Mahabharata · Chapter 13.160

dānaṃ bahuvidhākāraṃ śāntiḥ satyamahiṃsitam /
svadāratuṣṭiścoktā te phalaṃ dānasya vā'pi yat //

pitāmahasya viditaṃ kimanyattapaso balāt /
tapaso yatparaṃ te'dya tanno vyākhyātumarhasi //
bhīṣma uvāca /

tapasaḥ prakṣayo yāvattālloko yudhiṣṭhira /
mataṃ mamātra kaunteya tapo nānaśanātparam //

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
bhagīrathasya saṃvādaṃ brahmaṇaśca mahātmanaḥ //

atītya suralokaṃ ca gavāṃ lokaṃ ca bhārata /
ṛṣilokaṃ ca so'gacchadbhagīratha iti śrutam //

taṃ tu dṛṣṭvā vacaḥ prāha brahmā rājanbhagīratham /
kathaṃ bhagīrathā'gāstvamimaṃ lokaṃ durāsadam //

na hi devā na gandharvā na manuṣyā bhagīratha /
āyāntyataptatapasaḥ kathaṃ vai tvamihāgataḥ //
bhagīratha uvāca /

niśśaṅkamannamadadāṃ brāhmaṇobhyaḥ śataṃ sahasrāṇi sadaivatānām /
brāhmaṃ vrataṃ nityamāsthāya vidva- nna tvevāhaṃ tasya phalādihāgām //

daśaikarātrāndaśapañcarātrā- nekādaśaikādaśakānkratūṃśca /
jyotiṣṭomānāṃ ca śataṃ yadiṣṭaṃ phalena tenāpi ca nāgato'ham //

yaccāvasaṃ jāhnavītīranityaḥ śataṃ samāstapyamānastapo'ham /
adāṃ ca tatrāśvatarīsahasraṃ nārīpuraṃ na ca tenāhamāgām //

daśāyutāni cāśvānāṃ go'yutāni ca viṃśatim /
puṣkareṣu dvijātibhyaḥ prādāṃ śatasahasraśaḥ //

suvarṇacandrottamadhāriṇīnāṃ kanyottamānāmadadaṃ sahasram /
ṣaṣṭiṃ sahasrāṇi vibhūṣitānāṃ jāmbūnadairābharaṇairna tena //

daśārbudānyadadaṃ gosavejyā- svekaikaśo daśa gā okanātha /
samānavatsāḥ payasā samanvitāḥ suvarṇakāṃsyopaduhā na tena //

āptoryāmeṣu niyatamekaikasmindaśādadam /
gṛṣṭīnāṃ kṣīradogdhrīṇāṃ rohiṇīnāṃ śatāni ca //

dogdhrīṇāṃ vai gavāṃ cāpi prayutāni daśaiva ha /
prādāṃ daśaguṇaṃ brahmanna tenāhamihāgataḥ //

vājināṃ bāhlijātānāmayutānyadadaṃ daśa /
karkāṇāṃ hemamālānāṃ na ca tenāhamāgataḥ //

koṭīśca kāñcanasyāṣṭau prādāṃ brahmandaśānvaham /
ekaikasminkratau tena phalenāhaṃ na cāgataḥ //

vājināṃ śyāmakarṇānāṃ haritānāṃ pitāmaha /
prādāṃ hemasrajāṃ brahmankoṭīrdaśa ca sapta ca //

īṣādantānmahākāyānkāñcatasragvibhūṣitān /
padmino vai sahasrāṇi prādāṃ daśa ca sapta ca //

alaṅkṛtānāṃ deveśa divyaiḥ kanakabhūṣaṇaiḥ /
rathānāṃ kāñcanāṅgānāṃ sahasrāṇyadadaṃ daśa //

sapta cānyāni yuktāni vājibhiḥ samalaṅkṛtaiḥ /
dakṣiṇāvayavāḥ kecidvedairye samprakīrtitāḥ //

vājapeyeṣu daśasu prādāṃ teṣvapi cāpyaham /
śakratulyaprabhāvāṇāmijyayā vikrameṇa ha //

sahasraṃ niṣkakaṇṭhānāmadadaṃ dakṣiṇāmaham / vijitya bhūpatīnsarvānarthairiṣṭvā pitāmaha /
aṣṭabhyo rājasūyebhyo na ca tenāhamāgataḥ //

srotaśca yāvadgaṅgāyāśchannamāsījjagatpate /
dakṣiṇābhiḥ pravṛttābhirmama nāgāṃ ca tatkṛte //

vājināṃ ca sahasre dve suvarṇaśatabhūṣite /
varaṃ grāmaśataṃ cāhamekaikasyāṃ tithāvadām //

tapasvī niyatāhāraḥ śamamāsthāya vāgyataḥ /
dīrghakālaṃ himavati gaṅgārthamacaraṃ tapaḥ //

mūrdhnā haraṃ mahādevaṃ praṇamyābhyarcayannṛpaḥ /
na tenāpyahamāgacchaṃ phaleneha pitāmaha //

śamyākṣepairayajaṃ yacca devā- ñśataiḥ kratūnāmayutaiścāpi yacca /
trayodaśadvādaśāhaiśca deva sapauṇḍarīkairna ca teṣāṃ phalena //

aṣṭau sahasrāṇi kakudmināmahaṃ śuklarṣabhāṇāmadadaṃ dvijebhyaḥ /
ekaikaṃ vai kāñcanaṃ śṛṅgamebhyaḥ patnīścaiṣāmadadaṃ niṣkakaṇṭhīḥ //

hiraṇyaratnanicayānadadaṃ ratnaparvatān /
dhanadhānyaiḥ samṛddhāṃśca grāmāñśatasahasraśaḥ //

śataṃ śatānāṃ gṛṣṭīnāmadadaṃ cāpyatandritaḥ /
iṣṭvā'nekairmahāyajñairbrāhmaṇebhyo na tena ca //

ekādaśāhairayajaṃ sadakṣiṇai- rdvirdvādaśāhairaśvamedhaiśca deva /
gavāṃ dhanaiḥ ṣoḍaśabhiśca brahmaṃ- steṣāṃ phaleneha na cāgato'smi //

niṣkaikakaṇṭhamadadaṃ yojanāyataṃ tadvistīrṇaṃ kāñcanapādapānām /
vanaṃ cūtānāṃ ratnavibhūṣitānāṃ nacaiva teṣāmāgato'haṃ phalena //

turāyaṇaṃ hi vratamapyadhṛṣya- makrodhano'karavaṃ triṃśadabdān /
śataṃ gavāmaṣṭaśatāni caiva dinedine hyadadaṃ brāhmaṇebhyaḥ //

payasvinīnāmatha rohiṇīnāṃ tathaivānyānanaḍuho lokanātha /
prādāṃ nityaṃ brāhmaṇebhyaḥ sureśa nehāgatastena phalena cāham //

śamyākṣepeṇa pṛthivīṃ tridhā paryacaraṃ yajan / triṃśadagnīnahaṃ brahmannayajaṃ yacca nityadā /
aṣṭābhiḥ sarvamedhaiśca naramedhaiśca saptabhiḥ //

daśabhirviśvajidbhiśca śatairaṣṭādaśottaraiḥ /
na caiva teṣāṃ deveśa phalenāhamihāgamam //

sarayvāṃ bāhudāyāṃ ca gaṅgāyāmatha naimiṣe /
gavāṃ śatānāmayutamadadaṃ na ca tena vai //

indreṇa guhyaṃ nihitaṃ vai guhāyāṃ yadbhārgavastapasehābhyavindat /
jājvalyamānamuśanastejaseha tatsādhayāmāsamahaṃ vareṇya //

brāhmaṇārthāya karmāṇi raṇaṃ caiva karomi yat / tato me brāhmaṇāstuṣṭāstasminkarmaṇi sādhite /
pūjitairbrāhmaṇairnityaṃ na ca tenāhamāgataḥ //

sahasramṛṣayaścāsanye vai tatra samāgatāḥ /
uktastairasmi gaccha tvaṃ brahmalokamiti prabho //

prītenoktaḥ sahasreṇa brāhmaṇānāmahaṃ prabho /
imaṃ lokamanuprāpto mā bhūtte'tra vicāraṇā //

kāmaṃ yathāvadvihitaṃ vidhātrā pṛṣṭena vācyaṃ tu mayā yathāvat /
tapo hi nānyaccānaśanānmataṃ me namostu te devavara prasīda //
bhīṣma uvāca /

ityuktavantaṃ brahmi tu rājānaṃ sa bhagīratham /
pūjayāmāsa pūjārhaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā //

tasmādanaśanairyukto viprānpūjya nityadā /
viprāṇāṃ vacanātsarvaṃ paratrehaṃ ca sidhyati //

vāsobhirannairgobhisca śubhairnaiveśikairapi / śubhaiḥ surakṣaṇaiścāpi stoṣyā eva dvijāstathā /
etadeva paraṃ guhyamalobhena samācara //