Mahabharata · Chapter 12.211
devānuramanuṣyeṣu ṛṣimukhyeṣu vā punaḥ /
viṣṇostatvaṃ yathākhyātaṃ ko vidvānanuvetti tat //
etanme sarvamācakṣva na me tṛptirhi tatvataḥ /
vartate bharataśreṣṭha sarvajño'sīti me matiḥ //
bhīṣma uvāca /
kārito'haṃ tvayā rājanyadṝttaṃ ca purā mama /
garuḍena purā mahyaṃ saṃvādo'bhūbhṛtottam //
purāhaṃ tapa āsthāya vāsudevaparāyaṇaḥ / dhyāyanstuvannamasyaṃśca yajamānastamevaca /
gaṅgadvīpe samāsīno daśavarṣāṇi bhārata //
mātā ca mama tā devī jananī lokapāvanī /
samāsīnā samīpe me rakṣaṇārthaṃ mamācyuta //
tasminkāle'dbhutaḥ śrīmānsarvavedamayaḥ prabhuḥ / suparṇaḥ patatāṃśreṣṭho merumandarasannibhaḥ /
ājagāma viśuddhātmā gaṅgāṃ draṣṭuṃ mahāyaśāḥ //
tamāgataṃ mahātmānaṃ pratyudgamyāhamarthitaḥ /
praṇipatya yathānyāyaṃ kṛtājjaliravasthitaḥ //
so'pi devo mahābhāgāmabhinandya ca jāhnavīm /
tathā ca pūjitaḥ śrīmānuṇepāviśadāsane //
tataḥ kathāntare taṃ vai vacanaṃ cedamavravam /
vedaveda mahāvīrya vainatega mahābala //
nārāyaṇaṃ hṛṣīkeśaṃ sahamāno'niśaṃ harim / jānāsi taṃ yathā vaktuṃ yādṛgbhūto janārdanaḥ /
mamāpi tasya sadbhātaṃ vaktumarhasi sattama //
garuḍa uvāca /
śṛṇu bhīṣma yathānyāyaṃ purā tvamiha sattamāḥ /
aneke punayaḥ siddhā mānasottaravāsinaḥ //
pagacchurmā mahāprājñā vāsudevaparāyaṇāḥ //
pakṣīndra vāsudevasya tatvaṃ vetsi paraṃ padam /
svasā sayo na tasyāsti sannikṛṣṭapriyopi ca //
teṣāmahaṃ vacaḥ śrutvā praṇipatya mahāharim /
abravaṃ ca yathāvṛttaṃ mama nārāyaṇasya ca //
śṛṇudhvaṃ muniśārdūlā hṛtvā somamahaṃ purā /
ākāśe patamānastu vākyaṃ tatra śṛṇomi vai //
sādhusādhu mahābāho prītosmi tava darśanāt /
vṛṇīṣva vacanaṃ mattaḥ pakṣīndra garuḍādhunā //
tvāmahaṃ bhaktitatvajño bravai vacanamuttamam /
ityāha sma dhruvaṃ tatra māmāha bhagavānpunaḥ //
ṛṣirasmi mahāvīrya na māṃ jānāti vā mayi /
asūyati ca māṃ mūḍha tacchrutvā garvamāsthitaḥ //
ahaṃ devanikāyānāṃ madhye vacanamabravam / ṛṣe pūrvaṃ varaṃ mattastvaṃ vṛṇīṣva tato hyaham /
vṛṇe tvatto varaṃ paścādityevaṃ munisattamāḥ //
tasmāttvāṃ bhagavāndevaḥ śrīmāñśrīvatsalakṣaṇaḥ / adya paśyati pakṣīndra vāhanaṃ bhava me sadā /
vṛṇe'haṃ varametaddhi tvatto'dya patageśvara //
tatheti taṃ vīkṣya mātāmanahankāramāsthitam /
jetukāmo hyahaṃ viṣṇuṃ māyayā māyinaṃ harim //
tvatto hyahaṃ vṛṇe tvadya varaṃ ṛṣivarottama /
tavopariṣṭātsthāsyāmi varametatprayaccha me //
tatheti ca hasanprāha harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ / dhvajaṃ ca me bhava sadā tvameva vihageśvara /
upariṣṭātsthitiste'stu mama pakṣīndra sarvadā //
ityuktvā bhagavāndevaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ /
sahasracaraṇaḥ śrīmānsahasrādityasannibhaḥ //
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasranayano mahān /
sahasramakuṭo'cintyaḥ sahasravadano vibhuḥ //
vidyunmālānibhairdivyairnānābharaṇarājibhiḥ /
kvacitsandṛśyamānastu caturbāhuḥ kvacidvariḥ //
kvacijjyotirmayocintyaḥ kvacitskandhe samāhitaḥ /
evaṃ mama jayandevastatraivāntaradhīyata //
tato'haṃ vismayāpannaḥ kṛtvā kāryamanuttamam /
asyāvimucya jananīṃ mayā saha munīśvarāḥ //
acintyo'yamahaṃ bhūyaḥ ko'sau māmabravītpurā /
kīdṛgvidhaḥ sa bhagavāniti matvā tamāsthitaḥ //
anantaraṃ devadevaṃ skandhe mama samāśritam /
adrākṣaṃ puṇḍarīkākṣaṃ vahamāno'hamadbhutam //
avaśastasya bhāvena yatra yatra sa cecchati / vismayāpannahṛdayo hyahaṃ kimiti cintayan /
antarjalamahaṃ sarvaṃ vahamāno'gamaṃ punaḥ //
sendrairdevairmahābhāgairbrahmādyaiḥ kalpajīvibhiḥ /
stūyamāno hyahamapi taistairabhyarcitaḥ pṛthak //
kṣīrodasyottare kūle divye maṇimaye śubhe /
vaikarṇanāma sadanaṃ harestasya mahātmanaḥ //
divyaṃ tejomayaṃ śrīmadacintyamamarairapi /
tejonilamayaiḥ stambhairnānāsaṃsthānasaṃsthitaiḥ //
vibhūṣitaṃ hiraṇyena bhāsvareṇa samantataḥ /
divyaṃ jyotiḥ samāyuktaṃ gītavāditraśobhitam //
śṛṇomi śabdaṃ tatrāhaṃ na paśyāmi śarīriṇam / na ca sthalaṃ na cānyacca pādayostaṃ samantataḥ /
vepamāno hyahaṃ tatra viṣṭhito'haṃ kṛtāñjaliḥ //
tato brahmādayo devā lokapālāstathaiva ca /
sanandanādyā munayastathā'nye parajīvinaḥ //
prāptāstatra sabhādvāri devagandharvasattamāḥ /
brahmāṇaṃ parataḥ kṛtvā kṛtāñjalipuṭāstadā //
tatastadantare tasminkṣīrodārṇavaśīkaraiḥ /
bodhyamāno mahāviṣṇurāvirbhūta ivābabhau //
phaṇāsahasramālāḍhyaṃ śeṣamavyaktasaṃsthitam /
paśyāmyahaṃ mudā'kāśe yasyopari janārdanam //
dīrghavṛttaiḥ samaiḥ pīnaiḥ keyūravalayojjvalaiḥ /
cartubhirbāhubhiryuktaṃ------------ //
pitāmbareṇa saṃvītaṃ kaustubhena virājitam /
vakṣasthalena saṃyuktaṃ padmayā'dhiṣṭhitena ca //
īṣadunmīlitākṣaṃ taṃ sarvakāraṇakāraṇam /
kṣīrodasyopari babhau nīlābhraṃ paramaṃ yathā //
na kaścidvadate kaścinna vyāharati kaścana / brahmādistambaparyantaṃ māśabdamiti roṣitam /
bhrukuṭīkuṭilākṣāste nānābhūtagaṇāḥ sthitāḥ //
kṛtvā ca prasthitaṃ tatra jagatāṃ hitakāmyayā /
gacchadhvamiti māmuktvā garuḍetyāha māṃ tataḥ //
tato'haṃ praṇipatyāgre kṛtāñjaliravasthitaḥ /
āgaccheti ca māmuktvā pūrvottarapathaṃ gataḥ //
atīva mṛdubhāvena gacchanniva sa dṛśyate / ayutaṃ niyutaṃ cāhaṃ prayutaṃ cārbudaṃ tathā /
patamāno'hamaniśaṃ yojanāni tatastataḥ //
nanu tatvamahaṃ bhakto viṣṭhitosmi praśāstu naḥ /
āgaccha garuḍetyevaṃ punarāha sa mādhavaḥ //
tato bhūyo hyahaṃ pātaṃ patamāno vihāyasam /
ājagāma tato ghoraṃ śatakoṭisamāvṛtam //
tāmasānīva bhūtāni parvatābhāni tatra ha /
samānānīva padmāni tato'haṃ bhīta āsthitaḥ //
tato māṃ kinkaro ghoraḥ śatayojanamāyatam /
nigṛhya pāṇinā tasmāccikṣepa ca sa loṣṭavat //
tattamo'hamatikramya hyāpaṃ caiva vihāyasam / huṅkāraghopaṃ tatrāhamaśanīpātasannibhān /
karṇamūle hyaśṛṇvantastato bhūtaiḥ samāsthitaḥ //
tato'haṃ devadeveśa trāhi māṃ puṣkarekṣaṇa /
ityabravamahaṃ tatra tato viṣṇuruvāca mām //
suṣirasya mukhe kaścinmāṃ cikṣepa bhayaṅkaraḥ /
atīto'haṃ kṣaṇādagnimapaśyaṃ vāyumaṇḍalam //
ākāśamiva samprekṣya kṣeptukāmamupāgataḥ /
tatrāhaṃ duḥkhito bhūtaḥ krośamāno hyavasthitaḥ //
kṣaṇāntareṇa ghoreṇa kruddho hi paramātmanā /
svapakṣarājinā dṛṣṭvā māṃ cikṣepa bhayaṅkaraḥ //
-----garuḍakulaṃ sahasrādityasannibham /
māṃ dṛṣṭvā'pyatha saṃsthe'tha hyalpakālo'tidurbalaḥ //
aho vihaṅgamaḥ prāpta iti vismayamānasāḥ /
māṃ dṛṣṭvocurahaṃ tatra paśyāmi garuḍadhvajam //
sahasrayojanāyāmaṃ sahasrādityavarcasam /
sahasragaruḍārūḍhaṃ garuḍāste mahābalāḥ //
atyāścaryamimaṃ deva vapuṣā'smatkulodbhavaḥ /
svalpaprāṇaḥ svalpakāyaḥ kosau pakṣī ihāgataḥ //
tacchrutvā'haṃ naṣṭagarvo bhīto lajjāsamanvitaḥ /
svayaṃ buddhśca saṃvignastato hyaśṛṇavaṃ punaḥ //
āgaccha garuḍetyeva tato'haṃ yānamāsthitaḥ / parārdhyaṃ ca tato gatvā yojanānāṃ śataṃ punaḥ /
tatrāpaśyamahaṃ yo vai brahmāṇaṃ parameṣṭhinam //
tatrāpi cāparaṃ tatra śatakoṭipitāmahān /
punarehītyuvācoccairbhagavānmadhusūdanaḥ //
mahākulaṃ tato'paśyaṃ pramāṇāni tamavyayam /
kapitthaphalasankāśamandhakāraiḥ samāśritam //
tatra sthito hariḥ śrīmānaṇḍamekaṃ bibheda ha /
mahadbhūtaṃ hi māṃ gṛhya dattvā vai prākṣipatpunaḥ //
tansadhye sāgarānsapta brahmāṇaṃ ca tathā surān /
paśyāmyahaṃ yathāyogaṃ mātaraṃ svakulaṃ tathā //
evaṃ mayā'nubhūtaṃ hi tatvānveṣaṇakāṅkṣiṇā /
śibikāsadṛśaṃ māṃ vai paśyadhvaṃ munisattamāḥ //
ityevamabravaṃ viprānbhīṣma yanme purā'bhavat /
tatte sarvaṃ yathānyāyamuktavānasmi sattama //
yoginastaṃ prapaśyanti jñānaṃ dṛṣṭvā paraṃ harim /
nānyathā śakyarūposau jñānagamyaḥ paraḥ pumān //
ananyayā ca bhaktyā ca prāptuṃ śakyo mahāhariḥ //
bhīṣma uvāca /
ityevamuktvā bhagavānsuparṇaḥ pakṣirāṭ prabhuḥ /
āmantrya jananīṃ me vai tatraivāntaradhīyata //
tasmādrājendra sarvātmā vāsudevaḥ pradhānakṛt / jñānena bhaktyā sulabho nānyatheti matirmama //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0