Mahabharata · Chapter 13.113

evamuktvā tato bhīṣmaḥ punardharmasutaṃ nṛpam /
janamejayabhūpāla uvācedaṃ sahetukam //

etasminneva kāle tu vasiṣṭhamṛṣisattamam /
ikṣvākuvaṃśajo rājā saudāso vadatāṃ varaḥ //

sarvalokacaraṃ siddhaṃ brahmakośaṃ sanātanam /
purohitamabhipraṣṭumabhivādyopacakrame //

trailokye bhagavankiṃsvitpaviitraṃ kathyate'nagha /
yatkīrtayansadā martyaḥ prāpnuyātpuṇyamuttamam //
bhīṣma uvāca /

tasmai provāca vacanaṃ praṇatāya hitaṃ tadā /
gavāmupaniṣadvidyāṃ namaskṛtya gavāṃ śuciḥ //

gāvaḥ surabhigandhinyastathā guggulugandhayaḥ /
gāvaḥ pratiṣṭhā bhūtānāṃ gāvaḥ svastyayanaṃ mahat //

gāvo bhūtaṃ ca bhavyaṃ ca gāvaḥ puṣṭiḥ sanātanī /
gāvo lakṣmyāstathā mūlaṃ goṣu dattaṃ na naśyati //

annaṃ hi paramaṃ gāvo devānāṃ paramaṃ haviḥ /
svāhākāravaṣaṭkārau goṣu nityaṃ pratiṣṭhitau //

gāvo yajñasya hi phalaṃ goṣu yajñāḥ pratiṣṭhitāḥ /
gāvo bhaviṣyaṃ bhūtaṃ ca goṣu yajñāḥ pratiṣṭhitāḥ //

sāyaṃ prātaśca satataṃ homakāle mahādyute /
gāvo dadati vai haumyamṛṣibhyaḥ puruṣarṣabha //

yāni kāni ca durgāṇi duṣkṛtāni kṛtāni ca /
taranti caiva pāpmānaṃ dhenuṃ ye dadati prabho //

ekāṃ ca daśagurdadyāddaśa dadyācca gośatī /
śataṃ sahasragurdadyātsarve tulyaphalā hi te //

anāhitāgniḥ śatagurayajvā ca sahasraguḥ /
samṛddho yaśca kīnāśo nārghamarhanti te trayaḥ //

kapilāṃ ye prayacchanti savatsāṃ kāṃsyadohanām /
suvratāṃ vastrasaṃvītāmubhau lokau jayanti te //

yuvānamindriyopetaṃ śatena sahayūthapam /
gavendraṃ brāhmaṇendrāya bhūriśṛṅgamalaṅkṛtam //

vṛṣabaṃ ye prayacchanti śrotriyāya parantapa /
aiśvaryaṃ te'dhigacchanti jāyamānāḥ punaḥpunaḥ //

nākīrtayitvā gāḥka supyāttāsāṃ saṃsmṛtya cotpatet /
sāyaṃ prātarnamasyecca gāstataḥ puṣṭimāpnuyāt //

gavāṃ mūtrapurīṣasya nodvijeta kathañcana /
na cāsāṃ māṃsamaśnīyādgavāṃ puṣṭiṃ tathā'pnuyāt //

gāśca sankīrtayannityaṃ nāvamanyeta tāstathā /
aniṣṭaṃ svapnamālakṣya gāṃ naraḥ samprakīrtayet //

gomayena sadā snāyādgokarīṣe ca saṃviśet /
śloṣmamūtrapurīṣāṇi pratighātaṃ ca varjayet //

sārdre carmaṇi bhuñjīta nirīkṣedvāruṇīṃ diśam /
vāgyataḥ sarpiṣā bhūmau gavāṃ vyuṣṭiṃ sadā'śnute //

ghṛtena juhuyādagniṃ ghṛtena svasti vācayet /
ghṛtaṃ dadyāddhṛtaṃ prāśedgavāṃ vyuṣṭiṃ sadā'śnute //

gomatyā vidyayā dhenuṃ tilānāmabhimantrya yaḥ /
sarvaratnamayīṃ dadyānna sa śocetkṛtākṛte //

gāvo māmupatiṣṭhantu hemaśṛṅgyaḥ payomucaḥ /
surabhyaḥ saurabheyyaśca saritaḥ sāgaraṃ yathā //

gā vai paśyāmyahaṃ nityaṃ gāvaḥ paśyantu māṃ sadā /
gāvosmākaṃ vayaṃ tāsāṃ yato gāvastato vayam //

evaṃ rātrau divā cāpi sameṣu viṣameṣu ca /
mahābhayeṣu ca naraḥ kīrtayanmucyate bhavāt //