Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.211

12.211.1

devānuramanuṣyeṣu ṛṣimukhyeṣu vā punaḥ /
viṣṇostatvaṃ yathākhyātaṃ ko vidvānanuvetti tat //

12.211.2

etanme sarvamācakṣva na me tṛptirhi tatvataḥ /
vartate bharataśreṣṭha sarvajño'sīti me matiḥ //
bhīṣma uvāca /

12.211.3

kārito'haṃ tvayā rājanyadṝttaṃ ca purā mama /
garuḍena purā mahyaṃ saṃvādo'bhūbhṛtottam //

12.211.4

purāhaṃ tapa āsthāya vāsudevaparāyaṇaḥ / dhyāyanstuvannamasyaṃśca yajamānastamevaca /
gaṅgadvīpe samāsīno daśavarṣāṇi bhārata //

12.211.5

mātā ca mama tā devī jananī lokapāvanī /
samāsīnā samīpe me rakṣaṇārthaṃ mamācyuta //

12.211.6

tasminkāle'dbhutaḥ śrīmānsarvavedamayaḥ prabhuḥ / suparṇaḥ patatāṃśreṣṭho merumandarasannibhaḥ /
ājagāma viśuddhātmā gaṅgāṃ draṣṭuṃ mahāyaśāḥ //

12.211.7

tamāgataṃ mahātmānaṃ pratyudgamyāhamarthitaḥ /
praṇipatya yathānyāyaṃ kṛtājjaliravasthitaḥ //

12.211.8

so'pi devo mahābhāgāmabhinandya ca jāhnavīm /
tathā ca pūjitaḥ śrīmānuṇepāviśadāsane //

12.211.9

tataḥ kathāntare taṃ vai vacanaṃ cedamavravam /
vedaveda mahāvīrya vainatega mahābala //

12.211.10

nārāyaṇaṃ hṛṣīkeśaṃ sahamāno'niśaṃ harim / jānāsi taṃ yathā vaktuṃ yādṛgbhūto janārdanaḥ /
mamāpi tasya sadbhātaṃ vaktumarhasi sattama //
garuḍa uvāca /

12.211.11

śṛṇu bhīṣma yathānyāyaṃ purā tvamiha sattamāḥ /
aneke punayaḥ siddhā mānasottaravāsinaḥ //
pagacchurmā mahāprājñā vāsudevaparāyaṇāḥ //

12.211.12

pakṣīndra vāsudevasya tatvaṃ vetsi paraṃ padam /
svasā sayo na tasyāsti sannikṛṣṭapriyopi ca //

12.211.13

teṣāmahaṃ vacaḥ śrutvā praṇipatya mahāharim /
abravaṃ ca yathāvṛttaṃ mama nārāyaṇasya ca //

12.211.14

śṛṇudhvaṃ muniśārdūlā hṛtvā somamahaṃ purā /
ākāśe patamānastu vākyaṃ tatra śṛṇomi vai //

12.211.15

sādhusādhu mahābāho prītosmi tava darśanāt /
vṛṇīṣva vacanaṃ mattaḥ pakṣīndra garuḍādhunā //

12.211.16

tvāmahaṃ bhaktitatvajño bravai vacanamuttamam /
ityāha sma dhruvaṃ tatra māmāha bhagavānpunaḥ //

12.211.17

ṛṣirasmi mahāvīrya na māṃ jānāti vā mayi /
asūyati ca māṃ mūḍha tacchrutvā garvamāsthitaḥ //

12.211.18

ahaṃ devanikāyānāṃ madhye vacanamabravam / ṛṣe pūrvaṃ varaṃ mattastvaṃ vṛṇīṣva tato hyaham /
vṛṇe tvatto varaṃ paścādityevaṃ munisattamāḥ //

12.211.19

tasmāttvāṃ bhagavāndevaḥ śrīmāñśrīvatsalakṣaṇaḥ / adya paśyati pakṣīndra vāhanaṃ bhava me sadā /
vṛṇe'haṃ varametaddhi tvatto'dya patageśvara //

12.211.20

tatheti taṃ vīkṣya mātāmanahankāramāsthitam /
jetukāmo hyahaṃ viṣṇuṃ māyayā māyinaṃ harim //

12.211.21

tvatto hyahaṃ vṛṇe tvadya varaṃ ṛṣivarottama /
tavopariṣṭātsthāsyāmi varametatprayaccha me //

12.211.22

tatheti ca hasanprāha harirnārāyaṇaḥ prabhuḥ / dhvajaṃ ca me bhava sadā tvameva vihageśvara /
upariṣṭātsthitiste'stu mama pakṣīndra sarvadā //

12.211.23

ityuktvā bhagavāndevaḥ śaṅkhacakragadādharaḥ /
sahasracaraṇaḥ śrīmānsahasrādityasannibhaḥ //

12.211.24

sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasranayano mahān /
sahasramakuṭo'cintyaḥ sahasravadano vibhuḥ //

12.211.25

vidyunmālānibhairdivyairnānābharaṇarājibhiḥ /
kvacitsandṛśyamānastu caturbāhuḥ kvacidvariḥ //

12.211.26

kvacijjyotirmayocintyaḥ kvacitskandhe samāhitaḥ /
evaṃ mama jayandevastatraivāntaradhīyata //

12.211.27

tato'haṃ vismayāpannaḥ kṛtvā kāryamanuttamam /
asyāvimucya jananīṃ mayā saha munīśvarāḥ //

12.211.28

acintyo'yamahaṃ bhūyaḥ ko'sau māmabravītpurā /
kīdṛgvidhaḥ sa bhagavāniti matvā tamāsthitaḥ //

12.211.29

anantaraṃ devadevaṃ skandhe mama samāśritam /
adrākṣaṃ puṇḍarīkākṣaṃ vahamāno'hamadbhutam //

12.211.30

avaśastasya bhāvena yatra yatra sa cecchati / vismayāpannahṛdayo hyahaṃ kimiti cintayan /
antarjalamahaṃ sarvaṃ vahamāno'gamaṃ punaḥ //

12.211.31

sendrairdevairmahābhāgairbrahmādyaiḥ kalpajīvibhiḥ /
stūyamāno hyahamapi taistairabhyarcitaḥ pṛthak //

12.211.32

kṣīrodasyottare kūle divye maṇimaye śubhe /
vaikarṇanāma sadanaṃ harestasya mahātmanaḥ //

12.211.33

divyaṃ tejomayaṃ śrīmadacintyamamarairapi /
tejonilamayaiḥ stambhairnānāsaṃsthānasaṃsthitaiḥ //

12.211.34

vibhūṣitaṃ hiraṇyena bhāsvareṇa samantataḥ /
divyaṃ jyotiḥ samāyuktaṃ gītavāditraśobhitam //

12.211.35

śṛṇomi śabdaṃ tatrāhaṃ na paśyāmi śarīriṇam / na ca sthalaṃ na cānyacca pādayostaṃ samantataḥ /
vepamāno hyahaṃ tatra viṣṭhito'haṃ kṛtāñjaliḥ //

12.211.36

tato brahmādayo devā lokapālāstathaiva ca /
sanandanādyā munayastathā'nye parajīvinaḥ //

12.211.37

prāptāstatra sabhādvāri devagandharvasattamāḥ /
brahmāṇaṃ parataḥ kṛtvā kṛtāñjalipuṭāstadā //

12.211.38

tatastadantare tasminkṣīrodārṇavaśīkaraiḥ /
bodhyamāno mahāviṣṇurāvirbhūta ivābabhau //

12.211.39

phaṇāsahasramālāḍhyaṃ śeṣamavyaktasaṃsthitam /
paśyāmyahaṃ mudā'kāśe yasyopari janārdanam //

12.211.40

dīrghavṛttaiḥ samaiḥ pīnaiḥ keyūravalayojjvalaiḥ /
cartubhirbāhubhiryuktaṃ------------ //

12.211.41

pitāmbareṇa saṃvītaṃ kaustubhena virājitam /
vakṣasthalena saṃyuktaṃ padmayā'dhiṣṭhitena ca //

12.211.42

īṣadunmīlitākṣaṃ taṃ sarvakāraṇakāraṇam /
kṣīrodasyopari babhau nīlābhraṃ paramaṃ yathā //

12.211.43

na kaścidvadate kaścinna vyāharati kaścana / brahmādistambaparyantaṃ māśabdamiti roṣitam /
bhrukuṭīkuṭilākṣāste nānābhūtagaṇāḥ sthitāḥ //

12.211.44

kṛtvā ca prasthitaṃ tatra jagatāṃ hitakāmyayā /
gacchadhvamiti māmuktvā garuḍetyāha māṃ tataḥ //

12.211.45

tato'haṃ praṇipatyāgre kṛtāñjaliravasthitaḥ /
āgaccheti ca māmuktvā pūrvottarapathaṃ gataḥ //

12.211.46

atīva mṛdubhāvena gacchanniva sa dṛśyate / ayutaṃ niyutaṃ cāhaṃ prayutaṃ cārbudaṃ tathā /
patamāno'hamaniśaṃ yojanāni tatastataḥ //

12.211.47

nanu tatvamahaṃ bhakto viṣṭhitosmi praśāstu naḥ /
āgaccha garuḍetyevaṃ punarāha sa mādhavaḥ //

12.211.48

tato bhūyo hyahaṃ pātaṃ patamāno vihāyasam /
ājagāma tato ghoraṃ śatakoṭisamāvṛtam //

12.211.49

tāmasānīva bhūtāni parvatābhāni tatra ha /
samānānīva padmāni tato'haṃ bhīta āsthitaḥ //

12.211.50

tato māṃ kinkaro ghoraḥ śatayojanamāyatam /
nigṛhya pāṇinā tasmāccikṣepa ca sa loṣṭavat //

12.211.51

tattamo'hamatikramya hyāpaṃ caiva vihāyasam / huṅkāraghopaṃ tatrāhamaśanīpātasannibhān /
karṇamūle hyaśṛṇvantastato bhūtaiḥ samāsthitaḥ //

12.211.52

tato'haṃ devadeveśa trāhi māṃ puṣkarekṣaṇa /
ityabravamahaṃ tatra tato viṣṇuruvāca mām //

12.211.53

suṣirasya mukhe kaścinmāṃ cikṣepa bhayaṅkaraḥ /
atīto'haṃ kṣaṇādagnimapaśyaṃ vāyumaṇḍalam //

12.211.54

ākāśamiva samprekṣya kṣeptukāmamupāgataḥ /
tatrāhaṃ duḥkhito bhūtaḥ krośamāno hyavasthitaḥ //

12.211.55

kṣaṇāntareṇa ghoreṇa kruddho hi paramātmanā /
svapakṣarājinā dṛṣṭvā māṃ cikṣepa bhayaṅkaraḥ //

12.211.56

-----garuḍakulaṃ sahasrādityasannibham /
māṃ dṛṣṭvā'pyatha saṃsthe'tha hyalpakālo'tidurbalaḥ //

12.211.57

aho vihaṅgamaḥ prāpta iti vismayamānasāḥ /
māṃ dṛṣṭvocurahaṃ tatra paśyāmi garuḍadhvajam //

12.211.58

sahasrayojanāyāmaṃ sahasrādityavarcasam /
sahasragaruḍārūḍhaṃ garuḍāste mahābalāḥ //

12.211.59

atyāścaryamimaṃ deva vapuṣā'smatkulodbhavaḥ /
svalpaprāṇaḥ svalpakāyaḥ kosau pakṣī ihāgataḥ //

12.211.60

tacchrutvā'haṃ naṣṭagarvo bhīto lajjāsamanvitaḥ /
svayaṃ buddhśca saṃvignastato hyaśṛṇavaṃ punaḥ //

12.211.61

āgaccha garuḍetyeva tato'haṃ yānamāsthitaḥ / parārdhyaṃ ca tato gatvā yojanānāṃ śataṃ punaḥ /
tatrāpaśyamahaṃ yo vai brahmāṇaṃ parameṣṭhinam //

12.211.62

tatrāpi cāparaṃ tatra śatakoṭipitāmahān /
punarehītyuvācoccairbhagavānmadhusūdanaḥ //

12.211.63

mahākulaṃ tato'paśyaṃ pramāṇāni tamavyayam /
kapitthaphalasankāśamandhakāraiḥ samāśritam //

12.211.64

tatra sthito hariḥ śrīmānaṇḍamekaṃ bibheda ha /
mahadbhūtaṃ hi māṃ gṛhya dattvā vai prākṣipatpunaḥ //

12.211.65

tansadhye sāgarānsapta brahmāṇaṃ ca tathā surān /
paśyāmyahaṃ yathāyogaṃ mātaraṃ svakulaṃ tathā //

12.211.66

evaṃ mayā'nubhūtaṃ hi tatvānveṣaṇakāṅkṣiṇā /
śibikāsadṛśaṃ māṃ vai paśyadhvaṃ munisattamāḥ //

12.211.67

ityevamabravaṃ viprānbhīṣma yanme purā'bhavat /
tatte sarvaṃ yathānyāyamuktavānasmi sattama //

12.211.68

yoginastaṃ prapaśyanti jñānaṃ dṛṣṭvā paraṃ harim /
nānyathā śakyarūposau jñānagamyaḥ paraḥ pumān //

12.211.69

ananyayā ca bhaktyā ca prāptuṃ śakyo mahāhariḥ //
bhīṣma uvāca /

12.211.70

ityevamuktvā bhagavānsuparṇaḥ pakṣirāṭ prabhuḥ /
āmantrya jananīṃ me vai tatraivāntaradhīyata //

12.211.71

tasmādrājendra sarvātmā vāsudevaḥ pradhānakṛt / jñānena bhaktyā sulabho nānyatheti matirmama //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc