Mahabharata · Chapter 13.151
tataḥ śrutisamāpannaḥ saṃskṛśca yathāvidhi /
caulopanayanaṃ tasya yathāvatkriyate dvijaiḥ //
tato'ṣṭame sa varṣe tu vratopanayanādibhiḥ /
kriyābhirvidhidṛṣṭābhirbrahmatvamupanīyate //
gāyatreṇa chandasā tu saṃskṛtaścaritavrataḥ /
adhīyamāno medhāvī śuddhātmā niyatavrataḥ //
acireṇaiva kālena sāṅgānvedānavāpnute /
samāvṛttaḥ sa dharmātmā samāvṛttikriyastathā //
yājanādhyāpanarataḥ kuśale karmaṇi sthitaḥ /
agnihoitraparo nityaṃ devatātithipūjakaḥ //
yajate vividhairyajñairjapayajñaistathaiva ca /
nyāyāgatadhanānveṣī nyāyavṛttastapodhanaḥ //
sarvabhūtahitaścaiva sarvaśāstraviśāradaḥ /
svadāraparituṣṭātmā kratugāmī jitendriyaḥ //
parāpavādavirataḥ satyavrataparaḥ sadā /
sa kālapariṇāmāttu saṃyutaḥ kāladharmaṇā //
saṃskṛtaścāgnihotreṇa yathāvadvidhipūrvakam /
somalokamavāpnoti dehanyāsānna saṃśayaḥ //
tatra somaprabhairdevairagniṣvāttaiśca bhāsvaraiḥ /
tathā barhiṣadaiścaiva devairāṅgirasairapi //
viśvebhiścaiva devaiśca tathā brahmarṣibhiḥ punaḥ / devarṣibhiścāpratimaistathaivāpsarasāṃ gaṇaiḥ /
sādhyaiḥ siddhaiśca satataṃ satkṛtastatra modate //
jātarūpamayaṃ divyamarkatulyaṃ manojavam /
devagandharvasankīrṇaṃ vimānamadhirohati //
saumyarūpā manaḥkāntāstaptakāñcanabhūṣaṇāḥ /
somakanyā vimānasthaṃ ramayanti mudānvitāḥ //
sa tatra ramate prītaḥ saha devaiḥ saharṣibhiḥ /
lokānsarvānanucarandīptatejā manojavaḥ //
sabhāṃ kāmajavīṃ cāpi nityamevābhigacchati /
sarvalokeśvaramṛṣiṃ namaskṛtya pitāmaham //
parameṣṭhiranantaśrīrlokānāṃ prabhavāpyayaḥ / yataḥ sarvāḥ pravartante sargapralayavikriyāḥ /
sa tatra vartate śrīmāndviśataṃ dvijasattama //
atha kālakṣayāttasmātsthānādāvartate punaḥ /
jātidharmāṃstathā sarvānsargādāvartanāni ca //
aśāśvatamidaṃ savemiti cintyopalabhya ca /
śāśvataṃ divyamacalamadīnamapanarbhavam //
āsthāsyatyabhayaṃ nityaṃ yatrāvṛttirna vidyate /
yatri gatvā na mriyate janma cāpi na vidyate //
garbhakleśāmayāḥ prāptā jāyatā ca punaḥ punaḥ /
kāyakleśāśca vividhā dvandvāni vividhāni ca //
śītoṣṇasukhaduḥkhāni īrṣyādveṣakṛtāni ca /
tatratatropabhuktāni na kvacicchāśvatī sthitiḥ //
evaṃ sa niścayaṃ kṛtvā nirmucyi grahabandhanāt /
chittvā bhāryāmayaṃ pāśaṃ tathaivāpatyasambhavam //
yatidharmamupāśrityi guruśuśrūṣaṇe rataḥ /
acireṇaiva kālena śreyaḥ samabhigacchati //
yogaśāstraṃ ca sāṅkhyaṃ ca viditvā so'rthatatvataḥ /
anujñātaśca guruṇā yathāśāstramavasthitaḥ //
puṇyatīrthānusevī ca nadīnāṃ pulināśrayaḥ /
śūnyāgāraniketaśca vanavṛkṣaguhāśayaḥ //
araṇyānucaro nityaṃ devāraṇyaniketanaḥ /
ekarātraṃ dvirātraṃ vā na kvacitsajjate dvijaḥ //
śīrṇaparṇabhugevāpi vane carati bhikṣukaḥ /
na bhogārthamanupretya yātrāmātraṃ samaśnute //
dharmalabdhaṃ samaśnāti na kāmātkiñcidaśnute /
yugamātradṛgadhvānaṃ krośādūrdhvaṃ na gacchati //
samo mānāvamānābhyāṃ samaloṣṭāśmakāñcanaḥ /
sarvabhūtābhayakarastathaivābhayadakṣiṇaḥ //
nirdvandvo nirnamaskāro nirānandaparigrahaḥ /
nirmamo nirahaṅkāraḥ sarvabhūtanirāśrayaḥ //
parisaṅkhyānatatvajñastadā satyarataḥ sadā /
ūrdhvaṃ nādho na tiryakca na kiñcidabhikāmayet //
evaṃ hi ramamāṇastu yatidharmaṃ yathāvidhi /
kālasya pariṇāmāttu yathā pakvaphalaṃ tathā //
sa visṛjya svakaṃ dehaṃ praviśedbrahma śāśvatam /
nirāmayamanādyantaṃ guṇasaumyamacetanam //
nirakṣaramabījaṃ ca nirindriyamajaṃ tathā /
ajayyamakṣayaṃ yattadabhedyaṃ sūkṣmameva ca //
nirguṇaṃ ca prakṛtimannirvikāraṃ ca sarvaśaḥ / bhūtabhavyabhaviṣyasya kālasya parameśvaram /
avyaktaṃ puruṣaṃ kṣetramānantyāya prapadyate //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0