Mahabharata · Chapter 13.124

pavitrāṇāṃ pavitraṃ yacchreṣṭhaṃ lokeṣu pūjitam /
mahāvrataṃ mahābhāga tanme brūhi pitāmaha //
bhīṣma uvāca /

atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
pituḥ putrasya saṃvādaṃ vyāsasya ca śukasya ca //

ṛṣīṇāmuttamaṃ kṛṣṇaṃ bhāvitātmānamacyutam /
pāramparyaviśeṣajñaṃ sarvaśāstrārthakovidam //

kṛtaśaucaḥ śukastatra kṛtajapyaḥ kṛtāhnikaḥ /
paraṃ niyamamāsthāya paraṃ dharmamupāśritaḥ //

praṇamya śirasā vyāsaṃ sūkṣmatatvārthadarśinam /
śukaḥ papraccha vai praśnaṃ dānadharmakutūhalaḥ //

bahucitrāṇi dānāni bahuśaḥ śaṃsase mune /
mahārthaṃ pāvanaṃ puṇyaṃ kiṃsviddānaṃ mahāphalam //

kena durgāṇi tarati kena lokānavāpnute /
kena vā mahadāpnoti iha loke paratra ca //

ke vā yajñasya voḍhāraḥ keṣu yajñaḥ pratiṣṭhitaḥ / kiñca yajñasya yajñatvaṃ kiñca yajñasya bheṣajam /
yajñānāmuttamaṃ kiñca tadbhavānprabravītu me //

sa tasmai bhajamānāya jātakautūhalāya ca /
vyāso vratanidhiḥ prāha gavāmidamanuttamam //

dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ loke śrutisukhāvaham /
yatpavitraṃ pavitrāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam //

sarvapāpapraśamanaṃ tatsamāsena me śṛṇu / yadidaṃ tiṣṭhate loke jagatsthāvarajaṅgamam /
gāvastatprāpya tiṣṭhanti goloke puṇyadarśanāḥ //

mātaraḥ sarvabhūtānāṃ viśvasya jagataśca ha /
rudrāṇāmiha sādhyānāṃ gāva eva tu mātaraḥ //

rudrāṇāṃ mātaro hyetā hyādityānāṃ svasā smṛtāḥ /
vasūnāṃ ca duhitrastā brahmasantānamūlajāḥ //

yāsāmadhipatiḥ pūṣā maruto vālabandhanāḥ /
aiśvaryaṃ varuṇo rājā viśvedevāḥ samāśritāḥ //

ya evaṃ veda tā gāvo mātaro devapūjitāḥ /
sa vipro brahmalokāya gavāṃ lokāya vā dhruvaḥ //

gāvastu nāvamanyeta karmaṇā manasā girā /
gavāṃ sthānaṃ paraṃ loke prārthayedyaḥ parāṃ gatim //

na padbhyāṃ tāḍayedgā vai na daṇḍena na muṣṭinā /
imāṃ vidyāmupāśritya pāvanīṃ brahmanirmitām //

mātṝṇāmanvavāye ca na gomadhye na govraje /
naro mūtrapurīṣasya dṛṣṭvā kuryādvisarjanam //

śuddhāścandanaśītāṅgyaścandraraśmisamaprabhāḥ /
saumyāḥ surabhyaḥ subhagā gāvo guggulugandhayaḥ //

sarve devā'viśangā vai samudramiva sindhavaḥ /
divaṃ caivāntarikṣaṃ ca gavāṃ vyuṣṭiṃ samaśnute //

dadhinā juhuyādagniṃ dadhinā svasti vācayet /
dadhi dadyācca prāśeta gavāṃ vyuṣṭiṃ samaśnute //

ghṛtena juhuyādagniṃ ghṛtena svasti vācayet /
ghṛtamālabhya prāśnīyādgavāṃ vyuṣṭiṃ samaśnute //

gāvaḥ sañjīvanā yāstu gāvo dānamanuttamam /
tāḥ puṇyagopāḥ suphalā bhajamānaṃ bhajantu mām //

yena devāḥ pavitreṇa svargalokamito gatāḥ /
tatpavitraṃ pavitrāṇāṃ mama mūrdhni pratiṣṭhitam //

vīṇāmṛdaṅgapaṇavā gavāṃ gātraṃ pratiṣṭhitāḥ /
krīḍārativihārārthe triṣu lokeṣu vartate //

na tatra devā vartante nāgnihotrāṇi juhvati /
na yajñairijyate cātra yatra gaurvai na dṛśyate //

kṣīraṃ dadhi ghṛthaṃ yāsāṃ rasānāmuttamo rasaḥ /
amṛtaprabhavā gāvastrailokyaṃ yena jīvati //

imāmāhūya dhenuṃ ca savatsāṃ yajñamātaram /
upāhvayanti yāṃ viprā gāvo yajñahaviṣkṛtam //

yā medhyā prathamaṃ karma iyaṃ dhenuḥ sarasvatī /
paurṇamāsena vatsena kāmaṃ kāmaguṇānvitā //

yatra sarvamidaṃ protaṃ yatkiñcijjaṅgamaṃ jagat /
sa gaurvai prathamā puṇyā sarvabhūtahite ratā //

dhāraṇāḥ pāvanāḥ puṇyā bhāvanā bhūtabhāvanāḥ /
gāvo māmabhirakṣantu iha loke paratra ca //

eṣa yajñaḥ sahopāṅga eṣa yajñaḥ sanātanaḥ /
vedāḥ sahopaniṣado gavāṃ rūpāḥ pratiṣṭhitāḥ //

etattāta mayā proktaṃ gavāmiha paraṃ matam /
sarvataḥ śrāvayennityaṃ prayato brahmasaṃsadi //

śrutvā labheta tām̐llokānye mayā parikīrtitāḥ / śrāvayitvāpi prītātmā lokāṃstānpratipadyate

dhenumekāṃ samādadyādahanyahani pāvanīm /
tattathā prāpnuyādvipraḥ paṭhanvai gomatīṃ sadā //

atha dhenurna vidyate tiladhenumanuttamām /
dadyādgomatikalpena tāṃ dhenuṃ sarvapāvanīm //

āhnikaṃ gomatīṃ nityaṃ yaḥ paṭheta sadā naraḥ /
sarvapāpātpramucyeta prayatātmā ya ācaret //

ghṛtaṃ vā nityamālabhya prāśya vā gomatīṃ japet /
snātvā vā gokarīṣeṇa paṭhanpāpātpramucyate //

manasā gomatīṃ japyedgomatyā nityamāhnikam /
na tvena divasaṃ kuryādvyarthaṃ gomatyapāṭhakaḥ //

gomatīṃ japamānā hi devā devatvamāpnuvan /
ṛṣitvamṛṣayaścāpi gomatyā sarvamāpnuvan //

baddho bandhātpramucyeta kṛcchrānmucyeta saṅkaṭāt /
gomatīṃ sevate yastu labhate priyasaṅgamam //

etatpavitraṃ kārtsnyena etadvratamanuttamam /
etattu pṛthivīpāla pāvanaṃ śṛṇvatāṃ sadā //

putrakāmāśca ye keciddhanakāmāśca mānavāḥ /
addhāne coravairibhyo mucyate gomatīṃ paṭhan //

pūrvavairānubandheṣu raṇae cāpyātatāyinaḥ /
labheta jayamevāśu sadā gomatipāṭhakaḥ //