Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 13.189

13.189.1

kena te ca bhavetprītiḥ kathaṃ tuṣṭiṃ tu gacchasi /
iti pṛṣṭaḥ surendreṇa provāca harirīśvaraḥ //

13.189.2

brāhmaṇānāṃ parīvādo mama vidveṣaṇaṃ mahat /
brāhmaṇaiḥ pūjitairnityaṃ pūjito'haṃ na saṃśayaḥ //

13.189.3

nityābhivādyā viprendrā bhuktvā pādau tathā'tmanaḥ /
teṣāṃ tuṣyāmi martyānāṃ yaścakre ca baliṃ haret //

13.189.4

vāmanaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā varāhaṃ ca jalotthitam / uddhṛtāṃ dharaṇīṃ caiva mūrdhnā dhārayate tu yaḥ /
na teṣāmaśubhaṃ kiñcitkalmaṣaṃ copapadyate //

13.189.5

aśvatthaṃ rocanāṃ gāṃ ca pūjayedyo naraḥ sadā /
pūjitaṃ ca jagattena sadevāsuramānuṣam //

13.189.6

tena rūpeṇa teṣāṃ ca pūjāṃ gṛhṇāmi tattvataḥ /
pūjā mamaiṣā nāstyanyā yāvallokāḥ pratiṣṭhitāḥ //

13.189.7

anyathā hi vṛthā martyāḥ pūjayantyalpabuddhyaḥ /
nāhaṃ tatpratigṛhṇāmi na sā tuṣṭikarī mama //
indra uvāca /

13.189.8

cakraṃ pādau varāhaṃ ca brāhmaṇaṃ cāpi vāmanam /
uddhṛtāṃ dharaṇīṃ caiva kimarthaṃ tvaṃ praśaṃsasi //

13.189.9

bhavānsṛjati bhūtāni bhāvansaṃharati prajāḥ /
prakṛtiḥ sarvabhūtānāṃ samartyānāṃ sanātanī //
bhīṣma uvāca /

13.189.10

samprahasya tato viṣṇuridaṃ vacanamabravīt /
cakreṇa nihatā daityāḥ padmyāṃ krāntā vasundharā //

13.189.11

vārāhaṃ rūpamāsthāya hiraṇyākṣo nipātitaḥ / vāmanaṃ rūpamāsthāya jito rājā mayā baliḥ /

13.189.12

parituṣṭo bhavāmyevaṃ mānuṣāṇāṃ mahātmanām /
tanmāṃ ye pūjayiṣyanti nāsti teṣāṃ parābhavaḥ //

13.189.13

api vā brāhmṇaṃ dṛṣṭvā brahma cāriṇamāgatam /
brāhmaṇāgryāhutiṃ dattvā amṛtaṃ tasya bhojanam //

13.189.14

aindrīṃ sandhyāmupāsitvā ādityābhimukhaḥ sthitaḥ /
sarvatīrtheṣu sa snāto mucyate sarvakilbiṣaiḥ //

13.189.15

etadvaḥ kathitaṃ guhyamakhileni tapodhanāḥ /
saṃśayaṃ pṛcchamānānāṃ kiṃ bhūyaḥ kathayāmyaham //
baladeva uvāca /

13.189.16

śrūyatāṃ paramaṃ guhyaṃ mānuṣāṇāṃ sukhāvaham /
ajānanto yadabudhāḥ kliśyante bhūtapīḍitāḥ //

13.189.17

kalya utthāya yo martyaḥ spṛśedgāṃ vai ghṛtaṃ dadhi /
sarṣapaṃ ca priyaṅgaṃ ca kalmaṣātpratimucyate //

13.189.18

bhūtāni caiva sarvāṇi agrataḥ pṛṣṭhatopi vā /
ucchiṣṭaṃ vā'pi cchidreṣu varjayanti tapodhanāḥ //
devā ūcuḥ /

13.189.19

pragṛhyaudumbaraṃ pātraṃ toyapūrṇamudaṅbhukhaḥ /
upavāsaṃ tu gṛhṇīyādyadvā saṅkalpayedvratam //

13.189.20

devatāstasya tuṣyanti kāmikaṃ cāpi sidhyati /
anyathā hi vṛthā martyāḥ kurvate svalpabuddhayaḥ //

13.189.21

upavāse balau cāpi tāmrapātraṃ viśiṣyate / balirbhikṣā tathā'rdhyaṃ ca pitṝṇāṃ ca tilodakaṃ

13.189.22

tāmrapātreṇa dātavyamanyathā'lpaphalaṃ bhavet /
guhyametatsamuddiṣṭaṃ yathā tuṣyanti devatāḥ //
dharma uvāca /

13.189.23

rājapauruṣike vipre ghāṇṭike paricārike /
gorakṣake vāṇijake tathā kārukuśīlave //

13.189.24

mitradruhyanadhīyāne yaśca syādvṛṣalīpatiḥ / eteṣu daivaṃ pitryaṃ vā na deyaṃ syātkathañcana /
piṇḍadāstasya hīyante na ca prīṇāti vai pitṝn //

13.189.25

atithiryasya bhagnāśo gṛhātpratinivartate / pitarastasya devāśca agnayaśca tathaiva hi /
nirāśāḥ pratigacchanti atitherapratigrahāt //

13.189.26

strīghnairgoghnaiḥ kṛtaghnaiśca brahmaghnairgurutalpagaiḥ /
tulyadoṣo bhavatyebhiryasyātithitaranarcitaḥ //
agniruvāca /

13.189.27

pādamudyamya yo martyaḥ spṛśedgāśca sudurmatiḥ / brāhmaṇaṃ vā mahābhāgaṃ dīpyamānaṃ tathā'nalam /
tasya doṣānpravakṣyāmi tacchṛṇudhvaṃ samāhitāḥ //

13.189.28

divaṃ spṛśatyaśabdo'sya trasyanti pitaraśca vai / vaimanasyaṃ ca devānāṃ kṛtaṃ bhavati puṣkalam /
pāvakaśca mahātejā havyaṃ na pratigṛhṇati //

13.189.29

ājanmanāṃ śataṃ caiva narake pacyate tu saḥ /
niṣkṛtiṃ ca na tasyāpi anumanyanti karhicit //

13.189.30

tasmādgāvo na pādena spraṣṭavyā vai kadācana / brāhmaṇaśca mahātejā dīpyamānastathā'nalaḥ /
śraddadhānena martyena ātmano hitamicchatā //

13.189.31

ete doṣā mayā proktāstriṣu yaḥ pādamutsṛjet /
viśvāmitra uvāca /

13.189.32

śrūyatāṃ paramaṃ guhyaṃ rahasyaṃ dharmasaṃhitam /
paramānnena yo dadyātpitṝṇāmaupahārikam //

13.189.33

gajacchāyāyāṃ pūrvasyāṃ kutape dakṣiṇāmukhaḥ /
yadā bhādrapade māsi bhavate bahule maghā //

13.189.34

śrūyatāṃ tasya dānasya yādṛśo guṇavistaraḥ /
kṛtaṃ tena mahacchrāddhaṃ varṣāṇīha trayodaśa //

13.189.35

bahapal samaṅge hyakutobhaye ca kṣeme ca saṃkhyeva hi bhūyasī ca /
yathā purā brahmapure savatsā śatakratorvajradharasya yajñe //

13.189.36

bhūyaśca yā viṣṇupade sthitāyā vibhāvasoścāpi pathe sthitā yā /
devāśca sarve saha nāradena prakurvate sarvasaheti nāma //

13.189.37

mantreṇaitenābhivandeta yo vai vimucyate pāpakṛtena karmaṇā /
lokānavāpnoti purandarasya gavāṃ phalaṃ candramaso dyutiṃ ca //

13.189.38

evaṃ hi mantraṃ tridaśābhijuṣṭaṃ paṭheta yaḥ parvasu goṣṭhamadhye /
na tasyi pāpaṃ na bhayaṃ na śokaḥ sahasranetrasya ca yāti lokam //
bhīṣma uvāca /

13.189.39

atha sapta mahābhāga ṛṣayo lokaviśrutāḥ / vasiṣṭhapramukhāḥ sarve brahmaṇaṃ padmasambhavam /

13.189.40

pradakṣiṇamabhikramya sarve prāñjalayaḥ sthitāḥ // uvāca vacanaṃ teṣāṃ vasiṣṭho brahmavittamaḥ /

13.189.41

sarvaprāṇihitaṃ praśnaṃ brahmikṣatre viśeṣataḥ // dravyahīnāḥ kathaṃ martyā daridrāḥ sādhuvartinaḥ /

13.189.42

prāpnuvantīha yajñasya phalaṃ kena ca karmaṇā //
etacchrutvā vacasteṣāṃ brahmā vacanamabravīt //

13.189.43

aho praśno mahābhāga gūḍhārthaḥ paramaḥ śubhaḥ /
sūkṣmaḥ śreyāṃśca martyānāṃ bhavadbhiḥ samudāhṛtaḥ //

13.189.44

śrūyatāṃ sarvamākhyāsye nikhilena tapodhanāḥ /
yathā yajñaphalaṃ martyo labhate nātra saṃśayaḥ //

13.189.45

pauṣamāsasya śukle vai yadā yujyeta rohiṇī /
tena nakṣatrayogena ākāśaśayano bhavet //

13.189.46

ekavastraḥ śuciḥ snātaḥ śraddadhānaḥ samāhitaḥ /
somasya raśmayaḥ pītvā mahāyajñaphalaṃ labhet //

13.189.47

etadvaḥ paramaṃ guhyaṃ kathitaṃ dvijasattamāḥ / yanmāṃ bhavantaḥ pṛcchanti sūkṣmatattvārthadarśinaḥ] //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc