Mahabharata · Chapter 13.150

śuśrūṣānirato nityamariṣṭānyupalakṣayet /
traivārṣikaṃ dvivārṣikaṃ vā vārṣikaṃ vā samutthitam //

ṣāṇmāsikaṃ māsikaṃ vā sāptarātrikameva vā /
sarvāṃstadarthānvā vidyātteṣāṃ cihnāni labhayet //

puruṣaṃ hiraṇmayaṃ yastu tiṣṭhantaṃ dakṣiṇāmukham /
lakṣayeduttareṇaiva mṛtyustraivārṣiko bhavet //

śuddhamaṇḍalamādityamaraśmiṃ samprapaśyataḥ /
saṃvatsaradvayenaiva tasya matyuṃ samādiśet //

jyotsnāyāmātmanaśchāyāṃ sacchidrāṃ yaḥ prapaśyati /
mṛtyuṃ saṃvatsareṇaiva jānīyātsuvicakṣaṇaḥ //

viśiraskāṃ yadā chāyāṃ paśyetpuruṣa ātmanaḥ /
jānīyādātmano mṛtyuṃ ṣāṇmāseneha buddhimān //

karṇau pidhāya hastābhyāṃ śabdaṃ na śṛṇute yadi /
jānīyādātmano mṛtyuṃ māsenaiva vicakṣaṇaḥ //

śavagandhamupāghrāti anyadvā surabhiṃ naraḥ /
devatāyatanastho vai saptarātreṇa mṛtyubhāk //

karṇanāsāpanayanaṃ danyadṛṣṭivirāgatā /
luptasañjñaṃ hi karaṇaṃ sadyo mṛtyuṃ samādiśet //

evameṣāmariṣṭānāṃ paśyedanyatamaṃ yadi /
na taṃ kālaṃ parīkṣeta yathā'riṣṭaṃ prakalpitam //

abhyāsena tu kālasya gaccheta pulinaṃ śuci /
tatra prāṇānpramuñceta tamīśānamanusmaran //

tato'nyadehamāsādya gāndharvaṃ sthānamāpnuyāt /
tatrastho vasate viṃśatpadmāni suhahādyutiḥ //

gandharvaiścitrasenādyaiḥ sahitaḥ satkṛtastathā /
nīlavaiḍūryavarṇena vimānenāvabhāsayan //

nabhasthalamadīnātmā sārdhamapsarasāṃ gaṇaiḥ /
chandakāmānusārī ca tatratatra mahīyate //

modate'maratulyātmā sadā'maragaṇaiḥ saha /
patitaśca kṣaye kāle kṣaṇena vimaladyutiḥ //

vaiśyasya bahuvittasya kule'grye bahugodhane /
avāpya tatra vai janma sa pūto devakarmaṇā //

chandasā jāgatenaiva prāptopanayanaṃ tataḥ /
kṣaumavastropakaraṇaṃ dvijatvaṃ samavāpya tu //

adhīyamāno vedārthānguruśuśrūṣaṇe rataḥ /
brahmacārī jitakrodhastapasvī jāyate tataḥ //

adhītya dakṣiṇāṃ dattvā gurave vidhipūrvakam /
kṛtadāraḥ samupaiti gṛhasthavratamuttamam //

dadāti yajate caiva cajñairvipuladakṣiṇaiḥ /
agnihotramupāsanvai juhvaccaiva yathāvidhiḥ //

dharmaṃ sañcinute nityaṃ mṛdugāmī jitendriyaḥ /
sa kālapariṇāmāttu mṛtyunā samprayujyate //

saṃskṛtaścāgnihotreṇa kṛtapātropadhānavān /
saṃskṛto dehamutsṛjya marudbhirupapadyate //

marudbhiḥ sahitaścāpi tulyatejā mahādyutiḥ /
bālārkasamavarṇena vimānena virājatā //

sukhaṃ carati tatrasto gantharvāpsarasāṃ gaṇaiḥ /
virajombarasaṃvītastaptakāñcanabhūṣaṇaḥ //

chandakāmānusārī ca dviguṇaṃ kālamāvaset /
sannivarteta kālena sthānādasmātparicyutaḥ //

avitṛptavihārārtho divyabhogānvihāya tu /
sañjāyate nṛpakule gajāśvarathasankule //

pārthivīṃ śriyamāpannaḥ śrīmāndharmapatiryathā /
janmaprabhṛti saṃskāraṃ caulopanayanāni ca //

prāpya rājakule tatra yathāvadvidhipūrvakam /
chdasā traiṣṭubheneha dvijatvamupanīyate //

adhītya vedamakhilaṃ dhanurvedaṃ ca mukhyaśaḥ /
samāvṛttastataḥ pitrā yauvarājye'bhiṣicyate //

kṛtadārakriyaḥ śrīmānrājyaṃ samprāpya dharmataḥ /
prajāḥ pālayate samyak ṣaḍbhāgakṛtasaṃvidhiḥ //

yajñairbahubhirījānaḥ samyagāptārthadakṣiṇaiḥ /
praśāsati mahīṃ śrīmānrājyamindrasamudyutiḥ //

svadharmanirato nityaṃ putrapautrasahāyavān /
kālasya vaśamāpannaḥ prāṇāṃstyajati saṃyuge //

devarājasya bhavanamindralokamavāpnute /
sampūjyamānastridivairvicacāra yathāsukham //

rājarṣibhiḥ puṇyakṛdbhiryathā devapatistathā /
taiḥ stūyate bandibhistu nānāvādyaiḥ prabodhyate //

divyajāmbūnadamayaṃ bhrājamānaṃ samantataḥ /
varāpsarobhiḥ sampūrṇaṃ devagandharvasevitam //

yānamāruhya vicaredyathā śakraḥ śacīpatiḥ /
sa tatra vasate ṣaṣṭiṃ padmānīha mudānvitaḥ //

sarvām̐llokānanucaranmaharddhiravabhāsayan / atha puṇyakṣayāttasmātsthāpyate bhuvi bhārata /
jāyate ca dvijakule vedavedāṅgapārage //