Mahabharata · Chapter 13.187

sāmni cāpi pradānena ca jyāyaḥ kiṃ bhavato matam /
prabrūhi bharataśreṣṭha yadatra vyatiricyate //
bhīṣma uvāca /

sāmnā prasādyate kaściddānena ca tathā'paraḥ /
pauruṣīṃ prakṛtiṃ jñātvā tayorekataraṃ bhajet //

guṇāṃstu śṛṇu vairājantsāntvasya puruṣarṣabha /
dāruṇānyapi bhūtāni sāntvenārādhayedyathā //

atrāpyudāharantīmamidihāsaṃ purātanam /
gṛhītvā rakṣasā mukto dvijātiḥ kānane yathā //

kaścittu buddhisampanno brāhmaṇo vijane vane /
gṛhītaḥ kṛcchramāpanno rakṣasā bhakṣayiṣyatā //

subuddhiḥ śrutisampanno dṛṣṭvā tamatibhīṣaṇam /
sāmaivāsmai prayuñjāno na mumoha na vivyadhe //

rakṣastu vācā sampūjya praśnaṃ papraccha taṃ dvijam /
mokṣyase brūhi me praśnaṃ kenāsmi hariṇaḥ kṛśaḥ //
bhīṣma uvāca /

muhūrtamatha sañcintya brāhmaṇistaṃ nirīkṣya saḥ /
abhītavadathāvyagraḥ praśnaṃ pratijagāda ha //

videśastho vilokastho vinā nūnaṃ suhṛjjanaiḥ /
viṣayānatulānbhuṅkṣe tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nūnaṃ mitrāṇi te rakṣaḥ sādhūpacaritānyapi /
svadoṣāttu parityajya tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

avṛttyā pīḍyamāno'pi vṛttyupāyānvigarhayan /
mahārthāndhyāyase nūnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

parakāryādhikārasthāḥ sadguṇairadhamā narāḥ /
avajānanti nūnaṃ tvāṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

guṇavānnirguṇānanyānnūnaṃ paśyasi tatkṛtān /
prājñairapi vinītātmā tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

sampīḍyātmānamāryatvāttvayā kaścidupaskṛtaḥ /
jitaṃ tvāṃ manyate sādho tenāsi harimaḥ kṛśaḥ //

kliśyamānānvimārgeṣu kāmakrodhāvṛtātmanaḥ /
manye'nudhyāyasi janāṃstenāsi harimaḥ kṛśaḥ //

prājñairapujito nūnaṃ prājñairapyabhininditaḥ /
hrīmānamarṣī durvṛttastenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nūnaṃ mitramukhaḥ śatruḥ kaścidāryavadācaran /
vañcayitvā gatastvāṃ vai tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nūnamadya satāṃ madhye tava vākyamanuttamam /
na bhāti kāle'bhihitaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

dṛṣṭapūrvāñśrutapūrvānkupitānhṛdayapriyān /
anunetuṃ na śakroṣi tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nūnamāsañjayitvā tvā kṛtye kasmiṃścidīpsite /
kaccidarthayate nityaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

parokṣavādibhirmithyādoṣaste sampradarśitaḥ /
tajjñairna pūjyase vyaktaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nūnaṃ tvāṃ sadguṇāpekṣaṃ pūjayānaṃ suhṛtprajāḥ /
māyāvīti ca jānanti tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

antargatamabhiprāyanna na nūnaṃ lajjayecchasi /
vivaktuṃ prāpya śaithilyāttenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nānābuddhirucīm̐lloke mānuṣānnūnamicchasi /
grahītuṃ svairguṇaiḥ sarvāṃstenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

asatsu viniviṣṭeṣu na guṇānvadataḥ svayam /
guṇāste na virājante tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

dharmavṛttaḥ śrutairhīnaḥ padaṃ tvaṃ rajasānvitaḥ /
mahatprārthayase nūnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

tapaḥpraṇihitātmānaṃ manye tvāraṇyakāṅkṣiṇam /
bandhuvargo nigṛhṇāti tenāsi harimaḥ kṛśaḥ //

iṣṭabhāryasya te nūnaṃ prātiveśyo mahādhanaḥ /
yuvā sulalitaḥ kāmī tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

durvinītahataḥ putro jāmātā vā'pramārjakaḥ /
dārā vā pratikūlāste tenāsi harimaḥ kṛśaḥ //

bhrātaro'tīva viṣamāḥ pitā vā kṣutkṣato mṛtaḥ /
mātā jyoṣṭho gururvā'pi tenāsi harimaḥ kṛśaḥ //

brāhmaṇo vā hato gaurvā brahmasvaṃ vāpahṛtaṃ purā /
devasyaṃ vā hṛtaṃ kāle tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

hṛtadāro'tha vṛddho vā loke dviṣṭo'thavā naraiḥ /
avijñānena vā vṛddhastenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

vārdhakārthaṃ dhanaṃ dṛṣṭvā svā śrīrvā'pi parairhṛtā /
vṛttirvā durjanāpekṣā tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

sampatkālena te dharmaḥ kṣīṇastāta suhṛdbuvaiḥ /
asannyāsamatistatra tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

avidvānbhīruralpārthe vidyāvikramadānajam /
yaśaḥ prārthayase nityaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

cirahābhilaṣitaṃ kiñcitphalamaprāptameva te /
kṛtamanyairapahṛtaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

nūnamātmagataṃ doṣamapaśyankiñcidātmani /
akāraṇe'bhiśasto hi tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

suhṛdāṃ duḥkhamārtānāṃ na pramokṣyasi hānijam /
alamarthaguṇairhīnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

sādhūngṛhasthāndṛṣṭvā ca tathā sādhūnvanecarān /
muktāṃścāvasathe saktāṃstenāsi harimaḥ kṛśaḥ //

dharmyamarthyaṃ ca kāmyaṃ ca deśe ca rahitaṃ vacaḥ /
na prasiddhyati te nūnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

dattānakuśalairarthānmanīṣī sañjijīviṣuḥ /
prāpya vartayase nūnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

parasparaviruddhānāṃ priyaṃ nūnaṃ cikīrṣasi /
suhṛdāmuparodhena tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

pāpānvivardhitāndṛṣṭvā kalyāṇāṃścāvasīdataḥ /
dhruvaṃ garhayase nūnaṃ tenāsi hariṇaḥ kṛśaḥ //

evaṃ sampūjitaṃ rakṣo vipraṃ taṃ pratyapūjayat /
sahāyamakaroccainaṃ sampūjyāmuṃ mumoca ha //