Mahabharata · Chapter 12.128

vīradyumna iti khyāto rājā'haṃ dikṣu viśrutaḥ /
bhūridyumnaṃ sutaṃ naṣṭamanveṣṭuṃ vanamāgataḥ //

ekaḥ putraḥ sa viprāgrya bāla eva ca so'naghaḥ /
na dṛśyate vane cāsmiṃstamanveṣṭuṃ carāmyaham //
ṛṣabha uvāca /

ityukte tena vacane rājñā muniradhomukhaḥ /
tūṣṇīmevābhavattatra na ca pratyuktavānnṛpam //

sa hi tena purā vipro rājñā nātyarthamānitaḥ /
āśākṛtaśca rājendra tapo dīrghaṃ samāśritaḥ //

pratigrahamahaṃ rājñāṃ na kariṣye kathañcana /
anyeṣāṃ caiva varṇānāmiti kṛtvā dhiyaṃ tadā //

āśā hi puruṣaṃ bālamālāpayati tasthūṣī / tāmahaṃ vyapaneṣyāmi iti kṛtvā vyavasthitaḥ /
[vīradyumnastu taṃ bhūyaḥ papraccha munisattamam // ]
rājovāca /

āśāyāḥ kiñca vṛttaṃ vai kiñceha bhuvi durlabham /
bravītu bhagavānetattvaṃ hi dharmārthadarśivān //
ṛṣabha uvāca /

tataḥ saṃsmṛtya tatsarvaṃ smārayiṣyannivābravīt /
rājānaṃ bhagavānviprastataḥ kṛśatanustadā //
ṛṣiruvāca /

kṛśatvena samaṃ rājannāśāyā vidyate nṛpa /
tasyā vai durlabhatvācca prārthitaḥ pārthivo mayā //
rājovāca /

kṛśākṛśe mayā brahmangṛhīte vacanāttava /
durlabhatvaṃ ca tasyaiva vedavākyamivādvije //

saṃśayastu mahāprājña sañjāto hṛdaye mama /
tanmune mama tattvena vaktumarhasi pṛcchataḥ //

tvattaḥ kṛśataraṃ kinnu bravītu bhagavānidam /
yadi guhyaṃ na te vipra loke kiñceha durlabham //
kṛśa uvāca /

durlabho'pyathavā nāsti yo'rthī dhṛtimavāpnuyāt /
sa durlabhatarastāta yo'rthinaṃ nāvamanyate //

satkṛtya nopakriyate paraṃ śaktyā yathārthataḥ /
yā saktā sarvabhūteṣu sā'śā kṛśatarī mayā //

kṛtaghneṣu ca yā saktā nṛśaṃseṣvalaseṣu ca /
apakāriṣu cāsaktā sā'śā kṛśatarī mayā //

ekaputraḥ pitā putre naṣṭe vā proṣite'pi vā /
pravṛttiṃ yo na jānāti sā'śā kṛśatarī matā //

prasave caiva nārīṇāṃ vṛddhānāṃ putrakāritā /
tathā narendra dhanināṃ sā'śā kṛśatarī matā //

pradānakāṅkṣiṇīnāṃ ca kanyānāṃ vayasi sthite /
śrutvā kathāstathāyuktāḥ sā'śā kṛśatarī matā //

etacchrutvā tato rājansa rājā sāvarodhanaḥ /
saṃspṛśya pādau śirasā nipapāta dvijarṣabhe //
rājovāca /

prasādaye tvāṃ bhagavanputreṇecchāmi sangamam / yadetaduktaṃ bhavatā samprati dvijasattama /
vṛṇīṣva ca varānvipra yānicchasi yathāvidhi / abravīccaiva tadvākyaṃ rājā rājīvalocanaḥ //

satyametattvayā vipra yathoktaṃ nānyathā mṛṣā //

tataḥ prahasya bhagavāṃstanurdharmabhṛtāṃ varaḥ /
putramasyānayatkṣipraṃ tapasā ca śrutena ca //

sa samānīya tatputraṃ tamupālabhya pārthivam /
ātmānaṃ darśayāmāsa dharmaṃ dharmabhṛtāṃvaraḥ //

sa darśayitvā cātmānaṃ divyamadbhutadarśanam /
vipāpmā vigatakrodhaścacāra vanamantikāt //

etadṝṣṭaṃ mayā rājaṃstvattaśca vacanaṃ śrutam /
āśāmapanaya tvāśu tataḥ kṛṣatarīmimām //
bhīṣma uvāca /

sa tathoktastadā rājannṛṣabheṇa mahātmanā /
sumitro'pānayatkṣipramāśāṃ kṛśatarīṃ tataḥ //

evaṃ tvamapi kaunteya śrutvā vāṇīmimāṃ mama /
sthiro bhava mahārāja himavāniva niścalaḥ //

tvaṃ hi śrutvā ca pṛṣṭvā ca kṛcchreṣvartheṣu teṣviha /
śrutvā mama mahārāja na santaptumihārhasi //