Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 13.234

13.234.1

etadarthamavāpnoti naraḥ pretya śubhekṣaṇe // umovāca /

13.234.2

lokasiddhaṃ tu yaddravyaṃ sarvasādhāraṇaṃ bhavet / tadadatsarvisāmānyaṃ kathaṃ dharmaṃ labhennaraḥ /
evaṃ sādhāraṇe dravye tasya svatvaṃ kathaṃ bhavet // maheśvara uvāca /

13.234.3

loke bhūtamayaṃ dravyaṃ sarvasādhāraṇaṃ tathā /
tathaiva taddadanmartyo labhetpuṇyaṃ sa tacchṛṇu //

13.234.4

dātā pratigrahītā ca deyaṃ sopakramaṃ tathā / deśakālau ca yattvetaddānaṃ ṣaṅguṇamucyate /
teṣāṃ sampadviśeṣāṃśca kīrtyamānānnibodha me //

13.234.5

ādiprabhṛti yaḥ śuddho manovākkāyakarmabhiḥ / satyavādī jitakrodhastvalubdho nābhyasūyakaḥ / śruddhāvānāstikaścaivaka evaṃ dātā praśasyate //

13.234.6

śudro dānto jitakrodhastathā dīnakulodbhavaḥ /
śrutacāritrasampannastathā bahukalatravān //

13.234.7

pañcayajñaparo nityaṃ nirvikāraśarīravān /
etānpātraguṇānviddhi tādṛkpātraṃ praśasyate //

13.234.8

pitṛdevāgnikāryeṣu tasya dattaṃ mahāphalam / yadyadarhati yo loke pātraṃ tasya bhavecca saḥ / mucyedāpada āpanno yena pātraṃ tadasya tu //

13.234.9

annasya kṣudhitaṃ pātraṃ tṛṣitastu jalasya vai /
evaṃ pātreṣu nānātvamiṣyate puruṣaṃ prati //

13.234.10

jāraścoraśca ṣaṇḍaśca hiṃsraḥ samayabhedakaḥ /
lokavighnakarāścānye varjitavyāḥ sarvaśaḥ priye //

13.234.11

paropaghātādyaddravyaṃ cauryādvā labhyate nṛbhiḥ /
nirdayāllabhyate yacca dhūrtabhāvena vai tathā //

13.234.12

adharmādarthamohādvā bahūnāmuparodhanāt /
yallabhyate dhanaṃ devi tadatyantavigarhitam //

13.234.13

tādṛśena kṛtaṃ dharmaṃ niṣphalaṃ viddhi bhāmini /
tasmānnyāyāgatenaiva dātavyaṃ śubhamicchatā //

13.234.14

yadyadātmapriyaṃ nityaṃ tattaddeyamiti sthitiḥ /
upakramamimaṃ viddhi dātṝṇāṃ paramaṃ hitam //

13.234.15

pātrabhūtaṃ tu dūrasthamabhigamya prasādya ca / dātā dānaṃ tathā dadyādyathā tuṣyeta tena saḥ / eṣa dānavidhaiḥ śreṣṭhaḥ samāhūya tu madhyamaḥ //

13.234.16

pūrvaṃ ca pātratāṃ jñātvā samāhūya nivedya ca /
śaucācamanasaṃyuktaṃ dātavyaṃ śraddhayā priye //

13.234.17

yācitṝṇāṃ tu paramamābhimukhyaṃ puraskṛtam /
sammānapūrvaṃ saṅgrāhyaṃ dātavyaṃ deśakālayo //

13.234.18

apātrebhyopi cānyebhyo dātavyaṃ bhūtimicchatā // pātrāṇi samparīkṣyaiva dātrā vai nāmamātrayā /

13.234.19

atiśaktayā paraṃ dānaṃ yathāśakti tu madhyamam /
tṛtīyaṃ cāparaṃ dānaṃ nānurūpamivātmanaḥ //

13.234.20

yathā sambhāṣitaṃ pūrvaṃ dātavyaṃ tattathaiva ca / puṇyikṣetreṣu yaddattaṃ puṇyakāleṣu vā yathā / tacchobhanataraṃ viddhi gauravāddeśakālayoḥ // umovāca /

13.234.21

yaśca puṇyatamo deśastathā kālaśca śaṃsa me // maheśvara uvāca /

13.234.22

kurukṣetraṃ mahānanyo yaśca devarṣisevitaḥ / girirvaraśca tīrthāni deśabhāgeṣu pūjitaḥ /
grahītumīpsito yatra tatra dattaṃ mahāphamal //

13.234.23

śaradvasantakālaśca puṇyamāsastathaiva ca /
śuklapakṣaśca pakṣāṇāṃ paurṇamāsī ca parvasu //

13.234.24

pitṛdaivatanakṣatranirmalo divasastathā /
tacchobhanataraṃ viddhi candrasūryagrahe tathā //

13.234.25

pratigrahīturyaḥ kālo manasā kīrtitaḥ śubhe /
evamādiṣṭakāleṣu dattaṃ dānaṃ mahadbhavet //

13.234.26

dātā deyaṃ ca pātraṃ ca upakramayutā kriyā /
deśakālaṃ tathā teṣāṃ sampacchuddhiḥ prakīrtitā //

13.234.27

yathaiva yugapatsampattatra dānaṃ mahadbhavet //

13.234.28

atyalpamapi yaddānamebhiḥ ṣaḍbhirguṇairyutam /
bhūtvā'nantaṃ nayetsvargaṃ dātāraṃ doṣavarjitam //

13.234.29

sumahadvā'pi yaddānaṃ guṇairebhirvinākṛtam / atyalpaphalaniryogamaphalaṃ vā phaloddhatam // umovāca /

13.234.30

evanguṇayutaṃ dānaṃ dattaṃ ca phalatāṃ vrajet / tadasti cenmahaddeyaṃ tanme śaṃsitumarhasi // maheśvara uvāca /

13.234.31

tadapyasti mahābhāge narāṇāṃ bhāvadoṣataḥ //

13.234.32

kṛtvā dharmaṃ tu vidhivatpaścāttāpaṃ karoti cet /
ślāghayā vā yadi brūyādvṛthā saṃsadiṃ yatkṛtam //

13.234.33

prakalpayecca manasā tatphalaṃ pretyabhāvataḥ / karma dharmakṛtaṃ yacca satataṃ phalakāṅkṣayā / etatkṛtaṃ vā dattaṃ vā paratra viphalaṃ bhavet //

13.234.34

ete doṣā vivarjyāśca dātṛbhiḥ puṇyakāṅkṣibhiḥ /
sanātanamidaṃ vṛttaṃ sadbhirācaritaṃ tathā //

13.234.35

anugrahātpareṣāṃ tu gṛhasthānāmṛṇaṃ hi tat /
ityevaṃ mana āviśya dātavyaṃ satataṃ budhaiḥ //

13.234.36

evameva kṛtaṃ nityaṃ sukṛtaṃ tadbhavenmahat /
sarvasādhāraṇaṃ dravyamevaṃ dattvā mahatphalam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc