Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.287

12.287.1

aho dharmiṣṭhatā tasya vṛtrasyāmitatejasaḥ /
yasya vijñānamatulaṃ viṣṇorbhaktiśca tādṛśī //

12.287.2

durvijñeyamidaṃ tasya viṣṇoramitatejasaḥ /
kathaṃ vā rājaśārdūla padaṃ tu jñātavānasau //

12.287.3

bhavatā kathitaṃ hyetacchraddadhe cāhamacyuta /
bhūyaśca me samutpannā buddhiravyaktadarśanā //

12.287.4

kathaṃ vinihato vṛtraḥ śakreṇa bharatarṣabha /
dhārmiko viṣṇubhaktaśca tattvajñaśca tadanvaye //

12.287.5

etanme saṃśayaṃ brūhi pṛcchate bharatarṣabha /
vṛtraḥ sa rājaśārdūla yathā śakreṇa nirjitaḥ //

12.287.6

yathā caivābhavadyuddhaṃ taccācakṣva pitāmaha /
vistareṇa mahābāho paraṃ kautūhalaṃ hi me //
bhīṣma uvāca /

12.287.7

rathenendraḥ prayāto vai sārdhaṃ suragaṇaiḥ purā /
dadarśāthāgrato vṛtraṃ dhiṣṭhitaṃ parvatopamam //

12.287.8

yojanānāṃ śatānyūrdhvaṃ pañconchritamarindam /
śatāni vistareṇātha trīṇi cābhyadhikāni vai //

12.287.9

tatprekṣya tādṛśaṃ rūpaṃ trailokyenāpi durjayam /
vṛtrasya devāḥ santrastā na śāntimupalebhire //

12.287.10

śakrasya tu tadā rājannūrustambho vyajāyata /
bhayādvṛtrasya sahasā dṛṣṭvā tadrūpamuttamam //

12.287.11

tato nādaḥ samabhavadvāditrāṇāṃ ca niḥsvanaḥ /
devāsurāṇāṃ sarveṣāṃ tasminyuddhe hyupasthite //

12.287.12

atha vṛtrasya kauravya dṛṣṭvā śakramavasthitam /
na sambhramo na bhīḥ kācidāsthā vā samajāyata //

12.287.13

tataḥ samabhavadyuddhaṃ trailokyasya bhayankaram /
śakrasya ca surendrasya vṛtrasya ca mahātmanaḥ //

12.287.14

asibhiḥ paṭṭasaiḥ śūlaiḥ śaktitomaramrudgaraiḥ /
śilābhirvividhābhiśca kārmukaiśca mahāsvanaiḥ //

12.287.15

astraiśca vivirdhaurdivyaiḥ pāvakolkābhireva ca /
devāsuraistataḥ sainyaiḥ sarvamāsītsamākulam //

12.287.16

pitāmahapurogāśca sarve devagaṇāstadā /
ṛṣayaśca mahābhāgāstadyuddhaṃ draṣṭumāgaman //

12.287.17

vimānāgryairmahārāja siddhāśca bharatarṣabha /
gandharvāśca vimānāgrairapsarobhiḥ samāgaman //

12.287.18

tato'ntarikṣamāvṛtya vṛtro dharmabhūtāṃ varaḥ /
aśmavarṣeṇa devendraṃ sarvataḥ samavākirat //

12.287.19

tato devagaṇāḥ kruddhāḥ sarvataḥ śaravṛṣṭibhiḥ /
aśmavarṣamapohanta vṛtrapreritamāhave //

12.287.20

vṛtrastu kuruśārdūla mahāmāyo mahābalaḥ /
mohayāmāsa devendraṃ māyāyuddhena sarvaśaḥ //

12.287.21

tasya vṛtrārditasyātha moha āsīcchatakratoḥ /
rathantareṇa taṃ tatra vasiṣṭhaḥ samabodhayat //
vasiṣṭha uvāca /

12.287.22

devaśreṣṭho'sti devendra daityāsuranibarhaṇa /
trailokyabalasaṃyuktaḥ kasmācchakra viṣīdasi //

12.287.23

eṣa brahmā ca viṣṇuśca śivaścaiva jagatpatiḥ /
somaśca bhagavāndevaḥ sarve ca paramarṣayaḥ //

12.287.24

samudvignaṃ samīkṣya tvāṃ svastītyūcurjayāya te / mā kārṣīḥ kaśmalaṃ śakra kaścidevetaro yathā /
āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā jahi śatrūnsurādhipa //

12.287.25

eṣa lokagurustryakṣaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ /
nirīkṣate tvāṃ bhagavāṃstyaja mohaṃ surādhipa //

12.287.26

ete brahmarṣayaścaiva bṛhaspatipurogamāḥ /
stavena śakra divyena stuvanti tvāṃ jayāya vai //
bhīṣma uvāca /

12.287.27

evaṃ sambodhyamānasya vasiṣṭhena mahātmanā /
atīva vāsavasyāsīdbalamuttamatejasaḥ //

12.287.28

tato buddhimupāgamya bhagavānpākaśāsanaḥ /
yogena mahatā yuktastāṃ māyāṃ vyapakarṣata //

12.287.29

tato'ṅgiraḥ sutaḥ śrīmāṃste caiva sumaharṣayaḥ /
dṛṣṭvā vṛtrasya vikrāntumupāgamya maheśvaram //

12.287.30

ūcurvṛtravināśārthaṃ lokānāṃ hitakāmyayā /
tato bhagavatastejo jvaro bhūtvā jagatpateḥ //

12.287.31

samāviśattadā raudraṃ vṛtraṃ lokapatiṃ tadā /
viṣṇuśca bhagavāndevaḥ sarvalokābhipūjitaḥ //

12.287.32

aindraṃ samāviśudvajraṃ lokasaṃrakṣaṇe rataḥ / tato bṛhaspatirdhīmānupāgamya śatakratum /
vasiṣṭhaśca mahātejāḥ sarve ca paramarṣayaḥ //

12.287.33

te samāsādya varadaṃ vāsavaṃ lokapūjitam /
ūcurekāgramanaso jahi vṛtramiti prabho //
maheśvara uvāca /

12.287.34

eṣa vṛtro mahāñśakre balena mahatā vṛtaḥ /
viśvātmā sarvagaścaiva bahumāyaśca viśrutaḥ //

12.287.35

tadenamasuraśreṣṭhaṃ trailokyenāpi durjayam /
jahi tvaṃ yogamāsthāya māvamaṃsthāḥ sureśvara //

12.287.36

anena hi tapastaptaṃ balārthamamarādhipa /
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi brahmā cāsmai varaṃ dadau //

12.287.37

mahattvaṃ yogināṃ caiva mahāmāyatvameva ca /
mahābalatvaṃ ca tathā tejaścāgryaṃ sureśvara //

12.287.38

etattvāṃ māmakaṃ tejaḥ samāviśati vāsava /
vṛtramevaṃ tvavadhyaṃ taṃ vajreṇa jahi dānavam //
śakra uvāca /

12.287.39

bhagavaṃstvatprasādena ditijaṃ sudurāsadam /
vajreṇa nihaniṣyāmi paśyataste surarṣabha //
bhīṣma uvāca /

12.287.40

āviśyamāne daitye tu jvareṇātha mahāsure /
devatānāmṛṣīṇāṃ ca harṣānnādo mahānabhūt //

12.287.41

tato dundubhayaścaiva śaṅkhyāśca sumahāsvanāḥ /
murajā ḍiṇḍibhāścaiva prāvādyanta sahasraśaḥ //

12.287.42

asurāṇāṃ tu sarveṣāṃ smṛtilopo mahānabhūt /
māyānāśaśca balavānkṣaṇena samapadyata //

12.287.43

tamāviṣṭamatho jñātvā ṛṣayo devatāstathā /
stuvantaḥ śaknamīśānaṃ tathā prācodayannapi //

12.287.44

rathasthasya hi śakrasya yuddhakāle mahātmanaḥ /
ṛṣibhiḥ stūyamānasya rūpamāsīnsudurdṛśam //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc