Mahabharata · Chapter 13.174
adharmasya gatirbrahmankathitā me tvayā'nagha /
dharmasya tu gatiṃ śrotumicchāmi vadatāṃvara //
kṛtvā karmāṇi pāpāni kathaṃ yānti śubhāṃ gatim /
karmaṇā ca kṛteneha kena yānti śubhāṃ gatim //
bṛhaspatiruvāca /
kṛtvā pāpāni karmāṇi adharmavaśamāgataḥ /
manasā viparītena nirayaṃ pratipadyate //
mohādadharmaṃ yaḥ kṛtvā punaḥ samanutapyate /
manaḥsamādhisaṃyukto na sa seveta duṣkṛtam //
[yathāyathā manastasya duṣkṛtaṃ karma garhate /
tathātathā śarīraṃ tu tenādharmeṇa mucyate //
yadi vyāharate rājanviprāṇāṃ dharmavādinām / tato'dharmakṛtātkṣipramapavādātpramucyate // ]
yathāyathā naraḥ samyagadhramamanubhāṣate / samāhitena manasā vimucyeta tathātathā /
bhujaṅga iva nirmokātpūrvabhuktājjarānvitāt //
dattvā viprasya dānāni vividhāni samāhitaḥ /
manaḥsamādhisaṃyuktaḥ sugatiṃ pratipadyate //
pradānāni tu vakṣyāmi yāni dattvā yudhiṣṭhira /
naraḥ kṛtvā'pyakāryāṇi tato dharmeṇa yujyate //
sarveṣāmeva dānānāmannaṃ śreṣṭhamudāhṛtam /
pūrvamannaṃ pradātavyamṛjunā dharmamicchatā //
prāṇā hyannaṃ manuṣyāṇāṃ tasmājjantuśca jāyate /
anne pratiṣṭhito lokastasmādannaṃ praśasyate //
annameva praśaṃsanti devarṣipitṛmānavāḥ /
annasya hi pradānena svargamāpnoti mānavaḥ //
nyāyalabdhaṃ pradātavyaṃ dvijātibhyo'nnamuttamam /
svādhyāyasamupetebhyaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā //
yasya hyannamupāśnanti brāhmaṇānāṃ śataṃ daśa /
hṛṣṭena manasā dattaṃ na sa tiryaggatirbhavet //
brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi daśa bhojya nararṣabha /
naro'dharmātpramucyeta yogeṣvabhirataḥ sadā //
bhaikṣyeṇānnaṃ samāhṛtya dadyādannaṃ dvijeṣu vai /
suvarṇadānātpāpāni naśyanti subahūnyapi //
dattvā vṛttikarīṃ bhūmiṃ pātakenāpi mucyate /
pārāyaṇaiśca vedānāṃ mucyate pātakairdvijaḥ //
gāyatryāścaiva lakṣeṇa gosahasrasya tarpaṇāt /
vedārthaṃ jñāpayitvā tu śuddhānviprānyathārthataḥ //
sarvatyāgādibhiścaiva mucyate pātakairdvijaḥ /
sarvātithyaṃ paraṃ hyeṣāṃ tasmāddānaṃ paraṃ smṛtam //
ahiṃsanbrāhmaṇasvāni nyāyena paripālya ca /
kṣatriyastarasā prāptamannaṃ yo vai prayacchati //
dvijebhyo vedavṛddhebhyaḥ prayataḥ susamāhitaḥ /
tenāpohati dharmātmanduṣkṛtaṃ karma pāṇḍava //
ṣaḍbhāgapariśuddhaṃ ca kṛṣerbhāgamupārjitam /
vaiśyo'dadaddvijātibhyaḥ pāpebhyaḥ parimucyate //
avāpya prāṇasandehaṃ kārkaśyena samārjitam /
annaṃ dattvā dvijātibhyaḥ śūdraḥ pāpātpramucyate //
aurasena balenānnamarjayitvā'vihiṃsakaḥ /
yaḥ prayacchati viprebhyo na sa durgāṇi paśyati //
nyāyenaivāptamannaṃ tu naro harṣasamanvitaḥ /
dvijebhyo vedavṛddhebhyo dattvā pāpātpramucyate //
annamūrjaskaraṃ loke dattvorjasvī bhavennaraḥ /
satāṃ panthānamāvṛtya sarvapāpaiḥ pramucyate //
śūdrānnaṃ naiva bhoktavyaṃ viprairdharmaparāyaṇaiḥ /
āpadyeva svadāsānāṃ bhoktavyaṃ svayamudyataiḥ //
dānavadbhiḥ kṛtaḥ panthā yena yānti manīṣiṇaḥ /
te hi prāṇasya dātārastebhyo dharmaḥ sanātanaḥ //
sarvāvasthaṃ manuṣyeṇa nyāyenānnamupārjitam /
kāryaṃ pātrāgataṃ nityamannaṃ hi paramā gatiḥ //
annasya hi pradānena naro raudraṃ na sevate /
tasmādannaṃ pradātavyamanyāyaparivarjitam //
yatedbrāhmaṇapūrvaṃ hi bhoktumannaṃ gṛhī sadā /
avandhyaṃ divasaṃ kuryādannapānīyadānataḥ //
bhojayitvā daśaśataṃ naro vedavidāṃ nṛpa /
nyāyaviddharmaviduṣāmitihāsavidāṃ tathā //
na yāti narakaṃ ghoraṃ saṃsārāṃśca na sevate /
sarvakāmasamāyuktaḥ pretya cāpyaśnute sukham //
evaṃ sukhasamāyukto ramate vigatajvaraḥ /
rūpavānkīrtimāṃścaiva dhanavāṃścopapadyate //
etatte sarvamākhyātamannadānaphalaṃ mahūt /
mūlametattu dharmāṇāṃ pradānānāṃ ca bhārata //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0