મહાભારત · અધ્યાય 13.113
એવમુક્ત્વા તતો ભીષ્મઃ પુનર્ધર્મસુતં નૃપમ્ ।
જનમેજયભૂપાલ ઉવાચેદં સહેતુકમ્ ॥
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ વસિષ્ઠમૃષિસત્તમમ્ ।
ઇક્ષ્વાકુવંશજો રાજા સૌદાસો વદતાં વરઃ ॥
સર્વલોકચરં સિદ્ધં બ્રહ્મકોશં સનાતનમ્ ।
પુરોહિતમભિપ્રષ્ટુમભિવાદ્યોપચક્રમે ॥
ત્રૈલોક્યે ભગવન્કિંસ્વિત્પવિઇત્રં કથ્યતેઽનઘ ।
યત્કીર્તયન્સદા મર્ત્યઃ પ્રાપ્નુયાત્પુણ્યમુત્તમમ્ ॥
ભીષ્મ ઉવાચ ।
તસ્મૈ પ્રોવાચ વચનં પ્રણતાય હિતં તદા ।
ગવામુપનિષદ્વિદ્યાં નમસ્કૃત્ય ગવાં શુચિઃ ॥
ગાવઃ સુરભિગન્ધિન્યસ્તથા ગુગ્ગુલુગન્ધયઃ ।
ગાવઃ પ્રતિષ્ઠા ભૂતાનાં ગાવઃ સ્વસ્ત્યયનં મહત્ ॥
ગાવો ભૂતં ચ ભવ્યં ચ ગાવઃ પુષ્ટિઃ સનાતની ।
ગાવો લક્ષ્મ્યાસ્તથા મૂલં ગોષુ દત્તં ન નશ્યતિ ॥
અન્નં હિ પરમં ગાવો દેવાનાં પરમં હવિઃ ।
સ્વાહાકારવષટ્કારૌ ગોષુ નિત્યં પ્રતિષ્ઠિતૌ ॥
ગાવો યજ્ઞસ્ય હિ ફલં ગોષુ યજ્ઞાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
ગાવો ભવિષ્યં ભૂતં ચ ગોષુ યજ્ઞાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ॥
સાયં પ્રાતશ્ચ સતતં હોમકાલે મહાદ્યુતે ।
ગાવો દદતિ વૈ હૌમ્યમૃષિભ્યઃ પુરુષર્ષભ ॥
યાનિ કાનિ ચ દુર્ગાણિ દુષ્કૃતાનિ કૃતાનિ ચ ।
તરન્તિ ચૈવ પાપ્માનં ધેનું યે દદતિ પ્રભો ॥
એકાં ચ દશગુર્દદ્યાદ્દશ દદ્યાચ્ચ ગોશતી ।
શતં સહસ્રગુર્દદ્યાત્સર્વે તુલ્યફલા હિ તે ॥
અનાહિતાગ્નિઃ શતગુરયજ્વા ચ સહસ્રગુઃ ।
સમૃદ્ધો યશ્ચ કીનાશો નાર્ઘમર્હન્તિ તે ત્રયઃ ॥
કપિલાં યે પ્રયચ્છન્તિ સવત્સાં કાંસ્યદોહનામ્ ।
સુવ્રતાં વસ્ત્રસંવીતામુભૌ લોકૌ જયન્તિ તે ॥
યુવાનમિન્દ્રિયોપેતં શતેન સહયૂથપમ્ ।
ગવેન્દ્રં બ્રાહ્મણેન્દ્રાય ભૂરિશૃઙ્ગમલઙ્કૃતમ્ ॥
વૃષબં યે પ્રયચ્છન્તિ શ્રોત્રિયાય પરન્તપ ।
ઐશ્વર્યં તેઽધિગચ્છન્તિ જાયમાનાઃ પુનઃપુનઃ ॥
નાકીર્તયિત્વા ગાઃક સુપ્યાત્તાસાં સંસ્મૃત્ય ચોત્પતેત્ ।
સાયં પ્રાતર્નમસ્યેચ્ચ ગાસ્તતઃ પુષ્ટિમાપ્નુયાત્ ॥
ગવાં મૂત્રપુરીષસ્ય નોદ્વિજેત કથઞ્ચન ।
ન ચાસાં માંસમશ્નીયાદ્ગવાં પુષ્ટિં તથાઽપ્નુયાત્ ॥
ગાશ્ચ સન્કીર્તયન્નિત્યં નાવમન્યેત તાસ્તથા ।
અનિષ્ટં સ્વપ્નમાલક્ષ્ય ગાં નરઃ સમ્પ્રકીર્તયેત્ ॥
ગોમયેન સદા સ્નાયાદ્ગોકરીષે ચ સંવિશેત્ ।
શ્લોષ્મમૂત્રપુરીષાણિ પ્રતિઘાતં ચ વર્જયેત્ ॥
સાર્દ્રે ચર્મણિ ભુઞ્જીત નિરીક્ષેદ્વારુણીં દિશમ્ ।
વાગ્યતઃ સર્પિષા ભૂમૌ ગવાં વ્યુષ્ટિં સદાઽશ્નુતે ॥
ઘૃતેન જુહુયાદગ્નિં ઘૃતેન સ્વસ્તિ વાચયેત્ ।
ઘૃતં દદ્યાદ્ધૃતં પ્રાશેદ્ગવાં વ્યુષ્ટિં સદાઽશ્નુતે ॥
ગોમત્યા વિદ્યયા ધેનું તિલાનામભિમન્ત્ર્ય યઃ ।
સર્વરત્નમયીં દદ્યાન્ન સ શોચેત્કૃતાકૃતે ॥
ગાવો મામુપતિષ્ઠન્તુ હેમશૃઙ્ગ્યઃ પયોમુચઃ ।
સુરભ્યઃ સૌરભેય્યશ્ચ સરિતઃ સાગરં યથા ॥
ગા વૈ પશ્યામ્યહં નિત્યં ગાવઃ પશ્યન્તુ માં સદા ।
ગાવોસ્માકં વયં તાસાં યતો ગાવસ્તતો વયમ્ ॥
એવં રાત્રૌ દિવા ચાપિ સમેષુ વિષમેષુ ચ ।
મહાભયેષુ ચ નરઃ કીર્તયન્મુચ્યતે ભવાત્ ॥
મૂળ પાઠ: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0