Mahabharata · Chapter 12.333

sa mokṣamanucintyaiva śukaḥ pitaramabhyagāt /
prāhābhivādya ca guruṃ śreyorthī vinayānvitaḥ //

mokṣadharmeṣu kuśalo bhagavānprabravītu me /
yathā me manasaḥ śāntiḥ paramā sambhavetprabho //

śrutvā putrasya tu vacaḥ paramarṣiruvāca tam /
adhīhi putra mokṣaṃ vai dharmāṃśca vividhānapi //

piturniyogājjagrāha śuko dharmabhṛtāṃ varaḥ /
yogaśāstraṃ ca nikhilaṃ kāpilaṃ caiva bhārata //

sa taṃ brāhnayā śriyaḥ yuktaṃ brahmatulyaparākramam /
mene putraṃ yadā vyāso mokṣadharmaviśāradam //

uvāca gaccheti tadā janakaṃ mithileśvaram /
sa te vakṣyati mokṣārthaṃ nikhilaṃ mithileśvaraḥ //

piturniyogādagamanmaithilaṃ janakaṃ nṛpam /
praṣṭuṃ dharmasya niṣṭhāṃ vai mokṣasya ca parāyaṇam //

uktaśca mānuṣeṇa tvaṃ pathā gacchetyavismitaḥ /
na prabhāveṇa gantavyamantarikṣacareṇa vai //

ārjavenaiva gantavyaṃ na sukhānveṣiṇā tathā /
nānveṣṭavyā viśeṣāstu viśeṣā hi prasaṅginaḥ //

ahankāro na kartavyo yājye tasminnarādhipe /
syātavyaṃ ca vaśe tasya sa te chetsyati saṃśayam //

sa dharmakuśalo rājā mokṣaśāstraviśāradaḥ /
yājyo mama sa yadbrūyāttatkāryamaviśaṅkayā //

evamuktaḥ sa dharmātmā jagāma mithilāṃ muniḥ /
padbhyāṃ śaktontarikṣeṇa krāntuṃ pṛthvīṃ sasāgarām //

sa girīṃścāpyatikramya nadītīrthasarāṃsi ca /
bahuvyālamṛgākīrṇā hyaṭavīśca vanāni ca //

mehorhareśca dve varṣe varṣaṃ haimavataṃ tataḥ /
krameṇaivaṃ vyatikramya bhārataṃ varṣamāsadat //

sa deśānvividhānpaśyaṃścīnahūṇaniṣevitān /
āryāvartamimaṃ deśamājagāma mahāmuniḥ //

piturvacanamājñāya tamevārthaṃ vicintayan /
adhvānaṃ so'ticakrāma khacaraḥ khe pataviva //

pattanāni ca ramyāṇi sphītāni nagarāṇi ca /
ratnāni ca vicitrāṇi paśyannapi na paśyati //

udyāvāni ca ramyāṇi tathaivāyatanāni ca /
puṇyāni caiva tīrthāni sotyakrāmadathādhvagaḥ //

socireṇaiva kālena videhānāsasāda ha /
rakṣitāndharmarājena janakena mahātmanā //

tatra grāmānbahūnpaśyanbahvannarasabhojanān /
pallīghoṣānsamṛddhāṃśca bahugokulasankulān //

sphītāṃśca śāliyavasarhaṃsasārasasevitān /
padminībhiśca śataśaḥ śrīmatībhiralakṛtān //

sa videhānatikramya samṛddhajanasevitān /
mithilopavanaṃ ramyamāsasāda samṛddhimat //

hastyaśvarathasankīrṇaṃ naranārīsamākulam /
paśyannapaśyanniva tatsamatikrāmadacyutaḥ //

manasā taṃ bahanbhāraṃ tamevārthaṃ vicintayan /
ātmārāmaḥ prasannātmā mithilāmāsasāda ha //

tasyā dvāraṃ samāsādya dvārapālairnivāritaḥ /
sthito dhyānaparo mukto viditaḥ praviveśa ha //

sa rājamārgamāsādya samṛddhajanakasankulam /
pārthivakṣayamāsādya niḥśaṅkaḥ praviveśa ha //

tatrāpi dvārapalāstamugravācā nyaṣedhayan /
tathaiva ca śukrastatra nirmanyuḥ samatiṣṭhata //

na cātapādhvasantaptaḥ kṣutpipāsāśramānvitaḥ /
pratāmyati glāyati vā nāpaiti ca tathā'tapāt //

teṣāṃ tu dvārapālānāmekaḥ śokasamanvitaḥ /
madhyangatamivādityaṃ dṛṣṭvā śukamavasthitam //

pūjayitvā yathānyāyamabhivādya kṛtāñjaliḥ /
prāveśayattataḥ kakṣyāṃ prathamāṃ rājaveśmanaḥ //

tatrāsīnaḥ śukastāta mokṣamevānvacintayat /
chāyāyāmātape caiva samadarśī samadyutiḥ //

taṃ muhūrtādivāgamya rājño mantrī kṛtāñjaliḥ /
prāveśayattataḥ kakṣyāṃ dvitīyāṃ rājaveśmanaḥ //

tatrāntaḥ purasambaddhaṃ mahaccaitrarathopamam /
suvibhaktajalākrīḍaṃ ramyaṃ puṣpitapādapam //

taṃ darśayitvā sa śukaṃ mantrī janakamuttamam /
arhamāsanamādiśya niścakrāmaḥ tataḥ punaḥ //

taṃ cāruveṣāḥ suśroṇyastaruṇyaḥ priyadarśanāḥ /
sūkṣmaraktāmbaradharāstaptakāñcanabhūṣaṇāḥ //

saṃlāpālāpakuśalā nṛttagītaviśāradāḥ /
smitapūrvābhibhāṣiṇyo rūpeṇāpsarasāṃ samāḥ //

bhāvopacārakuśalā bhāvajñāḥ satvakovidāḥ /
paraṃ pañcāśataṃ nāryo vāramukhyāḥ samādravan //

pādyādīni pratigrāhya pūjayā parayā'rcayan /
kālopapannena tadā svādvannenābhyatarpayan //

tasya bhuktavatastāta tadantaḥ purakānanam /
suramyaṃ darśayāmāsurekaikaśyena bhārata //

krīḍantyaśca hasantyaśca gāyantyaścāpi tāḥ śubham /
udārasatvaṃ satvajñāḥ striyaḥ paryacaraṃstathā //

āraṇeyastu śuddhātmā niḥsandehastrikarmakṛt /
vaśyendriyo jitakrodho na hṛṣyati na kupyati //

tasmai śayyāsanaṃ divyaṃ varārhaḥ ratnabhūṣitam /
spardhyāstaraṇasankīrṇaṃ dadustāḥ paramastriyaḥ //

pādaśaucaṃ tu kṛtvaiva śukraḥ sandhyāmupāsya ca /
niṣasādāsane puṇye tamevārthaṃ vicintayan //

pūrvarātre tu tatrāsau hutvā dhyānaparāyaṇaḥ / madhyarātre yathānyāyaṃ nidrāmāhārayatprabhuḥ /

tato muhūrtādutthāya kṛtvā śaucamanantaram /
strībhiḥ parivṛto dhīmāndhyānamevānvapadyata //

anena vidhinā karṣṇistadahaḥ śeṣamacyutaḥ /
tāṃ ca rātriṃ nṛpakule vartayāmāsa bhārata //