṃ dharmāśrayānvitam //
umovāca /

bhagavansarvabhūteśa śrūyatāṃ vacanaṃ mama /
ṛtuprāptā suśuddā yā kanyā setyabhidhīyate //

tāṃ tu kanyāṃ pitā mātā bhrātā mātula eva vā /
pitṛvyaścaiva pañcate dātuṃ prabhavatāṃ gatāḥ //

vivāhāśca tathā pañca tāsāṃ dharmārthakāraṇāt /
kāmataśca mitho dānamitaretarakāmyayā //

dattā yasya bhavedbhāryā eteṣāṃ yena kena cit /
dātāraḥ suvimṛśyaiva dātumarhanti nānyathā //

uttamānāṃ tu varṇānāṃ mantravatpāṇisaṅgrahaḥ /
vivāhakāraṇaṃ cāhuḥ śūdrāṇāṃ samprayogataḥ //

yadā dattā bhavetkanyā tasmādbhāryārthine svakaiḥ / tadāprabhṛti sā nārī daśarātraṃ vilajjayā /
manasā karmaṇā vācā anukūlā ca sā bhavet //

iti bhartṛvrataṃ kuryātpatimuddiśya śobhanā /
tadāprabhṛti sā nārī na kuryātpatyurapriyam //

yadyadicchati vai bhartā dhramakāmārthakāraṇāt / tathaivānupriyā bhūtvā tathaivopacaretpatim /
pativratātvaṃ nārīṇāmetadeva sanātanam //

tādṛśī sā bhavennityaṃ yādṛśastu bhavetpatiḥ /
śubhāśubhasamācāra etadvṛttaṃ samāsataḥ //

daivataṃ satataṃ sādhvī bhartāraṃ yā tu paśyati /
daivameva bhavettasyāḥ patirityavagamyate //

etasminkāraṇaṃ deva paurāṇī śrūyate śrutiḥ /
kathayāmi prasādātte śṛṇu deva samāsataḥ //

kasya cittvatha viprasya bhārye dve hi babhūvatuḥ /
tayorekā dharmakāmā devānuddiśya bhaktitaḥ //

bhartāramavamatyaiva devatāsu samāhitā /
cakāra vipulaṃ dharmaṃ pūjayānā'rcayā'nvitam //

aparā dharmakāmā ca patimuddiśya śobhanā /
bhartāraṃ daivataṃ kṛtvā cakāra kila tatpriyam //

evaṃ vivartamāne tu yugapanmaraṇe'dhvani / gate kila mahādeva tatraikā yā pativratā /
devapriyāyāṃ tiṣṭhantyāṃ puṇyalokaṃ jagāma sā //

devapriyā ca tiṣṭhantī vilalāpa suduḥkhitā /
tāṃ yamo lokapālastu babhāṣe puṣkalaṃ vacaḥ //

mā śucastvaṃ nivartasva na lokāḥ santi te'naghe /
svadharmavimukhā sā tvaṃ tasmāllokā na santi te //

devatā hi patirnāryāḥ sthāpitā sarvadaivataiḥ /
avamatya śubhe tattvaṃ kathaṃ lokāngamiṣyasi //

moheni tvaṃ varārohe na jānīṣe svadaivatam /
patimatyā striyā kāryo dharmaḥ patyarpaṇastviti //

tasmāttvaṃ hi nivartasva kuru patyāśritaṃ hitam / tadā gantāsi lokāṃstānyāngacchanti pativratāḥ /
nānyathā śakyate prāptuṃ patīnāṃ lokamuttamam //

yamenaivaṃvidhaṃ coktā nivṛttā punareva sā /
babhūva patimālambya patipriyaparāyaṇā //

evametanmahagādeva daivataṃ hi striyāḥ patiḥ /
tasmātpatiparā bhūtvā patīnupacarediti //