Mahabharata · Chapter 13.108

yo'yaṃ praśnastvayā pṛṣṭo gopradānādikāritaḥ / nānyaḥ praṣṭāsti lokesmiṃstvattonyo hi śatakrato?

santi nānāvidhā lokā yāṃstvaṃ śakra na paśyasi /
paśyāmi yānahaṃ lokānekapatnyaśca yāḥ striyaḥ //

karmabhiścāpi suśubhaiḥ suvratā ṛṣayastathā /
saśarīrā hi tānyānti brāhmaṇāḥ śubhabuddhayaḥ //

śarīranyāsamokṣeṇa manasā nirmalena ca /
svapnabhūtāṃśca tām̐llokānpaśyantīhāpi suvratāḥ //

te tu lokāḥ sahasrākṣa śṛṇu yādṛgguṇānvitāḥ /
na tatra kramate kālo na jarā na ca pāvakaḥ //

tathā nāstyaśubhaṃ kiñcinna vyādhistatra na klamaḥ /
yadyacca gāvo manasā tasminvāñchanti vāsava //

tatsarvaṃ prāpayanti sma mama pratyakṣadarśanāt /
kāmagāḥ kāmacāriṇyaḥ kāmātkāmāṃśca bhuñjate //

vāpyaḥ sarāṃsi sarito vividhāni vanāni ca /
gṛhāṇi parvatāścaiva yāvaddravyaṃ ca kiñcana //

manojñaṃ sarvabhūtebhyastadvanaṃ tatra dṛśyate /
īdṛśānviddi tām̐llokānnāsti lokastathāvidhaḥ //

tatra sarvasahāḥ kṣāntā vatsalā guruvartinaḥ /
ahaṅkārairvirahitā yānti śakra narottamāḥ //

yaḥ sarvamāṃsāni na bhakṣayīta pumānsadā bhāvito dharmayuktaḥ /
mātāpitrorarcitā satyayuktaḥ śuśruṣitā brāhmaṇānāmanindyaḥ //

akrodhano goṣu tathā dvijeṣu dharme rato guruśuśrūṣakaśca /
yāvajjīvaṃ satyavṛtte rataśca dāne rato yaḥ kṣamī cāparādhe //

mṛdurdānto devaparāyaṇaśca sarvātithiścāpi yathā dayāvān /
īdṛgguṇo mānavastaṃ prayāti lokaṃ gavāṃ śāśvataṃ cāvyayaṃ ca //

na pāradārī paśyati lokametaṃ na vai gurughno na mṛṣā sampralāpī /
sadāpavādī brāhmaṇeṣvāttavairo doṣairanyairyaśca yukto durātmā //

na mitradhruṅnaikṛtikaḥ kṛtaghnaḥ śaṭho'nujurdharmavidveṣakaśca /
na brahmahā manasā'pi prapaśye- dgavāṃ lokaṃ puṇyakṛtāṃ nivāsam //

etatte sarvamākhyātaṃ naipuṇyena sureśvara /
gopradānaratānāṃ tu phalaṃ śṛṇu śatakrato //

dāyādyalabdhairarthairyo gāḥ krītvā samprayacchati /
dharmārjitāndhaiḥ krītānsa lokānāpnute'kṣayān //

yo vai dyūte dhanaṃ jitvā gāḥ krītvā samprayacchati /
sa divyamayutaṃ śakra varṣāṇāṃ phalamaśnute //

dāyādyādyāḥ sma vai gāvo nyāyapūrvairupārjitāḥ /
pradadyāttāḥ pradātṝṇāṃ sambhavantyapi ca dhruvāḥ //

pratigṛhya tu yo dadyādgāḥ saṃśuddheni cetasā /
tasyāpīhākṣayām̐llokāndhruvānviddhi śacīpate //

janmaprabhṛti satyaṃ ca yo brūyānniyatendriyaḥ /
gurudvijasahaḥ kṣāntastasya gobhiḥ samā gatiḥ //

na jātu brāhmaṇo vācyo yadavācyaṃ śacīpate /
manasā goṣu na druhyedgovṛttirgonukampakaḥ //

satye dharme ca niratastasya śakra phalaṃ śṛṇu /
gosahasreṇa samitā tasya dhenurbhavatyuta //

kṣatriyasya guṇairatairanvitasya phalaṃ śṛṇu /
saptārdhaśatatulyā gaurbhavatīti viniścayaḥ //

vaiśyasyaite yadi guṇāstasya pañcaśataṃ bhavet /
śūdrasyāpi vinītasya caturbhāgaphalaṃ smṛtam //

etaccainaṃ yo'nutiṣṭheta yuktaḥ satye rato guruśuśrūṣayā ca /
dakṣaḥ kṣānto devatārthī praśāntaḥ śucirbuddho dharmaśīlo'nahaṃvāk //

mahatphalaṃ prāpyate saddvijāya dattvā dogdhrīṃ vidhinā'nena dhenum /
nityaṃ dadyādekabhaktaḥ sadā ca satye sthito guruśuśruṣitā ca //

vedādhyāyī goṣu yo bhaktimāṃśca nityaṃ dattvā yo'bhinandeta gāśca /
ājātito yaśca gavāṃ nameta idaṃ phalaṃ śakra nibodha tasya //

yatsyādiṣṭvā rājamūye phalaṃ tu yatsyādiṣṭvā bahunā kāñcanena /
etatulyaṃ phalamapyāhuragryaṃ sarve sanntastvaṣayo ye ca siddhāḥ //

yo'graṃ bhaktaṃ kiñcidaprāśya dadyā- dgobhyo nityaṃ govratī satyavādī /
śānto'lubdho gosahasrasya puṇyaṃ saṃvatsareṇāpnuyātsatyaśīlaḥ //

yadakebhaktamaśnīyāddadyādekaṃ gavāṃ ca yat /
daśavarṣāṇyanantāni govratī gonukampakaḥ //

ekenaiva ca bhaktena yaḥ krītvā gāṃ prayacchati /
yāvanti tasyā romāṇi sambhavanti śatakrato //

tāvacchatānāṃ sa gavāṃ phalamāpnoti śāśvatam /
brāhmaṇasya phalaṃ hīdaṃ kṣatriyasya tu vai śṛṇu //

pañcavārṣikamevaṃ tu kṣatriyasya phalaṃ smṛtam /
tato'rdhena tu vaiśyasya śūdro vaiśyārdhataḥ smṛtaḥ //

yaścātmāvekrayaṃ kṛtvā gāḥ krītvā samprayacchati /
yāvatsandarśayedgāṃ vai sa tāvatphalamaśnute //

romṇi romṇi mahābhāga lokāścāsyākṣayāḥ smṛtāḥ saṅgrāmeṣvarjayitvā tu yo vai gāḥ samprayacchati /
ātmavikrayatulyāstāḥ śāśvatā viddhi kauśika //

abhāve yo gavāṃ dadyāttiladhenuṃ yatavrataḥ /
durgātsa tārito dhenvā kṣīranadyāṃ pramodatte //

na tvevāsāṃ dānamātraṃ praśastaṃ pātraṃ kālo goviśeṣo vidhiśca /
kālajñānaṃ vipragavāntaraṃ hi duḥkhaṃ jñātuṃ pāvakādityabhūtam //

svādhyāyāḍhyaṃ śuddhayoniṃ praśāntaṃ vaitānasthaṃ pāpabhīruṃ bahujñam /
goṣu kṣāntaṃ nātitīkṣṇaṃ śaraṇyaṃ vṛttiglānaṃ tādṛśaṃ pātramāhuḥ /

vṛttiglāne sīdati cātimātraṃ tuṣṭyarthaṃ vā homyahetoḥ prasūteḥ /
gurvarthaṃ vā bālasaṃvṛddhaye vā dhenuṃ dadyāddeśakāle viśiṣṭe //

antarjñātāḥ sakrayajñānalabdhāḥ prāṇaiḥ krītāstejasā yautakāśca /
kṛcchrotsṛṣṭāḥ poṣaṇābhyāgatāśca dvārairetairgoviśeṣāḥ praśastāḥ //

balānvitāḥ śīlavayopapannāḥ sarvāḥ praśaṃsanti sugandhavatyaḥ
yathā hi gaṅgā saritāṃ variṣṭhā tathā'rjunīnāṃ kapilā variṣṭhā //

tisro rātrīstvadbhirupoṣya bhūmau tṛptā gāvastarpitebhyaḥ pradeyāḥ /
vatsaiḥ puṣṭaiḥ kṣīrapaiḥ supracārā- stryahaṃ dattvā gorasairvartitavyam //

dattvā dhenuṃ suvratāṃ sādhudohāṃ kalyāṇavatsāmapalāyinīṃ ca /
yāvanti romāṇi bhavanti tasyā- stāvanti varṣāmi bhavantyamutra //

tathā'naḍvāhaṃ brāhmaṇāya pradāya dhuryaṃ yuvānaṃ balinaṃ vinītam /
halasya voḍhāramanantavīryaṃ prāpnoti lokāndaśadhenudasya //

kāntārādbrāhmṇāngāśca yaḥ paritrāti kauśika /
kṣemeṇa sa vimucyeta tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu //

aśvamedhakratostulyaṃ phalaṃ bhavati śāśvatam /
mṛtyukāle sahasrākṣa yāṃ vṛttimanukāṅkṣate //

lokānbahuvidhāndivyānyaccāsya hṛdi vartate /
tatsarvaṃ samavāpnoti karmaṇaitena mānavaḥ //

gobhiśca samanujñātaḥ sarvatra ca mahīyate /
yastvetenaiva kalpena gāṃ vaneṣvanugacchati //

tṛṇagomayaparṇāśī nispṛho niyataḥ śuciḥ /
akāmaṃ tena vastavyaṃ muditena śatakrato //

mama loke vasati sa loke vā yatra cecchati //