Mahabharata · Chapter 12.207

ke pūrvamāsanpatayaḥ prajānāṃ bharatarṣabha /
ke carṣayo mahābhāgā dikṣu pratyekaśaḥ sthitāḥ //
bhīṣma uvāca /

śrūyatāṃ bharataśreṣṭha yanmāṃ tvaṃ paripṛcchasi /
prajānāṃ patayo ye ca dikṣu ye carṣayaḥ smṛtāḥ //

ekaḥ svayambhūrbhagavānādyo brahmā sanātanaḥ /
brahmaṇaḥ sapta vai putrā mahātmānaḥ svayambhuvaḥ //

marīciratryaṅgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ /
vasiṣṭhaśca mahābhāgaḥ sadṛśo vai svayambhuvā //

sapta brahmaṇa ityete purāṇe niścayaṃ gatāḥ /
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi sarvāneva prajāpatīn //

atrivaṃśatamutpanno brahmayoniḥ sanātanaḥ /
prācanavarhirbhagavāṃstasmātprācetaso daśa //

daśānāṃ tanayastveko dakṣo nāma prajāpatiḥ /
tasya dve nāmanī loke dakṣaḥ ka iti cocyate //

marīceḥ kaśyapaḥ putrastasya dve nāmanī smṛte /
ariṣṭanemirityeke kaśyapetyapare viduḥ //

atreścaivaurasaḥ śrīmānrājā somaśca vīryavān /
sahasraṃ yaśca divyānāṃ yugānāṃ paryupāsitā //

aryamā caiva bhagavānye cāsya tanayā vibho /
ete pradeśāḥ kathitā bhuvanānāṃ prabhāvanāḥ //

śaśabindośca bhāryāṇāṃ sahasrāṇi daśācyuta /
ekaikasyāṃ sahasraṃ tu tanayānāmabhūttadā //

evaṃ śatasahasrāṇi daśa tasya mahātmanaḥ /
putrāṇāṃ ca na te sañcidicchantyanyaṃ prajāpatim //

prajāmācakṣate viprāḥ purāṇāḥ śāśabindavīm /
sa vṛṣṇivaṃśaprabhavo mahāvaṃśaḥ prajāpateḥ //

ete prajānāṃ patayaḥ samuddiṣṭā yaśasvinaḥ //

śaśabindustu rājarṣirmahāyogī mahāmanāḥ /
adhyātmavitsahasrāṇāṃ bhāryāṇāṃ daśamadhyagaḥ //

sa yogī yogamāpannastataḥ sāyucyatāṃ gataḥ / ataḥ paraṃ pravakṣyāmi devāṃstribhuvaneśvarān //

bhayoṃ'śaścāryamā caiva mitro'tha varuṇastathā /
savitā caiva ghātā ca vivasvāṃśca mahābalaḥ //

tvaṣṭā pūṣā tathaivendro dvādaśo viṣṇurucyate /
ityete dvādaśādityāḥ kaśyapasyātmasambhavāḥ //

nāsatyaścaiva dasraśca smṛto dvāvaśvināvapi /
mārtaṇḍasyātmajāvetāvātmasya prajāpateḥ //

tvaṣṭuścaivātmajaḥ śrīmānviśvarūpo mahāyaśāḥ //

ajaikapādahirbudhnyo virūpākṣo'tha raivataḥ /
haraśca bahurūpaśca tryambakaśca sureśvaraḥ //

sāvitraśca jayantaśca pinākī cāparājitaḥ / ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ //

pūrvameva mahābhāgā vasavo'ṣṭau prakīrtitāḥ / eta evavidhā devā manoreva prajāpateḥ /
te ca pūrvaṃ surāśceti dvividhāḥ pitaraḥ smṛtāḥ //

śīlayauvanayostvanyastathā'nye siddhasādhyayoḥ /
ṛbhavo marutaścaiva devānāṃ codito gaṇaḥ //

evamete samāmnātā viśvedevāstathā'śvinau /
ādityāḥ kṣatriyāsteṣāṃ viśaśca marutastathā //

aśvinau tu smṛtau śūdrau tapasyugre samāsthitau / smṛtāstvaṅgiraso devā brāhmaṇā iti niścayaḥ /
ityetatsarvadevānāṃ cāturvarṇyaṃ prakīrtitam //

etānvai prātarutthāya devānyastu prakīrtayet /
svajādanyakṛtāccaiva sarvapāpātpramucyate //

yavakrīto'tha raibhyaśca arvāvasuparāvasū /
auśijaścaiva kakṣīvānbalaścāṅgirasaḥ smṛtaḥ //

ṛṣirmedhātitheḥ putraḥ kaṇvo barhiṣadastathā /
trailokyabhāvanāstāta prācyāṃ saptarṣayastathā //

unmuco vimucaścaiva svastyātreyaśca vīryavān /
pramucaścedhmavāhaśca bhagavāṃśca dṛḍhavrataḥ //

mitrāvaruṇayoḥ putrastathā'gastyaḥ pratāpavān /
ete brahmarṣayo nityamāsthitā dakṣiṇāṃ diśam //

uṣaṅguḥ kavaṣo dhaumyaḥ parivyādhaśca vīryavān /
ekataśca dvitaścaiva tritaścaivaṃ maharṣayaḥ //

atreḥ putraśca durvāsāstathā sārasvataḥ prabhuḥ /
ete caiva mahātmānaḥ paścimāmāśritā diśam //

atriścaiva vasiṣṭhaśca kāśyapaśca mahānuṣiḥ /
gautamo'tha bharadvājo viśvāmitro'tha kauśikaḥ //

tathaiva putro bhagavānṛcīkasya mahātmanaḥ /
jamadagniśca saptaite udīcīmāśritā diśam //

ete pratidiśaṃ sarve kīrtitāstigmatejasaḥ /
sākṣibhūtā mahātmāno bhuvanānāṃ prabhāvanāḥ //

evamete mahātmānaḥ sthitāḥ pratyekaśo diśam /
eteṣāṃ kīrtanaṃ kṛtvā sarvapāpātpramucyate //

yasyāṃyasyāṃ diśi hyete tāṃ diśaṃ śaraṇaṃ gataḥ /
mucyate sarvapāpebhyaḥ svastimāṃśca tathā bhavet //