Mahabharata · Chapter 12.26
abhimanyau hate bāle draupadyāstanayeṣu ca /
dhṛṣṭadyumne virāṭe ca drupade ca mahīpatau //
vṛṣasene ca dharmajñe dhṛṣṭaketau tu pārthive /
tathā'nyeṣu narendreṣu nānādeśyeṣu saṃyuge //
na ca muñcati māṃ śoko jñātighātinamāturam /
rājyakāmukamatyugraṃ svavaṃśocchedakāriṇam //
yasyāṅke krīḍamānena mayā viparivartitam /
sa mayā rājyalubdhena gāṅgeyo yudhi pātitaḥ //
yadā hyenaṃ vighūrṇantaṃ madarthaṃ pārthasāyakaiḥ /
takṣyamāṇaṃ yathā vajraiḥ prekṣamāṇaṃ śikhaṇḍinam //
jīrṇasiṃhamiva prājñaṃ narasiṃhaṃ pitāmaham /
kīryamāṇaṃ śarairdīptairdṛṣṭvā me vyathitaṃ manaḥ //
prāḍbhukhaṃ sīdamānaṃ ca rathātpararathārujam /
ghūrṇamānaṃ yathā śailaṃ tadā me kaśmalo'bhavat //
yaḥ savāṇadhanuṣpāṇiryodhayāmāsa bhārgavam /
bahūnyahāni kauravyaḥ kurukṣetre mahāmṛdhe //
sametaṃ pārthivaṃ kṣatraṃ vārāṇasyāṃ nadīsutaḥ /
kanyārthamāhvayadvīro rathenaikena saṃyuge //
yena cogrāyudho rājā cakravartī durāsadaḥ /
dagdhaścāstrapratāpena sa mayā yudhi pātitaḥ //
svayaṃ mṛtyuṃ rakṣamāṇaḥ pāñcālyaṃ yaḥ śikhaṇḍinam /
na bāṇaiḥ pātayāmāsa so'rjunena nipātitaḥ //
yadainaṃ patitaṃ bhūmāvapaśyaṃ rudhirokṣitam /
tadaivāviśadanyugro jvaro māṃ munisattama //
yena saṃvardhitā bālā yena sma parirakṣitāḥ / sa mayā rājyalubdhena pāpena gurudhātinā /
alpakālasya rājyasya kṛte mūḍhena pātitaḥ //
ācāryaśca maheṣvāsaḥ sarvapārthivapūjitaḥ /
abhigamya raṇe mithyā pāpenoktaḥ sutaṃ prati //
tanme dahati gātrāṇi yanmāṃ gururabhāṣata /
satyamākhyāhi rājaṃstvaṃ yadi jīvati me sutaḥ //
satyamāmarśayanvipro mayi tatparipṛṣṭavān /
kuñjaraṃ cāntaraṃ kṛtvā mithyopacarito mayā //
subhṛśaṃ rājyalubdhena pāpena gurughātinā /
satyakañcukamunmucya mayā sa gururāhave //
aśvatthāmā hata iti niruktaḥ kuñjare hate /
kām̐llokāṃstu gamiṣyāmi kṛtvā karma suduṣkaram //
aghātayaṃ ca yatkarṇaṃ samareṣvapalāyinam /
jyeṣṭhabhrātaramatyugraḥ ko mattaḥ pāpakṛttamaḥ //
abhimanyuṃ ca yadvālaṃ jātaṃ siṃhamivādriṣu /
prāveśayamahaṃ lubdho vāhinīṃ droṇapālitām //
tadāprabhṛti vībhatsuṃ na śaknomi nirīkṣitum /
kṛṣṇaṃ ca puṇḍarīkākṣaṃ kilviṣī bhrūṇahā yathā //
draupadīṃ cāpyaduḥkhārhāṃ pañcaputrairvinākṛtām /
śocāmi pṛthivīṃ hīnāṃ pañcabhiḥ parvatairiva //
so'hamāgaskaraḥ pāpaḥ pṛthivīnāśakārakaḥ /
āsīna evamevedaṃ śoṣayiṣye kalevaram //
prāyopaviṣṭaṃ jānīdhvamatha māṃ gurughātinam /
jātiṣvanyāsvapi yathā na bhaveyaṃ kulāntakṛt //
na bhokṣye na ca pānīyamupayokṣye kathañcana /
śoṣayiṣye priyānprāṇānihastho'haṃ tapodhanāḥ //
yatheṣṭaṃ gamyatāṃ kāmamanujāne prasādya vaḥ /
sarve māmanujānīta tyakṣyāmīdaṃ kalevaram //
vaiśampāyana uvacā /
tamevaṃvādinaṃ pārthaṃ bandhuśokena vihvalam /
maivamityabravīdvyāso nigṛhya munisattamaḥ //
vyāsa uvāca /
ativelaṃ mahārāja na śokaṃ kartumarhasi /
punaruktaṃ tu vakṣyāmi diṣṭametaditi prabho //
saṃyogā viprayogāśca jātānāṃ prāṇināṃ dhruvam /
buddhudā iva toyeṣu bhavanti na bhavanti ca //
sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ /
saṃyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ hi jīvitam //
sukhaṃ duḥkhāntamālasyaṃ dākṣyaṃ duḥkhaṃ sukhodayam /
bhūtiḥ śrīrhrīrdhṛtiḥ kīrtirdakṣe vasati nālase //
nālaṃ sukhāya suhṛdo nāle duḥkhāya śatravaḥ /
na ca prajñālamarthebhyo na sukhebhyo'pyalaṃ dhanam //
yathā sṛṣṭo'si kaunteya dhātrā karmasu tatkraru /
ata eva hi siddhiste neśastvaṃ hyātmano nṛpa //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0