Mahabharata · Chapter 12.314

mṛgayāṃ vicarankaścidvijane janakātmajaḥ /
vane dadarśa viprendramṛṣiṃ vaṃśadharaṃ bhṛgoḥ //

tamāsīnamupāsīnaḥ praṇamya śirasā munim /
paścādanumatastena papraccha vasumānidam //

bhagavankimidaṃ śreyaḥ pretya cāpīha vā bhavet /
puruṣasyādhruve dehe kāmasya vaśavartinaḥ //

satkṛtya paripṛṣṭaḥ sansumahātmā mahātapāḥ /
nijagāda tatastasmai śreyaskaramidaṃ vacaḥ //
ṛṣiruvāca /

manasaḥ pratikūlāni pretya ceha nacecchasi /
bhūtānāṃ pratikūlebhyo nivartasya yatendriyaḥ //

dharmaḥ sadā hitaḥ puṃsāṃ dharmaścaivāśrayaḥ satām /
dharmāllokāstrayastāta pravṛttāḥ sacarācarāḥ //

svādukāmuka kāmānāṃ vaitṛṣṇyaṃ kiṃ na gacchasi /
madhu paśyasi durbuddhe prapātaṃ nānupaśyasi //

yathā jñāne paricayaḥ kartavyastatphalārthinā /
tathā dharme paricayaḥ kartavyastatphalārthinā //

asatā dharmakāmena viśuddhaṃ karma duṣkaram /
satā tu dharmakāmena sukaraṃ karma duṣkaram //

vane grāmyasukhācāro yathāgrāmyastathaiva saḥ /
grāme vanasukhācāro yathā vanacarastathā //

manovākkarmage dharme kuru śraddhāṃ samāhitaḥ /
nivṛttau vā pravṛttau vā sampradhārya guṇāguṇān //

nityaṃ ca bahu dātavyaṃ sādhubhyaścānasūyatā /
prārthitaṃ brāhmaṇebhyaśca satkṛtaṃ deśakālayoḥ //

śubhena vidhinā labdhamarhāya pratipādayet /
krodhamutsṛjya dattvā'tha nānutapyenna kīrtayet //

anṛśaṃsaḥ śucirdāntaḥ satyavāgārjave sthitaḥ /
yonikarmaviśuddhaśca pātraṃ syādvedaviddvijaḥ //

saṃskṛtā caikapatnī ca jātyā yoniriheṣyate /
ṛgyajuḥsāmago vidvānṣaṭ्karmā pātramucyate //

sa eva dharmaḥ so'dharmastaṃ taṃ prati naraṃ bhavet /
pātrākarmaviśeṣeṇa deśakālāvavekṣya ca //

līlayā'lpaṃ yathā gātrātpramṛjyāttu rajaḥ pumān /
bahuyatnena ca mahatpāpanirharaṇaṃ tathā //

viriktasya yathā samyagghṛtaṃ bhavati bheṣajam /
tathā nirhṛtadoṣasya pretya dharmaḥ sukhāvahaḥ //

mānasaṃ sarvabhūteṣu vartate vai śubhāśubham /
aśubhebhyaḥ samākṣipya śubheṣvevāvadhāraya //

sarvaṃ sarveṇā sarvatra kriyamāṇaṃ ca pūjaya /
svadharme yatra rāgaste kāmaṃ dharmo vidhīyatām //

adhṛtātmandhṛtau tiṣṭha durbaddhe buddhimānbhava /
apraśāntaḥ praśāmya tvamaprājñaḥ prājñavaccara //

tejasā śakyate prāptumupāyaḥ sahacāriṇā /
iha ca pretya ca śreyastasya mūlaṃ dhṛtiḥ parā //

rājarṣiradhṛtiḥ svargātpatito hi mahābhiṣaḥ /
yayātiḥ kṣīṇapuṇyopi dhṛtyā lokānavāptavān //

tapasvināṃ dharmavatāṃ viduṣāṃ copasevanāt /
prāpsyase vipulāṃ buddhiṃ tathā śreyo'bhipatsyase //
bhīṣma uvāca /

sa tu svabhāvasampannastacchrutvā munibhāṣitam /
vinivartya manaḥ kāmāddharme buddhiṃ cakāra ha //