Mahabharata · Chapter 12.287
aho dharmiṣṭhatā tasya vṛtrasyāmitatejasaḥ /
yasya vijñānamatulaṃ viṣṇorbhaktiśca tādṛśī //
durvijñeyamidaṃ tasya viṣṇoramitatejasaḥ /
kathaṃ vā rājaśārdūla padaṃ tu jñātavānasau //
bhavatā kathitaṃ hyetacchraddadhe cāhamacyuta /
bhūyaśca me samutpannā buddhiravyaktadarśanā //
kathaṃ vinihato vṛtraḥ śakreṇa bharatarṣabha /
dhārmiko viṣṇubhaktaśca tattvajñaśca tadanvaye //
etanme saṃśayaṃ brūhi pṛcchate bharatarṣabha /
vṛtraḥ sa rājaśārdūla yathā śakreṇa nirjitaḥ //
yathā caivābhavadyuddhaṃ taccācakṣva pitāmaha /
vistareṇa mahābāho paraṃ kautūhalaṃ hi me //
bhīṣma uvāca /
rathenendraḥ prayāto vai sārdhaṃ suragaṇaiḥ purā /
dadarśāthāgrato vṛtraṃ dhiṣṭhitaṃ parvatopamam //
yojanānāṃ śatānyūrdhvaṃ pañconchritamarindam /
śatāni vistareṇātha trīṇi cābhyadhikāni vai //
tatprekṣya tādṛśaṃ rūpaṃ trailokyenāpi durjayam /
vṛtrasya devāḥ santrastā na śāntimupalebhire //
śakrasya tu tadā rājannūrustambho vyajāyata /
bhayādvṛtrasya sahasā dṛṣṭvā tadrūpamuttamam //
tato nādaḥ samabhavadvāditrāṇāṃ ca niḥsvanaḥ /
devāsurāṇāṃ sarveṣāṃ tasminyuddhe hyupasthite //
atha vṛtrasya kauravya dṛṣṭvā śakramavasthitam /
na sambhramo na bhīḥ kācidāsthā vā samajāyata //
tataḥ samabhavadyuddhaṃ trailokyasya bhayankaram /
śakrasya ca surendrasya vṛtrasya ca mahātmanaḥ //
asibhiḥ paṭṭasaiḥ śūlaiḥ śaktitomaramrudgaraiḥ /
śilābhirvividhābhiśca kārmukaiśca mahāsvanaiḥ //
astraiśca vivirdhaurdivyaiḥ pāvakolkābhireva ca /
devāsuraistataḥ sainyaiḥ sarvamāsītsamākulam //
pitāmahapurogāśca sarve devagaṇāstadā /
ṛṣayaśca mahābhāgāstadyuddhaṃ draṣṭumāgaman //
vimānāgryairmahārāja siddhāśca bharatarṣabha /
gandharvāśca vimānāgrairapsarobhiḥ samāgaman //
tato'ntarikṣamāvṛtya vṛtro dharmabhūtāṃ varaḥ /
aśmavarṣeṇa devendraṃ sarvataḥ samavākirat //
tato devagaṇāḥ kruddhāḥ sarvataḥ śaravṛṣṭibhiḥ /
aśmavarṣamapohanta vṛtrapreritamāhave //
vṛtrastu kuruśārdūla mahāmāyo mahābalaḥ /
mohayāmāsa devendraṃ māyāyuddhena sarvaśaḥ //
tasya vṛtrārditasyātha moha āsīcchatakratoḥ /
rathantareṇa taṃ tatra vasiṣṭhaḥ samabodhayat //
vasiṣṭha uvāca /
devaśreṣṭho'sti devendra daityāsuranibarhaṇa /
trailokyabalasaṃyuktaḥ kasmācchakra viṣīdasi //
eṣa brahmā ca viṣṇuśca śivaścaiva jagatpatiḥ /
somaśca bhagavāndevaḥ sarve ca paramarṣayaḥ //
samudvignaṃ samīkṣya tvāṃ svastītyūcurjayāya te / mā kārṣīḥ kaśmalaṃ śakra kaścidevetaro yathā /
āryāṃ yuddhe matiṃ kṛtvā jahi śatrūnsurādhipa //
eṣa lokagurustryakṣaḥ sarvalokanamaskṛtaḥ /
nirīkṣate tvāṃ bhagavāṃstyaja mohaṃ surādhipa //
ete brahmarṣayaścaiva bṛhaspatipurogamāḥ /
stavena śakra divyena stuvanti tvāṃ jayāya vai //
bhīṣma uvāca /
evaṃ sambodhyamānasya vasiṣṭhena mahātmanā /
atīva vāsavasyāsīdbalamuttamatejasaḥ //
tato buddhimupāgamya bhagavānpākaśāsanaḥ /
yogena mahatā yuktastāṃ māyāṃ vyapakarṣata //
tato'ṅgiraḥ sutaḥ śrīmāṃste caiva sumaharṣayaḥ /
dṛṣṭvā vṛtrasya vikrāntumupāgamya maheśvaram //
ūcurvṛtravināśārthaṃ lokānāṃ hitakāmyayā /
tato bhagavatastejo jvaro bhūtvā jagatpateḥ //
samāviśattadā raudraṃ vṛtraṃ lokapatiṃ tadā /
viṣṇuśca bhagavāndevaḥ sarvalokābhipūjitaḥ //
aindraṃ samāviśudvajraṃ lokasaṃrakṣaṇe rataḥ / tato bṛhaspatirdhīmānupāgamya śatakratum /
vasiṣṭhaśca mahātejāḥ sarve ca paramarṣayaḥ //
te samāsādya varadaṃ vāsavaṃ lokapūjitam /
ūcurekāgramanaso jahi vṛtramiti prabho //
maheśvara uvāca /
eṣa vṛtro mahāñśakre balena mahatā vṛtaḥ /
viśvātmā sarvagaścaiva bahumāyaśca viśrutaḥ //
tadenamasuraśreṣṭhaṃ trailokyenāpi durjayam /
jahi tvaṃ yogamāsthāya māvamaṃsthāḥ sureśvara //
anena hi tapastaptaṃ balārthamamarādhipa /
ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇi brahmā cāsmai varaṃ dadau //
mahattvaṃ yogināṃ caiva mahāmāyatvameva ca /
mahābalatvaṃ ca tathā tejaścāgryaṃ sureśvara //
etattvāṃ māmakaṃ tejaḥ samāviśati vāsava /
vṛtramevaṃ tvavadhyaṃ taṃ vajreṇa jahi dānavam //
śakra uvāca /
bhagavaṃstvatprasādena ditijaṃ sudurāsadam /
vajreṇa nihaniṣyāmi paśyataste surarṣabha //
bhīṣma uvāca /
āviśyamāne daitye tu jvareṇātha mahāsure /
devatānāmṛṣīṇāṃ ca harṣānnādo mahānabhūt //
tato dundubhayaścaiva śaṅkhyāśca sumahāsvanāḥ /
murajā ḍiṇḍibhāścaiva prāvādyanta sahasraśaḥ //
asurāṇāṃ tu sarveṣāṃ smṛtilopo mahānabhūt /
māyānāśaśca balavānkṣaṇena samapadyata //
tamāviṣṭamatho jñātvā ṛṣayo devatāstathā /
stuvantaḥ śaknamīśānaṃ tathā prācodayannapi //
rathasthasya hi śakrasya yuddhakāle mahātmanaḥ /
ṛṣibhiḥ stūyamānasya rūpamāsīnsudurdṛśam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0