Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.65

12.65.1

śrutā me kathitāḥ pūrvaṃ catvāro mānavāśramāḥ /
vyākhyānameṣāmācakṣva pṛcchato me pitāmaha //
bhīṣma uvāca /

12.65.2

viditāḥ sarva eveha dharmāstava yudhiṣṭhira /
yathā mama mahābāho viditāḥ sādhusammatāḥ //

12.65.3

yattu liṅgāntaragataṃ pṛcchase māṃ yudhiṣṭhira / dharmaṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭha tannibodha narādhipa /

12.65.4

sarvāṇyetāni kaunteya vidyante bharatarṣabha /
sādhvācārapravṛttānāṃ cāturāśramyakarmaṇām //

12.65.5

akāmadveṣasaṃyukto daṇ़ḍanītyā yudhiṣṭhira /
samadarśī ca bhūteṣu bhaikṣyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.6

vetti dānaṃ visargaṃ ca vigrahānugrahau tathā /
yathoktavṛtto dhīraśca kṣamāśramapadaṃ bhavet //

12.65.7

arhānpūjayato nityaṃ saṃvibhāgena pāṇḍava /
sarvatastasya kaunteya bhaikṣyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.8

jñātisambandhimitrāṇi vyāpannāni yudhiṣṭhira /
samabhyuddharamāṇasya dīkṣāśramapadaṃ bhavet //

12.65.9

lokamukhyeṣu satkāraṃ liṅgimukhyeṣu cāsakṛt /
kurvatastasya kaunteya vanyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.10

āhnikaṃ pitṛyajñāṃśca bhūtayajñānsamānuṣān /
kurvataḥ pārtha vipulānvanyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.11

saṃvibhāgena bhūtānāmatithīnāṃ tathā'rcanāt /
devayajñaiśca rājendra vanyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.12

mardanaṃ pararāṣṭrāṇāṃ śiṣṭārthaṃ satyavikrama /
kurvataḥ puruṣavyāghra vanyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.13

pālanātsarvabhūtānāṃ svarāṣṭraparipālanāt /
dīkṣā bahuvidhā rājansatyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.14

vedādhyayananityatvaṃ kṣamā'thācāryapūjanam /
tathopādhyāyaśuśrūṣā brahmāśramapadaṃ bhavet //

12.65.15

āhnikāñjapamānasya devānpūjayataḥ sadā /
dharmeṇa puruṣavyāghra dharmāśramapadaṃ bhavet //

12.65.16

mṛtyurvā rakṣaṇaṃ veti yasya rājño viniścayaḥ /
prāṇadyūte vyavasthāpya brahmāśramapadaṃ bhavet //

12.65.17

ajihnamaśaṭhaṃ mārgaṃ vartamānasya bhārata /
sarvadā sarvabhūteṣu brahmāśramapadaṃ bhavet //

12.65.18

vānaprastheṣu vipreṣu traividyeṣu ca bhārata /
prayacchato'rthānvipulānvanyāśramapadaṃ bhavet //

12.65.19

sarvabhūteṣvanukrośaṃ kurvatastava bhārata /
ānṛśaṃsye pravṛttasya niyataḥ puṇyasañcayaḥ //

12.65.20

bālavṛddheṣu kaunteya sarvāvasthaṃ yudhiṣṭhira /
anukrośakriyā pārtha dharma eṣa sanātanaḥ //

12.65.21

balātkṛteṣu bhūteṣu paritrāṇaṃ kurūdvaha /
śaraṇāgateṣu kauravya paraṃ kāruṇyamācara //

12.65.22

carācarāṇāṃ bhūtānāṃ rakṣaṇaṃ cāpi sarvaśaḥ /
yathārhapūjāṃ ca tathā kurvangārhasthyamāvaset //

12.65.23

jyeṣṭhānujyeṣṭhapatnīnāṃ bhrātṝṇāṃ putranaptṛṇām /
nigrahānugrahau pārtha gārhasthyamamitaṃ tapaḥ //

12.65.24

sādhūnāmarcanīyānāṃ pūjāsu viditātmanām /
pālanaṃ puruṣavyāghra gṛhāśramapadaṃ bhavet //

12.65.25

āśramasthāni bhūtāni yasya veśmani bhārata /
bhuñjate vipulaṃ bhojyaṃ tadgārhasthyaṃ yudhiṣṭhira //

12.65.26

yaḥ sthitaḥ puruṣo dharme dhātrā sṛṣṭe yathārthavat /
āśramāṇāṃ hi sarveṣāṃ phalaṃ prāpnotyanāmayam //

12.65.27

yasminna naśyanti guṇāḥ kaunteya puruṣe sadā /
āśramasthaṃ tamapyāhurnaraśreṣṭhaṃ yudhiṣṭhira //

12.65.28

sthānamānaṃ kulemānaṃ vayomānaṃ tathaiva ca /
kurvanvasati sarveṣu hyāśrameṣu yudhiṣṭhira //

12.65.29

deśadharmāṃśca kaunteya kuladharmāstathaiva ca /
pālayanpuruṣavyāghra rājā sarvāśramī bhavet //

12.65.30

kāle vibhūtiṃ bhūtānāmupahārāṃstathaiva ca /
arhayanpuruṣavyāghra sādhūnāmāśrame vaset //

12.65.31

deśadharmagataścāpi yo dharmaṃ pratyavekṣate /
sarvalokasya kaunteya rājā bhavati sośramī //

12.65.32

ye dharmakuśalā loke dharmaṃ kurvanti bhārata /
pālitā yasya viṣaye pādāṃśastasya bhūpateḥ //

12.65.33

dharmārāmāndharmaparānye na rakṣanti mānavān /
pārthivāḥ puruṣavyāghra teṣāṃ pāpaṃ haranti te //

12.65.34

ye ca rakṣāsahāyāḥ syuḥ pārthivānāṃ yudhiṣṭhira /
te caivāṃśaharāḥ sarve dharme parakṛte'nagha //

12.65.35

sarvāśramapade'pyāhurgārhasthyaṃ dīptanirṇayam /
pāvanaṃ puruṣavyāghra yadvayaṃ paryupāsmahe //

12.65.36

ātmopamastu bhūteṣu yo vai bhavati mānavaḥ /
nyastadaṇḍo jitakrodhaḥ pretyeha labhate sukham //

12.65.37

dharmocchritā satyajalā śīlayaṣṭirdamadhvajā /
tyāgavātādhvagā śīghrā naustayā santariṣyati //

12.65.38

yadā sarvatra nirmuktaḥ kāmo nāsya hṛdi sthitaḥ /
yadā satyānvito vṛttaistadā brahma sama śnute //

12.65.39

suprasannastu bhāvena yogena ca narādhipa /
dharmaṃ puruṣaśārdūla prāpsyase pālane rataḥ //

12.65.40

vedādhyayanaśīlānāṃ viprāṇāṃ sādhukarmaṇām /
pālane yatnamātiṣṭha sarvalokasya cānagha //

12.65.41

vane caranti ye dharmamāśrameṣu ca bhārata /
rakṣaṇāttacchataguṇaṃ dharmaṃ prāpnoti pārthivaḥ //

12.65.42

eṣa te vividho dharmaḥ pāṇḍavaśreṣṭha kīrtitaḥ /
yudhiṣṭhira tvamenaṃ vai pūrvaṃ dṛṣṭaṃ sanātanam //

12.65.43

cāturāśramyamaikāgryaṃ cāturvarṇyaṃ ca pāṇḍavaṃ /
dharmaṃ puruṣaśārdūla prāpsyase pālane rataḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc