Mahabharata · Chapter 12.348

nāradaḥ pariprapaccha bhagavantaṃ janārdanam / ekārṇave mahāghore naṣṭe sthāvarajaṅgame /
śrībhagavānuvāca /

śṛṇu nārada tatvena prādurbhāvānmahāmune / matsyaḥ kūrmo varāhaśca narasiṃho'tha vāmanaḥ /
rāmo rāmaśca rāmaśca buddhaḥ kalkīti te daśa //

pūrvaṃ mīno bhaviṣyāmi sthāpayiṣyāmyahaṃ prajāḥ /
lokānvai dhārayiṣyāmi majjamānānmahārṇave //

dvitīyaḥ kūrmarūpo me hemakūṭanibhaḥ smṛtaḥ /
mandaraṃ dhārayiṣyāmi amṛtārthaṃ dvijottama //

maprāṃ mahārṇave ghore bhārākrāntāṃ bhuvaṃ punaḥ / tato balādahaṃ vidvansarvabhūtahitāya vai //

satvairākrāntasarvāṅgāṃ naṣṭāṃ sāgaramekhalām / ānayiṣyāmi svaṃ sthānaṃ vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ /
hiraṇyākṣaṃ haniṣyāmi daiteyaṃ balagarvitam //

nārasiṃhaṃ vaṣuḥ kṛtvā hiraṇyakaśiṣuṃ punaḥ /
surakārye haniṣyāmi yajñaghnaṃ ditinandanam //

virocanasya balavānbaliḥ putro mahāsuraḥ / avadhyaḥ sarvalokānāṃ sadevāsurarakṣasām /
bhaviṣyati sa śakraṃ ca svarājyāccyāvayiṣyati //

trailokye'pahṛte tena vimukhe ca śacīpatau /
adityāṃ dvādaśaḥ putraḥ sambhaviṣyāmi kaśyapān //

vaṭurgatvā yajñasadaḥ stūyamāno dvijottamaiḥ /
yajñastutiṃ kariṣyāmi śrutvā prīto bhavedvaliḥ //

kimicchasi vaṭo brūhītyukto yāce mahadvaram /
dīyatāṃ tripadīmātramiti yāce mahā'suram //

sa dadyānmayi samprītaḥ pratiṣiddhaśca mantribhiḥ / yāvajjalaṃ hastagataṃ tribhirvikramaṇairyutam //

tato rājyaṃ pradāsyāmi śakrāyāmitatejase /
devatāḥ sthāpayiṣyāmi svasvasthāneṣu nārada //

baliṃ caiva kariṣyāmi pātālatalavāsinam /
dānavaṃ ca baliśreṣṭhamabadhyaṃ sarvadaivataiḥ //

tretāyuge bhaviṣyāmi rāmo bhṛgukulodvahaḥ /
kṣatraṃ cotsādayiṣyāmi samṛddhabalavāhanam //

sandhau tu samanuprāpte tretāyāṃ dvāparasya ca /
rāmo dāśarathirbhūtvā bhaviṣyāmi jagatpatiḥ //

tritopaghātādvairūpyamekato'tha dvitastathā /
prāpsyete vānaratvaṃ hi prajāpatisutāvṛṣī //

tayorye tvanvaye jātā bhaviṣyanti vanaukasaḥ / mahābalā mahāvīryāḥ śakratulyaparākramāḥ /

te sahāyā bhaviṣyanti surakārye mama dvija // tato rakṣaḥpatiṃ ghoraṃ pulastyakulapāṃsanam /
haniṣye rāvaṇaṃ raudraṃ sagaṇaṃ lokakaṇṭakam //

vibhīṣaṇāya dāsyāmi rājyaṃ tasya yathākramam ayodhyāvāsinaḥ sarvānneṣye'haṃ lokamavyayam //

dvāparasya kaleścaiva sandhau pāryavasānike /
prādurbhāvaḥ kaṃsahetormathurāyāṃ bhaviṣyati //

tatrāhaṃ dānavānhatvā subahūndevakaṇṭakān /
kuśasthalīṃ kariṣyāsi nivāsaṃ dvārakāṃ purīm //

vasānastatra vai puryāmaditervipriyankaram /
haniṣye narakaṃ bhaumaṃ muraṃ pīṭhaṃ ca dānavam //

prāgjyotiṣaṃ puraṃ ramyaṃ nānādhanasamanvitam /
kuśasthalīṃ naṣyiṣyāmi hatvā vai dānavottamān //

kṛkalāsa bhūtaṃ ca nṛgaṃ mocayiṣye ca vai punaḥ //

tatra pautranimittena gatvā vai śoṇitaṃ puram / vāṇasya ca puraṃ gatvā kariṣye kadanaṃ mahat //

śankaraṃ ramahāsenaṃ bāṇapriyahite ratam /
parājeṣyāmyathodyuktau devau lokanamaskṛtau //

tataḥ sutaṃ balerjitvā bāṇaṃ bāhusahastriṇam /
vināśayiṣyāmi tataḥ sarvānsaubhanivāsinaḥ //

yaḥ kālayavanaḥ khyāto gargatejobhisaṃvṛtaḥ /
bhaviṣyati vadhastasya matta eva dvijottama //

kaṃsaṃ keśiṃ tathākrūramariṣṭaṃ ca mahāsuram /
cāṇūraṃ ca mahāvīryaṃ muṣṭikaṃ ca mahābalam //

pralambaṃ dhenukaṃ caiva ariṣṭaṃ vṛṣarūpiṇam /
kālīyaṃ ca vaśe kṛtvā yamunāyā mahāhrade //

gokuleṣu tataḥ paścādbhavārthe tu mahāgirim /
saptarātraṃ dhariṣyāmi varṣamāṇe tu vāsave //

apakrānte tato varṣe girimūrdhniṃ vyavasthitaḥ / indreṇa saha saṃvādaṃ kariṣyāmi tadā dvija /
laghvācchidya dhanaṃ sarvaṃ vāsudevaṃ ca pauṇḍrakam //

jarāsandhaśca balavānsarvarājavirodhanaḥ bhaviṣyatyasuraḥ sphīto bhūmipālo girivraje //

mama buddhiparispandādvadhastasya bhaviṣyati /
śiśupālaṃ vadhiṣyāmi yajñe dharmasutasya vai //

duryodhanāparādhena yudhiṣṭhiraguṇena ca / samāgateṣu baliṣu pṛthivyāṃ sarvarājasu //

vāsaviḥ susahāyo vai mama tveko bhaviṣyati /
yudhiṣṭhiraṃ sthāpayiṣye svarājye bhrātṛbhiḥ saha //

evaṃ lokā vadiṣyanti naranārāyaṇāvṛṣī /
udyuktau dahataḥ kṣatraṃ lokakāryārthamīśvarau //

śastrairnipatitāḥ sarve nṛpā yāsyanti vai divam //

kṛtvā bhārāvataraṇaṃ vasudhāyā yathepsitam /
sarvasātvatamukhyānāṃ dvārakāyāśca sattama //

kariṣye pralayaṃ ghoramātmajñānābhisaṃśrayaḥ /
dvārakāmātmasātkṛtvā samudraṃ gamayāmyaham //

tataḥ kaliyugasyādau dvijarājataruṃ śritaḥ /
bhīṣayā māgadhenaiva dharmarājagṛhe vasan //

kāṣāyavasrasaṃvīto muṇḍitaḥ śukladantavān /
śuddhodanasuto buddho mohayiṣyāmi mānavān //

śūdrāḥ suddheṣu bhujyante mayi buddhatvamāgate /
bhaviṣyanti narāḥ sarve buddhāḥ kāṣāyasaṃvṛtāḥ //

anadhyāyā bhaviṣyanti viprā yāgavivarjitāḥ /
agnihotrāṇi sīdanti gurupūjā ca naśyati //

na śṛṇvanti pituḥ putrā na snuṣā naiva bhrātaraḥ /
na pautrā na kalatrā vā vartante'pyadhamottamāḥ //

evambhūtaṃ jagatsarvaṃ śrutismṛtivivarjitam /
bhaviṣyati kalau pūrṇe hyaśuddho dharmasankaraḥ //

teṣāṃ sakāśāddharmajñā devabrahmavido narāḥ /
bhaviṣyanti hyaśuddhāśca nyāyacchalavibhāṣiṇaḥ //

ye naṣṭadharmaśrotāraste samāḥ pāpaniścaye / tasmādetā na sambhāṣyā na spṛśyā ca hitārthibhiḥ /
upavāsatrayaṃ kuryāttatsaṃsargaviśuddhaye //

tataḥ kaliyugasyānte brāhmaṇo haripiṅgalaḥ /
kalkirviṣṇuyaśaḥ putro yājñavalkyaḥ purohitaḥ //

tasminnāśe vanagrāme tiṣṭhetsonnāsimo hayaḥ / sahayā brāhmaṇāḥ sarve tairahaṃ sahitaḥ punaḥ /
mlecchānutsādayiṣyāmi pāṣaṇ़ḍāṃścaiva sarvaśaḥ //

pāṣaṇḍaśca kalau tatra māyayaiva vinaśyate /
pāṣaṇ़ḍakāṃścaiva hatvā tatrāntaṃ pralaye hyaham //

tataḥ paścādbhaviṣyāmi yajñeṣu nirataḥ sadā / rājyaṃ praśāsati punaḥ kuntīputra yudhiṣṭhire //

karmāṇyaparimeyāni caturmūrtidharo hyaham /
kṛtvā lokāngamiṣyāmi svānahaṃ brahmasatkṛtān //

haṃsaḥ kūrmaśca matsyaśca prādurbhāvā dvijottama / varāho narasiṃhaśca vāmano rāma eva ca /
rāmo dāśarathiścaiva sātvataḥ kalkireva ca //

yadā vedaśrutirnaṣṭā mayā pratyāhṛtā punaḥ /
sarvadāḥ saśrutīkāśca kṛtāḥ pūrvaṃ kṛte yuge //

atikrāntāḥ purāṇeṣu śrutāste yadi vā kvacit /
atikrāntāśca bahavaḥ prādurbhāvā mamottamāḥ //

lokakāryāṇi kṛtvā ca punaḥ svāṃ prakṛtiṃ gatāḥ /
na hyetadbrahmaṇā prāptamīdṛśaṃ mama darśanam //

yattvayā prāptamadyeha ekāntagatabuddhinā / etatte sarvamākhyātaṃ brahmanbhaktimato mayā /
purāṇaṃ ca bhaviṣyaṃ ca sarahasyaṃ ca sattama //
bhīṣma uvāca /

evaṃ sa bhagavāndevo viśvamūrtidharo'vyayaḥ /
etāvaduktvā vacanaṃ tatraivāntardadhe punaḥ //

nārado'pi mahātejāḥ prāpyānugrahamīpsitam /
naranārāyaṇau draṣṭuṃ badaryāśramamādravat //

idaṃ mahopaniṣadaṃ caturvedasamanvitam /
sāṃkhyayogakṛtaṃ tena pañcarātrānuśabditam //

nārāyaṇṇamukhodītaṃ nārado'śrāvayatpunaḥ /
brahmaṇaḥ sadane tāta yathādṛṣṭaṃ yathāśrutam //
yudhiṣṭhira uvāca /

etadāścaryabhūtaṃ hi māhātmyaṃ tasya dhīmataḥ /
kiṃ vai brahmā na jānīte yataḥ śuśrāva nāradāt //

pitāmaho'pi bhagavāṃstasmāddevādanantaraḥ /
kathaṃ sa na vijānīyātprabhāvamamitaujasaḥ //
bhīṣma uvāca /

mahākalpasahasrāṇi mahākalpaśatāni ca /
samatītāni rājendra sargāśca pralayāśca ha //

sargasyādau smṛto brahmā prajāsargakaraḥ prabhuḥ / jānāti devapravaraṃ bhūyaścātodhikaṃ nṛpa /
paramātmānamīśānamātmanaḥ prabhavaṃ tathā //

ye tvanye brahmasadane siddhasaṅghāḥ samāgatāḥ /
tebhyastacchrāvayāmāsa purāṇaṃ vedasammitam //

aṣṭāviṃśatsahasrāṇi ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām / ātmānugāmināṃ brahmā śrāvayāmāsa tatvataḥ /
evaṃ purā prāptamidaṃ bhānunā munibhāṣitam //

varṣaṣaṣṭisahasrāṇi ṣaṣṭivarṣaśatāni ca / sūryasya tapato lokānnirmitā ye puraḥsarāḥ /
teṣāmakathayatsūryaḥ sarveṣāṃ bhāvitātmanām //

sūryānugāmibhistāta ṛṣibhistairmahātmabhiḥ /
merau samāgatā devāḥ śrāvitāścedanuttamam //

devānāṃ tu sakāśādvai tataḥ śrutvā'sito dvijaḥ /
śrāvayāmāsa rājendra pitṝnvai munisattamaḥ //

mama cāpi pitā tāta kathayāmāsa śantanuḥ /
tato mayāpi śrutvā ca kīrtitaṃ tava bhārata //

surairvā munibhirvāpi purāṇaṃ yairidaṃ śrutam /
sarve te paramātmānaṃ pūjayante samantataḥ //

idamākhyānamārṣeyaṃ pāramparyāgataṃ nṛpa /
nāvāsudevabhaktāya tvayā deyaṃ kathañcana //

ākhyānamuttamaṃ cedaṃ śrāvayedyaḥ sadā nṛpa / tadaiva manujo bhaktaḥ śucirbhūtvā samāhitaḥ /
prāpnuyādacirādrājanviṣṇulokaṃ ca śāśvatam //

mattonyāni ca te rājannupākhyānaśatāni vai /
yāni śrutāni sarvāṇi teṣāṃ sāroyamuddhṛtaḥ //

surāsurairyathā rājannirmathyāmṛtamuddhṛtam /
evametatpurā vipraiḥ kathāmṛtamihoddhṛtam //

yaścedaṃ paṭhate nityaṃ yaścedaṃ śṛṇuyānnaraḥ /
ekāntabhāvopagata ekānte susamāhitaḥ //

prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ bhūtvā candraprabho naraḥ /
sa sahasrārcipaṃ devaṃ praviśennātra saṃśayaḥ //

mucyedārtastathā rogācchrutvemāmāditaḥ kathām /
jijñāsurlabhate kāmānbhakto bhaktagatiṃ vrajet //

tvayāpi satataṃ rājatrabhyarcyaḥ puruṣottamaḥ /
sa hi mātā pitā caiva kṛtsnasya jagato guruḥ //

brahmaṇyadevo bhagavānprīyatāṃ te sanātanaḥ /
yudhiṣṭhira mahābāho mahābuddhirjanārdanaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

śrutvaitadākhyānavaraṃ dharmarāḍ्janamejaya /
bhrātaraścāsya te sarve nārāyaṇaparābhavan //

jitaṃ bhagavatā tena puruṣeṇeti bhārata /
nityaṃ japyaparā bhūtvā sārasvatamudīrayan //

yo hyasmākaṃ guruḥ śreṣṭhaḥ kṛṣṇadvaipāyano muniḥ /
jagau paramakaṃ japyaṃ nārāyaṇamudīrayan //

gatvāntarikṣātsatataṃ kṣīrodamamṛtāśayam /
pūjayitvā ca deveśaṃ punarāyātsvagāśramam //
bhīṣma uvāca /

etatte sarvamākhyātaṃ nāradoktaṃ mayeritam /
pāramparyāgataṃ hyetatpitrā me kathitaṃ purā //
sautiruvāca /

etatte sarvamākhyātaṃ vaiśampāyanakīrtitam /
janamejayena tacchrutvā kṛtaṃ samyagyathāvidhi //

yūyaṃ hi taptatapasaḥ sarve ca caritavratāḥ / śaunakasya mahāsatraṃ prāptāḥ sarve dvijottamāḥ /

yajadhvaṃ suhutairyajñaiḥ śāśvataṃ parameśvaram /
pāramparyāgataṃ hyetatpitrā me kathitaṃ purā //