Mahabharata · Chapter 13.110

visrambhito'haṃ bhavatā dharmānpravadatā vibho /
pravakṣyāmi tu sandehaṃ tanme brūhi pitāmaha //

vratānāṃ kiṃ phalaṃ proktaṃ kīdṛśaṃ vā mahādyute /
niyamānāṃ phalaṃ kiṃ ca svadhītasya ca kiṃ phalam //

damasyeha phalaṃ kiṃ ca vedānāṃ dhāraṇe ca kim /
adhyāpane phalaṃ kiṃ ca sarvamicchāmi veditum //

apratigrāhake kiṃ ca phalaṃ loke pitāmaha /
tasya kiñca phalaṃ dṛṣṭaṃ śrutaṃ yastu prayacchati //

svakarmaniratānāṃ ca śūrāṇāṃ cāpi kiṃ phalam / satye ca kiṃ phalaṃ proktaṃ brahmacarye ca kiṃ phalam /

pitṛśuśrūṣaṇe kiñca mātṛśuśrūṣaṇe tathā /
ācāryaguruśuśrūṣā svanukrośānukampane //

etatsarvamaśeṣeṇa pitāmaha yathātatham /
vetumicchāmi dharmajña paraṃ kautūhalaṃ hi me //
bhīṣma uvāca /

yo vrataṃ vai yathoddiṣṭaṃ tathā sampratipadyate /
akhaṇḍaṃ samyagārabhya tasya lokāḥ sanātanāḥ //

niyamānāṃ phalaṃ rājanpratyakṣamiha dṛśyate /
niyamānāṃ kratūnāṃ ca tvayā'vāptamidaṃ phalam //

svadhītasyāpi ca phalaṃ dṛśyate'mutra ceha ca /
iha loke'rthavānnityaṃ brahmaloke ca modate //

damasya tu phalaṃ rājañśṛṇu tvaṃ vistareṇa me / dāntāḥ sarvatra sukhino dāntāḥ sarvatra nirvṛtāḥ /
yatrecchāgāmino dāntāḥ sarvaśatruniṣūdanāḥ //

prārthayanti ca yaddāntā labhante tanna saṃśayaḥ /
yujyante sarvakāmairhi dāntāḥ sarvatra pāṇḍava //

svarge yathā pramodante tapasā vikrameṇa ca /
dānairyajñaiśca vividhaistathā dāntāḥ kṣamānvitāḥ //

dānāddamo viśiṣṭo hi dadatkiñciddvijātaye /
dātā kupyati no dāntastasmāddānātparandamaḥ //
yastu dadyādakupyanhi tasya lokāḥ sanātanāḥ / krodho hanti hi yaddānaṃ tasmāddānādvaro damaḥ //

adṛśyāni mahārāja sthānānyayutaśo divi /
ṛṣīṇāṃ sarvalokaṣu yāni te yānti devatāḥ //

damena yāni nṛpate gacchanti paramarṣayaḥ /
kāmayānā mahatsthānaṃ tasmāddānātparaṃ damaḥ //

vidyādānādvaraṃ nāsti vedavidyā mahāphalāḥ / adhyāpakaḥ parikleśādakṣayaṃ phalamaśnute //

vidhivatpāvakaṃ hutvā brahmaloke narādhipa / adhītyāpi hi yo vedānnyāyavidbhyaḥ prayacchati /
gurukarmapraśaṃsī tu sopi svarge mahīyate //

kṣatriyo'dhyayane yukto yajane dānakarmaṇi /
yuddhe yaśca paritrātā sopi svarge mahīyate //

vaiśyaḥ svakarmanirataḥ pradānāllabhate mahat /
śūdraḥ svakarmanirataḥ svargaṃ śuśrūṣayā'rcchati //

śūrā bahuvidhāḥ proktāsteṣāmarthāstu me śṛṇu /
śūrānvayānāṃ nirdiṣṭaṃ phalaṃ śūrasya caiva hi //

yajñaśūrā dame śūrāḥ satyaśūrāstathā pare /
yuddhaśūrāstathaivoktā dānaśūrāśca mānavāḥ //

buddhiśūrāstathaivānye kṣamāśūrāstathā pare / sāṅkhyaśūrāśca bahavo yogaśūrāstathā pare /
araṇye gṛhavāse ca tyāge śūrāstathā pare //

ārjave ca tathā śūrāḥ śame vartanti mānavāḥ / taistaiśca niyamaiḥ śūrā bahavaḥ santi cāpare /
vedādhyayanaśūrāśca śūrāścādhyāpane ratāḥ //

guruśuśrūṣayā śūrāḥ pitṛśuśrūṣayā pare /
mātṛśuśrūṣayā śūrā bhaikṣyaśūrāstathā pare //

araṇye gṛhavāse ca śūrāścātithipūjane /
sarve yānti parām̐llokānsvakarmaphalanirjitān //

dhāraṇaṃ sarvavedānāṃ sarvatīrthāvagāhanam /
satyaṃ ca bruvato nityaṃ samaṃ vā syānnavā samam //

aśvamedhasahasraṃ ca satyaṃ ca tulayā dhṛtam /
aśvamedhasahasrāddhi satyameva viśiṣyate //

satyena sūryastapati satyenāgniḥ pradīpyate /
satyena maruto vānti sarvaṃ satye pratiṣṭhitam //

satyena devāḥ prīyante pitaro brāhmaṇāstathā /
satyamāhuḥ paro dharmastasmātsatyaṃ na lopayet //

munayaḥ satyaniratā munayaḥ satyavikramāḥ /
munayaḥ satyaśapathāstasmātsatyaṃ viśiṣyate //

satyavantaḥ satyaloke modante bharatarṣabha /
damaḥ satyaphalāvāptiruktā sarvātmanā mayā //

asaṃśayaṃ vinītātmā sa vai svarge mahīyate /
brahmacaryasya ca guṇaṃ śṛṇu tvaṃ vasudhādhipa //

ājanmamaraṇādyastu brahmacārī bhavediha /
na tasya kiñcidaprāpyamiti viddhi narādhipa //

bahvyaḥ koṭyastvaṣīṇāṃ tu brahmaloke vasantyuta satye ratānāṃ satataṃ dāntānāmūrdhvaretasām //

brahmacaryaṃ dahedrājansarvapāpānyupāsitam /
brāhmaṇena viśeṣeṇa brāhmamo hyagnirucyate //

pratyakṣaṃ hi tathā hyetadbrāhmaṇeṣu tapasviṣu /
bibheti hi yathā śakro brahmacāripradharṣitaḥ //

tadbrahmacaryasya phalamṛṣīṇāmiha dṛśyate /
mātāpitroḥ pūjane yo dharmastamapi me śṛṇu //

śuśrūṣate yaḥ pitaraṃ na cāsūyetkadācana /
mātaraṃ bhrātaraṃ vā'pi gurumācāryameva ca //

tasya rājanphalaṃ viddhi svarloke sthānamarcitam /
na ca paśyeta narakaṃ guruśuśrūṣayā'tmavān //