Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 12.191

12.191.1

ācārasya vidhiṃ tāta procyamānaṃ tvayā'nagha /
śrotumicchāmi dharmajña sarvajño hyasi me mataḥ //
bhīṣma uvāca /

12.191.2

durācārā durviceṣṭā duṣprajñāḥ priyasāhasāḥ /
asantastvabhivikhyātāḥ santaścācāralakṣaṇāḥ //

12.191.3

purīṣaṃ yadi vā mūtraṃ ye na kuvanti mānavāḥ / rājamārge gavāṃ madhye dhānyamadhye śivālaye /
agnyagāre tathā tīre ye na kurvanti te śubhāḥ //

12.191.4

śaucamāvaśyakaṃ kṛtvā devatānāṃ ca tarpaṇam /
dharmamāhurmanuṣyāṇāmupaspṛśya nadīṃ taret //

12.191.5

sūryaṃ sadopatiṣṭhena na svapedbhāskarodaye /
sāyamprātarjapetsandhyāṃ tiṣṭhanpūrvāṃ tathetarām //

12.191.6

pañcārdro bhojanaṃ bhuñjyātprādbhukho maunamāsthitaḥ /
na nindyādannabhakṣyāṃśca svādusvādu ca bhakṣayet //

12.191.7

nārdrapāṇiḥ samuttiṣṭhennārdrapādaḥ svapenniśi /
devarṣirnāradaḥ prāha etadācāralakṣaṇam //

12.191.8

śociṣkeśamanaḍvāhaṃ devagoṣṭhaṃ catuṣpatham /
brāhmaṇaṃ dhārmikaṃ caiva nityaṃ kuryātpradakṣiṇam //

12.191.9

atithīnāṃ ca sarveṣāṃ preṣyāṇāṃ svajanasya ca /
sāmātyaṃ bhojanaṃ bhṛtyaiḥ puruṣasya praśasyate //

12.191.10

sāyamprātarmanuṣyāṇāmaśanaṃ vedanirmitam /
nāntarā bhojanaṃ dṛṣṭamupavāsī tathā bhavet //

12.191.11

homakāle tathnā juhvannṛtukāle tathā vrajan /
ananyastrījanaḥ prājño brahmacārī tathā bhavet //

12.191.12

amṛtaṃ brāhmaṇocchiṣṭaṃ jananyā hṛdayaṃ kṛtam /
tajjanāḥ paryupāsante satyaṃ santaḥ samāsate //

12.191.13

loṣṭamadīṃ tṛṇacchedī nakhakhādī tu yo naraḥ /
nityocchiṣṭaḥ sankasuko nehāyurvindate mahat //

12.191.14

yajuṣā saṃskṛtaṃ māṃsaṃ nivṛtto māṃsabhakṣaṇāt /
bhakṣayenna vṛthāmāṃsaṃ pṛṣṭhamāṃsaṃ ca varjayet //

12.191.15

svadeśe paradeśe vā atirthi nopavāsayet /
kāmyakarmaphalaṃ labdhvā gurūṇāmupapādayet //

12.191.16

gurūṇāmāsanaṃ deyaṃ kartavyaṃ cābhivādanam /
gurūnabhyarcya yujyeta āyuṣā yaśasā śriyā //

12.191.17

nekṣetādityamudyantaṃ na ca nagnāṃ parastriyam /
maithunaṃ satataṃ dharmyaṃ guhye caiva samācaret //

12.191.18

tīrthānāṃ hṛdayaṃ tīrthaṃ śucīnāṃ hṛdayaṃ śuciḥ /
sarvamāryakṛtaṃ dharmyaṃ vālasaṃsparśanāni ca //

12.191.19

darśanedarśane nityaṃ sukhapraśnamudāharet /
sāyaṃ prātaśca viprāṇāṃ pradiṣṭamabhivādanam //

12.191.20

devagoṣṭhe gavāṃ madhye brāhmaṇānāṃ kriyāpathe /
svādhyāye bhojane caiva dakṣiṇaṃ pāṇimuddharet //

12.191.21

sāyaṃ prātaśca viprāṇāṃ pūjanaṃ ca yathāvidhi / paṇyānāṃ śobhate paṇyaṃ kṛṣīṇāmṛddhyatāṃ kṛṣiḥ /
bahukāraṃ ca sasyānāṃ vāhye vāho gavāṃ tathā //

12.191.22

sampannaṃ bhojane nityaṃ pānīye tarpaṇaṃ tathā /
suśṛtaṃ pāyase brūyādyavāgvāṃ kṛsare tathā //

12.191.23

śmaśrukarmaṇi samprāpte kṣute snāne'tha bhojane /
vyādhitānāṃ ca sarveṣāmāyuṣmamabhinandanam //

12.191.24

pratyādityaṃ na meheta na paśyedātmanaḥ śakṛt /
sutaiḥ striyā ca śayanaṃ saha bhojyaṃ ca varjayet //

12.191.25

tvankāraṃ nāmadheyaṃ ca jyeṣṭhānāṃ parivarjayet /
avarāṇāṃ samānānāmubhayaṃ naiva duṣyati //

12.191.26

hṛdayaṃ pāpavṛttānāṃ pāpamākhyāti vaikṛtam /
jñānapūrvaṃ vinaśyanti gūhamānā mahājane //

12.191.27

jñānapūrvakṛtaṃ pāpaṃ chādayantyabahuśrutāḥ /
nainaṃ manuṣyāḥ paśyanti paśyantyeva divaukasaḥ //

12.191.28

pāpenāpihitaṃ pāpaṃ pāpamevānuvartate / dharmeṇāpihito dharmo dharmamevānuvartate /
dhārmikeṇa kṛto dharmo dharmamevānuvartate //

12.191.29

pāpaṃ kṛtaṃ na smaratīha mūḍho vivartamānasya tadeti kartuḥ /
rāhuryathā candramupaiti cāpi tathā'budhaṃ pāpamupaiti karma //

12.191.30

āśayā sañcitaṃ dravyaṃ duḥkhenaivopabhujyate /
tadbudhā na praśaṃsanti maraṇaṃ na pratīkṣate //

12.191.31

mānasaṃ sarvabhūtānāṃ dharmamāhurmanīṣiṇaḥ /
tasmātsarveṣu bhūteṣu manasā śivamācaret //

12.191.32

eka eva careddharmaṃ nāsti dharme sahāyatā /
kevalaṃ vidhimāsādya sahāyaḥ kiṃ kariṣyati //

12.191.33

dharmo yonirmanuṣyāṇāṃ devānāmamṛtaṃ divi /
pretyabhāve sukhaṃ dharmācnchaśvattairupabhujyate //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc