Mahabharata · Chapter 12.295

tiṣṭhate me sadā tāta kautūhalamidaṃ hṛdi /
tadahaṃ śrotumicchāmi tvattaḥ kurupitāmaha //

kathaṃ devarṣiruśanā sadā kāvyo mahāmatiḥ /
asurāṇāṃ priyakāraḥ surāṇāmapriye rataḥ //

vardhayāmāsa tejaśca kimarthamamitaujasām /
nityaṃ vairanibaddhāśca dānavāḥ surasattamaiḥ //

kathaṃ cāpyuśanā prāpa śukratvamamaradyutiḥ /
ṛddhiṃ ca sa kathaṃ prāptaḥ sarvametadbravīhi me //

na yāti ca sa tejasvī madhyena nabhasaḥ katham /
etadicchāmi vijñātuṃ nikhilena pitāmaha //
bhīṣma uvāca /

śṛṇu rājannavahitaḥ sarvametadyathātatham /
yathāmati yathā caitacchrutapūrvaṃ mayā'nagha //

eṣa bhārgavadāyādo munirmānyo dṛḍhavrataḥ /
surāṇāṃ vipriyakaro nimitte kāraṇātmake //

indro'tha dhanado rājā yakṣarakṣodhipaḥ sadā /
prabhaviṣṇuśca kośasya jagataśca tathā prabhuḥ //

tasyātmānamathāviśya yogasiddho mahāmuniḥ /
ruddhvā dhanapatiṃ devaṃ yogena hṛtavānvasu //

hṛte dhane tataḥ śarma na lebhe dhanadastathā /
āpannamanyuḥ saṃvignaḥ sobhyagātsurasattamam //

nivedayāmāsa tadā śivāyāmitatejase /
devaśreṣṭhāya rudrāya saumyāya bahurūpiṇe //

yogātmakenośanasā ruddhvā mama hṛtaṃ vasu /
yogenātmagataṃ kṛtvā niḥsṛtaśca mahātapāḥ //

etacchrutvā tataḥ kruddho mahāyogī maheśvaraḥ /
saṃraktanayano rājañśūlamādāya tasthivān //

kvāsau kvāsāviti prāha gṛhītvā paramāyudham /
uśanā dūratastasya hyabhūjjñātvā cikīrṣitam //

sa mahāyogino buddhvā taṃ roṣaṃ vai mahātmanaḥ /
gatimāgamanaṃ vetti sthānaṃ caiva tataḥ prabhuḥ //

sañcintyegreṇa tapasā mahātmānaṃ maheśvaram /
uśanā yogasiddhātmā śūlāgre pratyadṛśyata //

vijñātarūpaḥ sa tadā tapaḥ siddho'tha dhanvinā /
jñātvā śūlaṃ ca deveśaḥ pāṇinā samanāmayat //

ānatenātha śūlena pāṇināmitatejasā /
pinākamiti covāca śūlamugrāyudhaḥ prabhuḥ //

pāṇimadhyagataṃ dṛṣṭvā bhārgavaṃ tamumāpatiḥ /
āsyaṃ vivṛtya bhrakuṭiṃ pāṇiṃ samprākṣipacchanaiḥ //

sa tu praviṣṭa uśanā koṣṭhaṃ māheśvaraṃ prabhuḥ /
vyacaraccāpi tatrāsau mahātmā bhṛgunandanaḥ //
yudhiṣṭhira uvāca /

kimarthaṃ vyacaradrājannuśanā tasya dhīmataḥ /
jaṭhare devadevasya kiñcākārṣīnmahādyutiḥ //
bhīṣma uvāca /

purā so'ntarjalagataḥ sthāṇubhūto mahāvrataḥ /
varṣāṇāmabhavadrājanprayutānyarbudāni ca //

udatiṣṭhattapastaptvā duścaraṃ ca mahāhradāt /
tato devātidevastaṃ brahmā vai samasarpata //

tapovṛddhimapṛcchacca kuśalaṃ caivamavyayaḥ /
tapaḥ sucīrṇamiti ca provāca vṛṣabhadhvajaḥ //

tatsaṃyogena vṛddhiṃ cāpyapaśyatsa tu śankaraḥ /
mahāmatiracintyātmā satyadharmarataḥ sadā //

sa tenāḍhyo mahāyogī tapasā ca dhanena ca /
vyarājata mahārāja triṣu lokeṣu vīryavān //

tataḥ pinākī yogātmā dhyānayogaṃ samāviśat /
uśanā tu samudvigno nililye jaṭhare tataḥ //

tuṣṭāva ca mahāyogī devaṃ tatrastha eva ca /
niḥsāraṃ kāṅkṣamāṇaḥ sa tena sma pratihanyate //

uśanā tu tathovāca jaṭharastho mahāmuniḥ /
prasādaṃ me kuruṣveti punaḥ punararindam //

tamuvāca mahādevo gaccha śiśnena mokṣaṇam /
iti sarvāṇi srotāṃsi ruddhvā tridaśapuṅgavaḥ //

apaśyamānastaddvāraṃ sarvataḥ pihito muniḥ /
paryakrāmaddahyamāna itaścetaśca tejasā //

sa vai niṣkramya śiśnena śukratvamabhipedivān /
kāryeṇa tena nabhaso nādhyagacchata madhyataḥ //

tata eva ca deveṣu apraviṣṭo mahāmuniḥ / paurohityaṃ ca daityānāṃ śakratejovivṛddhaye //

viniṣkrāntaṃ tu taṃ dṛṣṭvā jvalantamiva tejasā /
bhavo roṣasamāviṣṭaḥ śūlodyatakaraḥ sthitaḥ //

avārayata taṃ devī kruddhaṃ paśupatiṃ patim /
putratvamagamaddevyā vārite śankare ca saḥ //
devyuvāca /

hiṃsanīyastvayā naiva mama putratvamāgataḥ /
na hi devodarātkaścinniḥsṛto nāśamarhati //

tataḥ prīto bhavo devyāḥ prahasaṃścedamabravīt /
gacchatveṣa yathākāmamiti rājanpunaḥ punaḥ //

tataḥ praṇamya varadaṃ devaṃ devīmumāṃ tathā /
uśanā prāpa taddhīmāngatimiṣṭāṃ mahāmuniḥ //

etatte kathitaṃ tāta bhārgavasya mahātmanaḥ /
caritaṃ bharataśreṣṭha yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi //