Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.215

12.215.1

rajasā sādhyate mohastamaśca bharatarṣabha /
krodhalobhau bhayaṃ darpa eteṣāṃ sādanācchuciḥ //

12.215.2

paramaṃ paramātmānaṃ devamakṣayamavyayam /
viṣṇumavyaktasaṃsthānaṃ vidustaṃ devasattamam //

12.215.3

tasya māyāpinaddhāṅgā jñāna bhraṣṭā nirāśiṣaḥ /
mānavā jñānasammohāttataḥ kāmaṃ prayānti vai //

12.215.4

kāmātkrodhamavāpyātha lobhamohau ca mānavāḥ /
mānadarpāvahankāramahankārāttataḥ kriyāḥ //

12.215.5

kriyābhiḥ snehasambandhaḥ snehācchokamanantaram /
atha duḥkhasamārambhā jarājanmakṛtakṣaṇāḥ //

12.215.6

janmato garbhavāsaṃ tu śukraśoṇitasambhavam /
purīṣamūtravikledaṃ śoṇitaprabhavāvilam //

12.215.7

tṛṣṇābhibhūtastairvaddhastānevābhipariplavan / tathā narakagartasthastṛṣṇārajjubhirācitaḥ /
puṇyapāpapraṇunnāṅgo jāyate sa yathā kṛmiḥ //

12.215.8

maśakairmatkuṇairdaṣṭastathā citravadhārditaḥ /
nānāvyādhibhirākīrṇaḥ kathañcidyauvanaṃ gataḥ //

12.215.9

kūrmotsṛjati bhūyaśca rajjuḥ svasvamukhepsayā /
yoṣitaṃ narakaṃ gṛhya janmakarmavaśānugaḥ //

12.215.10

purakṣetranimittaṃ yadduḥkhaṃ vaktuṃ na śakyate /
kastatra nindakaścaiva narake pacyate bhṛśam //

12.215.11

vārdhakyamanulaṅgheta tatra karmārabhetpunaḥ /
bhagavānsaṃstutaḥ paścātkiṃ pravakṣyāmi te bhṛśam //

12.215.12

saṃsāratantravāhinyastatra buddhyeta yoṣitaḥ / prakṛtyāḥ kṣetrabhūtāstā narāḥ kṣetrajñalakṣaṇāḥ /
tasmādevāviśeṣeṇa naro'tīyādviśeṣataḥ //

12.215.13

kṛtyā hyetā ghorarūpā mohayantyavicakṣaṇān /
rajasyantarhitā mūrtirindriyāṇāṃ sanātanī //

12.215.14

tasmāttarṣātmakādrāgādbījājjāyanti jantavaḥ / svadehajānasvasañjñānyadvadaṅgātkṛmīṃstyajet /
svasañjñānasvakāṃstadvatsutasañjñānkṛmīṃstyajet //

12.215.15

śukrato rasataścaiva dehājjāyanti jantavaḥ /
svabhāvātkarmayogādvā tānupekṣeta buddhimān //

12.215.16

rajastamasi paryastaṃ satvaṃ ca rajasi sthitam /
jñānādhiṣṭhānamajñānaṃ buddhyaṃhankāralakṣaṇam //

12.215.17

tadbījaṃ dehināmāddustadbījaṃ jīvasañjñitam /
karmaṇā kālayuktena saṃsāraparivartanam //

12.215.18

ramatyayaṃ yathā svapne manasā dehavāniva /
karmagarbhairguṇairdehī garbhe tadupalabhyate //

12.215.19

karmaṇā bījabhūtena codyate yadyadindriyam /
jāyate tadahankārādrāgayuktena cetasā //

12.215.20

śabdarāgācchrotramasya jāyate bhāvitātmanaḥ /
rūparāgāttathā cakṣurghrāṇaṃ gandhajighṛkṣayā //

12.215.21

saṃsparśebhyastathā vāyuḥ prāṇāpānavyapāśrayaḥ /
vyānodānau samānaśca pañcadhā dehayāpanam //

12.215.22

sañjātairjāyate gātraiḥ karmajairbrahmaṇā vṛtaḥ /
duḥkhādyantairduḥkhamadhyairnaraḥ śārīramānasaiḥ //

12.215.23

duḥkhaṃ vidyādupādānādabhimānācca vardhate /
tyāgāttebhyo nirodhaḥ syānnirodhajño vimucyate //

12.215.24

indriyāṇāṃ rajasyeva pralayaprabhavāvubhau /
parīkṣya sañcaredvidvānyathāvacchāstracakṣuṣā //

12.215.25

jñānendriyāṇīndriyārthānnopasarpantyatarṣulam /
jñānaiśca karaṇairdehī na dehaṃ punanarhati //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc