Mahabharata · Chapter 13.11
ānṛśaṃsyasya dharmajña guṇānbhaktajanasya ca /
śrotumicchāmi dharmajña tanme brūhi pitāmaha //
bhīṣma uvāca /
atrāpyudāharantīmamitihāsaṃ purātanam /
vāsavasya ca saṃvādaṃ śukasya ca mahātmanaḥ //
viṣaye kāśirājasya grāmānniṣkramya lubdhakaḥ /
saviṣaṃ kāṇḍamādāya mṛgayāmāsa vai mṛgam //
tatra cāmiṣalubdhena lubdhakena mahāvane /
avidūre mṛgāndṛṣṭvā bāṇaḥ pratisamāhitaḥ //
tena durvāritāstreṇa nimittacapaleṣuṇā /
mahānvanatarustatra viddho mṛgajighāṃsayā //
sa tīkṣṇaviṣadigdhena śareṇātibalātkṣataḥ /
utsṛjya phalapatrāṇi pādapaḥ śoṣamāgataḥ //
tasminvṛkṣe tathābhūte koṭareṣu ciroṣitaḥ /
na jahāti śuko vāsaṃ tasya bhaktyā vanaspateḥ //
niṣpracāro nirāhāro glānaḥ śithilavāgapi /
kṛtajñaḥ saha vṛkṣeṇa dharmātmā sopyaśuṣyata //
tamudāraṃ mahāsatvamatimānuṣaceṣṭitam /
samaduḥkhasukhaṃ dṛṣṭvā vismitaḥ pākaśāsanaḥ //
tataścintāmupagataḥ śakraḥ kathamayaṃ dvijaḥ /
tiryagyonāvasambhāvyamānṛśaṃsyamavasthitaḥ //
athavā nātra citraṃ hītyabhavadvāsavasya tu /
prāṇināmapi sarveṣāṃ sarvaṃ sarvatra dṛśyate //
tato brāhmaṇaveṣeṇi mānuṣaṃ rūpamāsthitaḥ /
avatīrya mahīṃ śakrastaṃ pakṣiṇamuvāca ha //
śuka bho pakṣiṇāṃśreṣṭha dākṣeyī suprajāstvayā /
pṛcche tvāṃ śukamenaṃ tvaṃ kasmānna tyajasi drumam //
atha pṛṣṭaḥ śukaḥ prāha mūrdhnā samabhivādya tam /
svāgataṃ devarāja tvaṃ vijñātastapasā mayā //
tato daśaśatākṣeṇa sādhusādhviti bhāṣitam /
aho vijñānamityevaṃ manasā pūjitastataḥ //
tamevaṃ śubhakarmāṇaṃ śukaṃ paramadhārmikam /
jānannapi ca tatpāpaṃ papraccha balasūdanaḥ //
niṣpatramaphalaṃ śuṣkamaśaraṇyaṃ patattriṇām /
kimarthaṃ sevase vṛkṣaṃ yadā mahadidaṃ vanam //
anye'pi bahavo vṛkṣāḥ patrasañchannakoṭarāḥ /
śubhāḥ paryāptasañcārā vidyante'sminmahāvane //
gatāyuṣamasāmarthyaṃ kṣīṇasāraṃ hataśriyam /
vimṛśya prajñayā dhīra jahīmaṃ hyasthiraṃ drumam //
bhīṣma uvāca /
tadupaśrutya dharmātmā śukaḥ śakreṇa bhāṣitam /
sudīrghamatiniḥśvasya dīno vākyamuvāca ha //
anatikramaṇīyāni daivatāni śacīpate /
yatrābhavaṃstatra bhavāṃstannibodha surādhipa //
asminnahaṃ drume jātaḥ sādhubhiśca guṇairyute /
cālabhāvena saṅguptaḥ śatrubhiśca na dharṣitaḥ //
kimanukrośyaṃ vaiphalyamutpādayasi me'nagha / anuraktasya bhaktasya saṃspṛśe na ca pāvakam /
ānṛśaṃsyābhiyuktasya bhaktasyānanyagasya ca //
anukrośo hi sādhūnāṃ mahaddharmasya lakṣaṇam /
anukrośaśca sādhūnāṃ sadā prītiṃ prayacchati //
tvameva daivataiḥ sarvaiḥ pṛcchyase dharmasaṃśayāt /
atastvaṃ devadevānāmādhipatye pratiṣṭhitaḥ //
nārhase māṃ sahasrākṣa drumaṃ tyājayituṃ cirāt /
samasthamupajīvanvai viṣamasthaṃ kathaṃ tyajet //
tasya vākyena saumyena harṣitaḥ pākaśāsanaḥ /
śukaṃ provāca dharmajñamānṛśaṃsyena toṣitaḥ //
varaṃ vṛṇīṣveti tadā sa ca vavre varaṃ śukaḥ /
ānṛśaṃsyaparo nityaṃ tasya vṛkṣasya sambhavam //
viditvā ca dṛḍhāṃ bhaktiṃ tāṃ śuke śīlasampadam /
prītaḥ kṣipramatho vṛkṣamamṛtenāvasiktavān //
tataḥ phalāni patrāṇi śākhāścāpi manoharāḥ /
śukasya dṛḍhabhaktitvācchrīmattāṃ prāpa sa drumaḥ //
śukaśca karmaṇā tena ānṛśaṃsyakṛtena vai /
āyuṣonte mahārāja prāpa śakrasalokatām //
evameva manuṣyendra bhaktimantaṃ samāśritaḥ /
sarvārthasiddhiṃ labhate śukaṃ prāpya yathā drumaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0