Mahabharata · Chapter 12.208

pitāmaha mahāprājña yudhi satyaparākrama /
śrotumicchāmi kārtsnyena vṛṣṇamavyayamīśvaram //

yaccāsya tejaḥ sumahadyacca karma purā kṛtam /
tanme sarvaṃ yathātattvaṃ brūhi tvaṃ puruṣarṣabha //

tiryagyonigato rūpaṃ kathaṃ dhāritavānprabhuḥ /
kena kāryanisargeṇa tamākhyāhi mahābala //
bhīṣma uvāca /

purā'haṃ mṛgayāṃ yāto mārkaṇḍeyāśrame sthitaḥ /
tatrāpaśyaṃ munigaṇānsamāsīnānsahasraśaḥ //

tataste madhuparkeṇa pūjāṃ cakruratho mayi / pratigṛhya ca tāṃ pūjāṃ cakruratho mayi /

kathaiṣā kathitā tatra kaśyapena maharṣiṇā /
manaḥ prahvādinīṃ divyāṃ tāmihaikamanāḥ śṛṇu //

purā dānavamukhyā hi krodhalobhasamanvitāḥ /
balena mattāḥ śataśo narakādyā mahāsurāḥ //

tathaiva cānye bahavo dānavā yuddhadurmadāḥ /
na sahante sma devānāṃ samṛddhiṃ tāmanuttamām //

narākādyā mahāghorā hiraṇyākṣamupāśritāḥ /
udyogaṃ paramaṃ cakrurdevānāṃ nigrahe tadā //

niyutaṃ vatsarāṇāṃ tu vāyubhakṣo'bhavattadā / hiraṇyākṣo mahāraudro lebhe devātpitāmahāt /
varānacintyānatulāñśataśo'tha sahasraśaḥ //

dānavairardyamānāstu devā devarṣayastathā /
na śarma lebhire rājankliśyamānāstatastataḥ //

pṛthivīmārtarūpāṃ te samapaśyandivaukasaḥ / dānavairabhisankīrṇāṃ ghorarūpairmahābalaiḥ /
bhārārtāmaprahṛṣṭāṃ ca duḥkhitāṃ sannimajjatīm //

gṛhītvā pṛthivī devī pātāle nyavasattadā / tatastrailokyamakhilaṃ niroṣadhigaṇānvitam /
niḥsvādhyāyavaṣaṭkāramabhūtsarvaṃ samantataḥ //

athāditeyāḥ santrastā brahmāṇamidamabruvan /
kathaṃ śakṣyāmahe brahmandānavairabhimardanam //

hiraṇyākṣeṇa bhagavangṛhīteyaṃ vasundharā /
na śakṣyāmo vayaṃ tatra praveṣṭuṃ jaladurgamam //

tānāha bhagavānbrahmā munireva prasādyatām /
agastyo'sau mahātejāḥ pātu tajjalamañjasā //

tatheti coktvā te devā munimūcurmudānvitāḥ /
trāyasva lokānviprarṣe jalametatkṣayaṃ naya //

tatheti coktvā bhagavānkālānalasamadyutiḥ /
dhyāyañjalādanivahaṃ sa kṣaṇena papau jalam //

śoṣite tu samudre ca devāḥ sarṣipurogamāḥ / brahmāṇaṃ praṇipatyocurmuninā śoṣitaṃ jalam /
iti bhūyaḥ samācakṣva kiṃ kariṣyāmahe vibho //

svayambhūstānuvācedaṃ nisṛṣṭo'tra vidhirmayā //

te vareṇābhisampannā balena ca madena ca / nāvabuddhyanti sammūḍhā viṣṇumavyaktadarśanam /
varāharūpiṇaṃ devamadhṛṣyamamarairapi //

eṣa vegena gatvā hi yatra te dānavādhamāḥ / antarbhūmigatā ghorā nivasanti sahasraśaḥ /
śamayiṣyati tacchrutvā jahṛṣuḥ surasattamāḥ //

tato viṣṇurmahātejā vārāhaṃ rūpamāsthitaḥ /
antarbhūmiṃ sampraviśya jagāma ditijānprati //

dṛṣṭvā ca sahitāḥ sarve daityāḥ satvamamānuṣam /
prasahya tarasā sarve santasthuḥ kālamohitāḥ //

tataste samabhidrutya varāhaṃ jagṛhuḥ samam /
sankruddhāśca varāhaṃ taṃ vyakarṣanta samantataḥ //

dānavendrā mahākāyā mahāvīryabalocchritāḥ /
nāśaknuvaṃśca kiñcitte tasya kartuṃ tadā vibho //

tato'gacchanvismayaṃ te dānavendrā bhayaṃ tathā /
saṃśayaṃ gatamātmānaṃ menire ca sahasraśaḥ //

tato devādhidevaḥ sa yogātmā yogasārathiḥ /
yogamāsthāya bhagavāṃstadā bharatasattama //

vinanāda mahānādaṃ kṣobhayandaityadānavān /
sannāditā yena lokāḥ sarvāścaiva diśo daśa //

tena sannādaśabdena lokānāṃ kṣobha āgamat /
saṃśrāntāśca diśaḥ sarvā devāḥ śakrapurogamāḥ //

nirviceṣṭaṃ jagaccāpi babhūvātibhṛśaṃ tadā /
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva tena nādena mohitam //

tataste dānavāḥ sarve tena nādena bhīṣitāḥ /
peturgatāsavaścaiva viṣṇutejaḥ pramohitāḥ //

trastāṃśca devānālokya brahmā prāha pitāmahaḥ / yogeśvaro'yaṃ bhagavānvārāhaṃ rūpamāsthitaḥ /
nardamāno'tra saṃyāti mā bhaiṣṭa surasattamāḥ //

evamuktvā tato brahmā namaścakre pitāmahaḥ /
devatā munayaścaiva viṣṇuṃ vai muktihetave //

tato harirmahātejā brahmāṇamabhinandya ca / rasātalagataścāpi varāhastridaśadviṣām /
khurairvidārayāmāsa māṃsamedosthisañcayān //

nādena tena mahatā sanātana iti smṛtaḥ /
padmanābho mahāyogī bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ //

tato devagaṇāḥ sarve pitāmahamupādravan /
tatra gatvā mahātmānamūcuścaiva jagatpatim //

nādo'yaṃ kīdṛśo deva netaṃ vidma vayaṃ prabho / kosau hi kasya vā nādo yena vihvalitaṃ jagat /
devāśca dānavāścaiva mohitāstasya tejasā //

etasminnantare viṣṇurvārāhaṃ rūpamāsthitaḥ /
udatiṣṭhanmahābāho stūyamāno maharṣibhiḥ //
pitāmaha uvāca /

divyaṃ------ yuddhamāsīnmahātmanoḥ /
hiraṇyākṣasya viṣṇośca sarvasankṣobhakāraṇam //

jaghāna ca hiraṇyākṣamantarbhūmigataṃ hariḥ / tadākarṇya mahātejā brahmā madhuramabravīt //
pītāmaha uvāca /

nihatya dānavapatīnmahāvarṣmā mahābalaḥ /
eṣa devo mahāyogī bhūtātmā bhūtabhāvanaḥ //

sarvabhūteśvaro yogī munirātmā tathā'tmanaḥ /
sthirībhavata kṛṣṇo'yaṃ sarvavidhnavināśanaḥ //

kṛtvā karmātisādhvetadaśakyamamitaprabhaḥ /
samāyātaḥ svamātmānaṃ mahābhāgo mahādyutiḥ //

padmanābho mahāyogī purāṇapuruṣottamaḥ /
na santāpo na bhīḥ kāryā śoko vā surasattamaiḥ //

vidhireṣa prabhāvaśca kālaḥ sankṣayakārakaḥ /
lokāndhārayatā tena nādo mukto mahātmanā //

sa eṣa hi mahābāhuḥ sarvalokanamaskṛtaḥ /
acyutaḥ puṇ़ḍarīkākṣaḥ sarvabhūtādirīśvaraḥ //