Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.361

12.361.1

śṛṇu putra yathāhyeṣa puruṣaḥ śāśvato'vyayaḥ /
akṣayaścāprameyaśca sarvagaśca nirucyate //

12.361.2

na sa śakyastvayā draṣṭuṃ mayā'nyairvā'pi sattama /
saguṇairnirguṇairviśvo jñānadṛśyo hyasau smṛtaḥ //

12.361.3

aśarīraḥ śarīreṣu sarveṣu nivasatyasau /
vasannapi śarīreṣu na sa lipyati karmabhiḥ //

12.361.4

mamāntarātmā tava ca ye cānye dehasañjñitāḥ /
sarveṣāṃ sākṣibhūto'sau na grāhyaḥ kenacikvacit //

12.361.5

viśvamūrdhā viśvabhujo viśvapādākṣināsikaḥ /
ekaścarati kṣetreṣu svairacārī yathāsukham //

12.361.6

kṣetrāṇi hi śarīrāṇi bījaṃ cāpi śubhāśubham /
tāni vetti sa yogātmā tataḥ kṣetrajña ucyate //

12.361.7

nāgatirna gatistasya jñeyā bhūteṣu kenacit /
sāṅkhyena vidhinā caiva yogena ca yathākramam //

12.361.8

cintayāmi gatiṃ cāsya na gatiṃ vedmi cottarām /
yathājñānaṃ tu vakṣyāmi puruṣaṃ tu sanātanam //

12.361.9

tasyaikatvaṃ mahattvaṃ ca sa caikaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ /
mahāpuruṣaśabdaṃ sa bibhartyekaḥ sanātanaḥ //

12.361.10

eko hutāśo bahudhā samidhyate ekaḥ sūryastapaso yonirekā /
eko vāyurbahudhā vāti loke mahodadhiścāmbhasāṃ yonirekaḥ / puruṣaścaiko nirguṇo viśvarūpa staṃ nirguṇaṃ puruṣaṃ cāviśanti //

12.361.11

hitvā guṇamayaṃ sarvaṃ karmaṃ hitvā śubhāśubham /
ubhe satyānṛte tyaktvā evaṃ bhavati nirguṇaḥ //

12.361.12

acintyaṃ cāpi taṃ jñātvā bhāvasūkṣmaṃ catuṣṭayam /
vicaredyo'samunnaddhaḥ sa gacchetpuruṣaṃ śubham //

12.361.13

ekaṃ hi paramātmānaṃ kecidicchanti paṇḍitāḥ /
ekātmānaṃ tathā'tmānamaparedhyātmacintakāḥ //

12.361.14

tatra yaḥ paramātmā hi sa nityo nirguṇaḥ smṛtaḥ /
sa hi nārāyaṇo jñeyaḥ sarvātmā puruṣo hi saḥ //

12.361.15

na lipyate phalaiścāpi padmapatramivāmbhasā /
karmātmā tvaparo yosau mokṣabandhaiḥ sa yujyate //

12.361.16

sasaptadaśakenāpi rāśinā yujyate ca saḥ /
evaṃ bahuvidhaḥ proktaḥ puruṣaste yathākramam //

12.361.17

yattatkṛtsnaṃ lokatantrasya dhāma vedyaṃ paraṃ bodhanīyaṃ ca vedaiḥ /
mantā mantavyaṃ prāśitā prāśanīyaṃ ghrātā ghreyaṃ sparśitā sparśanīyam //

12.361.18

draṣṭā draṣṭavyaṃ śrāvitā śrāvaṇīyaṃ jñātā jñeyaṃ saguṇaṃ nirguṇaṃ ca /
yadvai proktaṃ tāta samyakpradhānaṃ nityaṃ caitacchāśvataṃ cāvyayaṃ ca //

12.361.19

yadvai sūte dhāturādyaṃ vidhānaṃ tadvai viprāḥ pravadante'niruddham /
yadvai loke vaidikaṃ karma sādhu āśīryuktaṃ taddhi tasyopabhogyam //

12.361.20

devāḥ sarve manuyaḥ sādhu dāntā staṃ prāgvaṃśe yajñabhāgaṃ bhajante /
ahaṃ brahmā ādya īśaḥ prajānāṃ tasmājjātastvaṃ ca mattaḥ prasūtaḥ //

12.361.21

matto jagajjaṅgamaṃ sthāvaraṃ ca sarve vedāḥ sarahasyā hi putra //

12.361.22

caturvibhaktaḥ puruṣaḥ sa krīḍati yathecchati /
evaṃ sa bhagavāndevaḥ svena jñānena bodhayat //

12.361.23

etatte kathitaṃ putra yathāvadanupṛcchataḥ /
sāṅkhyajñāne tathā yoge yathāvadanuvarṇitam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc