Mahabharata · Chapter 13.179

akāmāśca sakāmāśca ye hatāḥ sma mahāmṛdhe /
kāṃ yoniṃ pratipannāste tanme brūhi pitāmaha //

duḥkhaṃ prāṇaparityāgaḥ puruṣāṇāṃ mahāmṛdhe /
jānāmi cāhaṃ dharmajña prāṇatyāgaṃ suduṣkaram //

samṛdde vā'samṛddhe vā śubhe vā yadi vā'śubhe / saṃsāre'sminsadājātāḥ prāṇino'bhiratāḥkatham
kāraṇaṃ tatra me brūhi sarvajño hyasi me mataḥ //
bhīṣma uvāca /

samṛddhe vā'samṛddhe vā śubhe vā yadi vā'śubhe /
saṃsāre'sminsame jātāḥ prāṇinaḥ pṛthivīpate //

niratā yena bhāvena tatra me śṛṇu kāraṇam /
samyakcāyamanupraśnastvayoktastu yudhiṣṭhira //

atra te vartayiṣyāmi purāvṛttamidaṃ nṛpa /
dvaipāyanasya saṃvādaṃ kīṭasya ca yudhiṣṭhira //

brahmibhūtaścaranvipraḥ kṛṣṇadvaipāyanaḥ purā /
dadarśa kīṭaṃ dhāvantaṃ śīghraṃ śakaṭavartmani //

gatijñaḥ sarvabhūtānāṃ rutajñaśca śarīriṇām /
sarvajñastvaritaṃ dṛṣṭvā kīṭaṃ vacanamabravīt //

kīṭa santrastarūpo'si tvaritaścaiva lakṣyase /
kva ca vāsastadācakṣva kutaste bhayamāgatam //
kīṭa uvāca /

śakaṭavrajasya mahato ghoṣaṃ śrutvā bhayaṃ mama /
āgataṃ vai mahābuddhe svana eṣa hi dāruṇaḥ //

śrūyate tu sa mā hanyāditi hyasmādapakrame /
śvasatāṃ ca śṛṇomyenaṃ govṛṣāṇāṃ pratodyatām //

vahatāṃ sumahābhāraṃ sannikarṣe svanaṃ prabho /
nṛṇāṃ ca saṃvāhayatāṃ śrūyante vividhāḥ svanāḥ //

voḍhumasmadvidhenaiva na śakyaḥ kīṭayoninā /
tasmādatikramāmyeṣa bhayādasmātsudāruṇāt //

duḥkhaṃ hi mṛtyurbhūtānāṃ jīvitaṃ ca sudurlabham /
ato bhītaḥ palāyāmi gaccheyaṃ nāpadaṃ yathā //
bhīṣma uvāca /

ityuktaḥ sa tu saṃ prāha kutaḥ kīṭa sukhaṃ tava /
maraṇaṃ te sukhaṃ manye tiryagyonau hi vartase //

śabdaṃ sparśaṃ rasaṃ gandhaṃ bhogāṃścoccāvacānbahūn /
nābhijānāsi kīṭa tvaṃ śreyo maraṇameva te //
kīṭa uvāca /

sarvatra nirato jīva ihāpi ca sukhaṃ mama /
cetayāmi mahāprājña tasmādicchāmi jīvitum //

ihāpi viṣayaḥ sarvo yathādehaṃ pravartitaḥ /
manuṣyāstiryagāścaiva pṛthagbhogā viśeṣataḥ //

ahamāsaṃ manuṣyo vai śūdro bahudhanaḥ prabho /
abrahmaṇyo nṛśaṃsaśca kadaryo buddhijīvanaḥ //

vāk्ślakṣṇo hyakṛtaprajño dveṣṭā viśvasya karmaṇaḥ /
mithoguptanidhirnityaṃ parasvaharaṇe rataḥ //

bhṛtyātithijanaścāpi gṛhe'paryaśito mayā /
mātsaryātsvādukāmena nṛśaṃsena bubhukṣatā //

devārthaṃ pitṛyajñārthaṃ na ca śrāddhaṃ kṛtaṃ mayā /
na dattamannakāmeṣu dattamannaṃ lunāmi ca //

guptaṃ śaraṇamāśritya bhayeṣu śaraṇāgatān /
tyaktvā'kasmānniśāyāṃ ca na dattamabhayaṃ mayā //

dhanaṃ dhānyaṃ priyāndārānyānaṃ vāsastathā'dbhutam /
śriyaṃ dṛṣṭvā manuṣyāṇāmasūyāmi nirarthakam //

īrṣyuḥ parasukhaṃ dṛṣṭvā anyasya na bubhūṣakaḥ /
trivargahantā cānyeṣāmātmakāmānuvartakaḥ //

nṛśaṃsaguṇabhūyiṣṭhaṃ purā karma kṛtaṃ mayā /
smṛtvā tadanutapye'haṃ hitvā priyamivātmajam //

śubhānāṃ nābhijānāmi kṛtānāṃ karmaṇāṃ phalam /
mātā ca pūjitā vṛddhā brāhmaṇaścārcito mayā //

sakṛjjātiguṇopetaḥ saṅgatyā gṛhamāgataḥ /
atithiḥ pūjito brahmaṃstena māṃ nājahātsmṛtiḥ //

karmaṇāmeva caivāhaṃ sukhāśāmiva lakṣaye /
tacchrotumahamicchāmi tvattaḥ śreyastapodhana //