Mahabharata · Chapter 13.116

pavitrāṇāṃ pavitraṃ yacchreṣṭhaṃ loke ca yadbhavet /
pāvanaṃ paramaṃ caiva tanme brūhi pitāmaha //
bhīṣma uvāca /

gāvo mahārthāḥ puṇyāśca tārayanti ca mānavān /
dhārayanti prajāścemā haviṣā payasā tathā //

na hi puṇyatamaṃ kiñcidgobhyo bharatasattama /
etāḥ puṇyāḥ pavitrāśca triṣu lokeṣu sattamāḥ //

devānāmupariṣṭācca gāvaḥ prativasanti vai /
dattvā caitāstārayate yānti svargaṃ manīṣiṇaḥ //

māndhātā yauvanāśvaśca yayātirnahuṣastathā /
gā vai dadantaḥ satataṃ sahasraśatasammitāḥ //

gatāḥ paramakaṃ sthānaṃ devairapi sudurlabham /
api cātra purāvṛttaṃ kathayiṣyāmi te'nagha //

ṛṣīṇāmuttamaṃ dhīmānkṛṣṇadvaipāyanaṃ śukaḥ /
abhivādyāhnikaṃ kṛtvā śuciḥ prayatamānasaḥ //

pitaraṃ paripapraccha dṛṣṭalokaparāvaram /
ko yajñaḥ sarvayajñānāṃ variṣṭho'bhyupalakṣyate //

kiñca kṛtvā paraṃ sthānaṃ prāpnuvanti manīṣiṇaḥ /
kena devāḥ pavitreṇa svargamaśnanti vā vibho //

kiñca yajñasya yajñatvaṃ kva ca yajñaḥ pratiṣṭhitaḥ / dānānāmuttamaṃ kiñca kiñca satramitaḥ param /
pavitrāṇāṃ pavitraṃ ca yattadbrūhi mahāmune //

etacchrutvā tu vacanaṃ vyāsaḥ paramadharmavit /
putrāyākathayatsarvaṃ tattvena bharatarṣabha //

gāvaḥ pratiṣṭhā bhūtānāṃ tathā gāvaḥ parāyaṇam /
gāvaḥ puṇyāḥ pavitrāśca godhanaṃ pāvanaṃ tathā //

pūrvamāsannaṃśṛṅgā vai gāva ityanuśaśruma /
śṛṅgārthe samupāsanta tāḥ kila prabhumavyayam //

tato brahmā tu gāḥ satramupaviṣṭāḥ samīkṣya ha /
īpsitaṃ pradadau tābhyo gobhyaḥ pratyekaśaḥ prabhuḥ //

tāsāṃ śṛṅgāṇyajāyanta tasyā yādṛṅbhanogatam /
nānāvarṇāḥ śṛṅgavantyastā vyarocanta putraka //

brahmaṇā varadattāstā havyakavyapradāḥ śubhāḥ /
puṇyāḥ pavitrāḥ subhagā divyasaṃsthānalakṣaṇāḥ //

gāvastejo mahaddivyaṃ gavāṃ dānaṃ praśasyate /
ye caitāḥ samprayacchanti sādhavo vītamatsarāḥ //

te vai sukṛtinaḥ proktāḥ sarvadānapradāśca te /
gavāṃ lokaṃ tathā puṇyamāpnuvanti ca te'nagha //

yatra vṛkṣā madhuphalā divyapuṣpaphalopagāḥ /
puṣpāṇi ca sugandhīni divyāni dvijasattama //

sarvā maṇibhayī bhūmiḥ sarvakāñcanavālukāḥ /
sarvartusukhasaṃsparśā niṣpaṅkā nirajāḥ śubhāḥ //

raktotpalavanaiścaiva maṇikhaṇḍairhiraṇmayaiḥ /
taruṇādityasaṅkāśairbhānti tatra jalāśayāḥ //

mahārhamaṇipatraiśca kāñcanaprabhakesaraiḥ /
nīlotpalavimiśraiśca sarobhirbahupaṅkajaiḥ //

karavīravanaiḥ phullaiḥ sahasrāvartasaṃvṛtaiḥ /
santānakavanaiḥ phullairvṛkṣeśca samalaṅkṛtāḥ //

nirmilābhiśca muktābhirmaṇibhiśca mahāprabhaiḥ /
udbhūtapulināstatra jātarūpaiści nimnagāḥ //

sarvaratnamayaiścitrairavagāḍhā drumottamaiḥ /
jātarūpamayaiścānyairhutāśanasamaprabhaiḥ //

sauvarṇi girayastatra maṇiratnaśiloccayāḥ /
sarvaratnamayairbhānti śṛṅgaiścārubhirucchritaiḥ //

nityapuṣpaphalāstatra nagāḥ patrarathākulāḥ /
divyagandharasaiḥ puṣpaiḥ phalaiśca bharatarṣabha //

ramante puṇyakarmāṇastatra nityaṃ yudhiṣṭhira /
sarvakāmasamṛddhārthā niḥśokā gatamanyavaḥ //

vimāneṣu vicitreṣu ramaṇīyeṣu bhārata /
modante puṇyakarmāṇo virahanto yaśasvinaḥ //

upakrīḍanti tānrājañśubhāścāpsarasāṃ gaṇāḥ /
etānlokānavāpnoti gāṃ dattvā vai yudhiṣṭhira //

yāsāmadhipatiḥ pūṣā māruto balavānbale /
aiśvarye varuṇo rājā tā māṃ pāntu yugandharāḥ //

surūpā bahurūpāśca viśvarūpāśca mātaraḥ /
prājāpatyā iti brahmañjapennityaṃ yatavrataḥ //

gāśca śuśrūṣate yaśca samanveti ca sarvaśaḥ /
tasmai tuṣṭāḥ prayacchanti varānapi sudurlabhān //

druhyena manasā vā'pi goṣu tā hi sukhapradāḥ /
arcayeta sadā caiva namaskāraiśca pūjayet //

dāntaḥ prītamanā nityaṃ gavāṃ vyuṣṭiṃ tathā'śnute /
tryahamuṣṇaṃ pibenmūtraṃ tryahamuṣṇaṃ pibetpayaḥ //

gavāmuṣṇaṃ payaḥ pītvā tryahamuṣṇaṃ ghṛtaṃ vibet /
tryahamuṣṇaṃ ghṛtaṃ pītvā vāyubhakṣo bhavetryaham //

yona devāḥ pavitreṇi bhuñjate lokamuttamam /
yatpavitraṃ pavitrāṇāṃ taddhṛtaṃ śirasā vahet //

ghṛtena juhuyādagniṃ ghṛtena svasti vācayet /
ghṛtaṃ prāśeddhṛtaṃ dadyādgavāṃ puṣṭiṃ tathā'śnute //

nirhṛtaiśca yavairgobhirmāsaṃ praśritayāvakaḥ /
brahmahatyāsamaṃ pāpaṃ sarvametena śudhyate //

parābhavārthaṃ daityānāṃ devaiḥ śaucamidaṃ kṛtam //
te devatvamapi prāptāḥ saṃsiddhāśca mahābalāḥ //

gāvaḥ pavitrāḥ puṇyāśca pāvanaṃ paramaṃ mahat /
tāśca dattvā dvijātibhyo naraḥ svargamupāśnute //

gavāṃ madhye śucirbhūtvā gomatīṃ manasā japet /
pūtābhiradbhirācamyi śucirbhavati nirmalaḥ //

agnimadhye gavāṃ madhye brāhmaṇānāṃ ca saṃsadi /
vidyāvedapratasnātā brāhmaṇāḥ puṇyakarmiṇaḥ //

adhyāpayerañśiṣyānvai gomatīṃ yajñasammitām /
trirātropoṣito bhūtvā gomatīṃ labhate varam //

putrikāmaśca labhate putraṃ dhanamathāpi vā //
patikāmā ca bhartāraṃ sarvakāmāṃśca mānavaḥ //

gāvastuṣṭāḥ prayacchanti sevitā vai na saṃśayaḥ / evametāṃ mahābhāgā yajñiyāḥ sarvakāmadāḥ /
rohiṇya iti jānīhi naitābhyo vidyate param //

ityuktaḥ sa mahātejāḥ śukaḥ pitrā mahātmanā /
pūjayāmāsa tāṃ nityaṃ tasmāttvamapi pūjaya //