Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.89

12.89.1

vanaspatībhakṣyaphalānna cchindyurviṣaye tava /
brāhmaṇānāṃ mūlaphalaṃ dharmamāhurmanīṣiṇaḥ //

12.89.2

brāhmaṇebhyo'tiriktaṃ ca bhuñjīrannitare janāḥ /
na brāhmaṇoparodhena haredanyaḥ kathañcana //

12.89.3

vipraścettyāgamātiṣṭhedākhyāyā vṛttikarśitaḥ /
parikalyāsya vṛttiḥ syātsadārasya narādhipa //

12.89.4

sa cennopanivarteta vācyo brāhmaṇasaṃsadi /
kasminnidānīṃ maryādāmayaṃ lokaḥ kariṣyati //

12.89.5

asaṃśayaṃ nivarteta na cettyakṣyatyataḥ param /
pūrvaṃ parokṣaṃ vaktavyametatkaunteya śāśvatam //

12.89.6

āhuretajjanā brahmanna caitacchraddadhāmyaham /
nimantryaśca bhavedbhogairavṛttyā ca tadā caret //

12.89.7

kṛṣigorakṣyavāṇijyaṃ lokānāmiha jīvanam /
ūrdhvaṃ caiva trayī vidyā sā bhūtānbhāvayatyuta //

12.89.8

tasyāṃ prapatamānāyāṃ ye syustatparipanthinaḥ /
dasyavastadvadhāyeha brahmā kṣatramathāsṛjat //

12.89.9

śatrūñjaya prajā rakṣa yajasva kratubhirnṛpa /
yudhyasva samare vīro bhūtvā kauravanandana //

12.89.10

saṃrakṣyānrakṣate rājā sa rājā rājasattamaḥ /
ye kecittānna rakṣanti tairartho nāsti kaścana //

12.89.11

sadaiva rājñā yoddhavyaṃ sarvalokādyudhiṣṭhira /
tasyāddhetorhi bhuñjīta manuṣyāneva mānavaḥ //

12.89.12

āntarebhyaḥ parānrakṣanparebhyaḥ punarāntarān /
parānparebhyaḥ svānkhebhyaḥ sarvānpālaya nityadā //

12.89.13

ātmānaṃ sarvato rakṣanrājanrakṣasva medinīm /
ātmamūlamidaṃ sarvamāhurvai viduṣo janāḥ //

12.89.14

kiṃ chidraṃ konu saṅgo me kiṃvā'styavinipātitam /
kuto māmāśrayeddoṣa iti nityaṃ vicintayet //

12.89.15

atītadivase vṛttaṃ praśaṃsanti na vā punaḥ /
guptaiścārairanumataiḥ pṛthivīmanusārayet //

12.89.16

jānīta yadi me vṛttaṃ praśaṃsanti na vā punaḥ /
kaccidrocejjanapade kaccidrāṣṭre ca me vaśaḥ //

12.89.17

dharmajñānāṃ dhṛtimatāṃ sangrāmeṣvapalāyinām /
rāṣṭre tu ye'nujīvanti ye tu rājño'nujīvinaḥ //

12.89.18

amātyānāṃ ca sarveṣāṃ madhyasthānāṃ ca sarvaśaḥ /
ye ca tvā'bhipraśaṃseyurnindeyurathavā punaḥ //

12.89.19

sarvānsupariṇītāṃstānkārayethā yudhiṣṭhira / ekāntena hi sarveṣāṃ na śakyaṃ tāta rocitum /
mitrāmitramatho madhyaṃ sarvabhūteṣu bhārata //
yudhiṣṭhira uvāca /

12.89.20

tulyabāhubalānāṃ ca tulyānāṃ ca guṇairapi /
kathaṃ syādadhikaḥ kaścitsa ca bhuñjīta mānavān //
bhīṣma uvāca /

12.89.21

yaccarā hyacarānadyuradaṃṣṭrāndaṃṣṭriṇastathā /
āśīviṣā iva kruddhā bhujaṅgānbhujagā iva //

12.89.22

etebhyaścāpramattaḥ syātsadā śatroryudhiṣṭhira /
bhāruṇḍasadṛśā hyete nipatanti pramādataḥ //

12.89.23

kaccitte vaṇijo rāṣṭre nodvijanti karārditāḥ /
krīṇanto bahunā'lpena kāntārakṛtaviśramāḥ //

12.89.24

kaccitkṛṣikarā rāṣṭraṃ na jahatyatipīḍitāḥ /
ye bahanti dhuraṃ rājñāṃ te bharantītarānapi //

12.89.25

ālasyena hṛtaḥ pādaḥ pādaḥ pāṣaṇ़ḍamāśritaḥ /
rājānaṃ sevate pādaḥ pādaḥ kṛṣimupāśritaḥ //

12.89.26

ekapādaṃ trayaḥ pādā bhakṣayanti dinedine / tasmātsarvaprayatnena pādaṃ rakṣa yudhiṣṭhira //

12.89.27

ito dattena jīvanti devāḥ pitṛgaṇāstathā /
mānuṣoragarakṣāṃsi vayāṃsi paśavastathā //

12.89.28

eṣā te rāṣṭravṛttiśca rājñāṃ guptiśca bhārata /
proktoddiśyaitamevārthaṃ bhūyo vakṣyāmi pā--va //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc