Mahabharata · Chapter 12.110

kliśyamāneṣu bhūteṣu taistairbhāvaiḥ pṛthakpṛthak /
durgāṇyatitaredyena tanme brūhi pitāmaha //
bhīṣma uvāca /

āśrameṣu yathokteṣu yathoktaṃ ye dvijātayaḥ /
vartante saṃyatātmāno durgāṇyatitaranti te //

ye dambhānnācaranti sma yeṣāṃ vṛttiśca saṃyatā /
viṣayāṃśca nigṛhṇanti durgāṇyatitaranti te //

pratyāhurnocyamānā ye na hiṃsanti ca hiṃsitāḥ /
prayacchanti na yācante durgāṇyatitaranti te //

vāsayantyatithīnnityaṃ nityaṃ ye cānasūyakāḥ /
nityaṃ svādhyāyaśīlāśca durgāṇyatitaranti te //

mātāpitrośca ye vṛttiṃ vartante dharmakovidāḥ /
varjayanti divāsvapnaṃ durgāṇyatitaranti te //

ye vā pāpaṃ na kurvanti karmaṇā manasā girā /
nikṣiptadaṇḍā bhūteṣu durgāṇyatitaranti te //

ye na lobhānnayantyarthānrājāno rajasā'nvitāḥ /
viṣayānparirakṣanti durgāṇyatitaranti te //

sveṣu dāreṣu vartante nyāyalabdheṣvṛtāvṛtau /
agnihotraparāḥ santo durgāṇyatitaranti te //

āhaveṣu ca ye śūrāstyaktvā mṛtyukṛtaṃ bhayam /
dharmeṇa jayamicchanti durgāṇyatitaranti te //

ye vadantīha satyāni prāṇatyāge'pyupasthite /
pramāṇabhūtā bhūtānāṃ durgāṇyatitaranti te //

karmāṇyakutsanārthāni yeṣāṃ vācaśca sūnṛtāḥ / yeṣāmarthāśca sādhvarthā durgāṇyatitaranti te /

anadhyāyeṣu ye viprāḥ svādhyāyaṃ naiva kurvate /
taponiṣṭhāḥ sutapaso durgāṇyatitaranti te //

ye tapaśca tapasyanti kaumārabrahmacāriṇaḥ /
vidyā vedavratasnātā durgāṇyatitaranti te //

ye ca saṃśāntarajasaḥ saṃśāntatamasaśca ye /
satve sthitā mahābhāgā durgāṇyatitaranti te //

yeṣāṃ na kaścitrasati na trasanti hi kasyacit /
yeṣāmātmasamo loko durgāṇyatitaranti te //

paraśriyā na tapyanti ye santaḥ puruṣarṣabhāḥ /
grāmyādannānnivṛttāśca durgāṇyatitaranti te //

sarvāndevānnamasyanti sarvadharmāṃśca śṛṇvate /
ye śraddadhānāḥ śāntāśca durgāṇyatitaranti te //

ye na mānitvamicchanti mānayanti ca ye parān /
mānyamānānnamasyanti durgāṇyatitaranti te //

ye ca śrāddhāni kurvanti tithyāntithyāṃ prajārthinaḥ /
suviśuddhena manasā durgāṇyatitaranti te //

ye krodhaṃ sanniyacchanti kruddhānsaṃśamayanti ca /
na ca ruṣyanti bhṛtyānāṃ durgāṇyatitaranti te //

madhu māṃsaṃ striyo nityaṃ varjayantīha mānavāḥ /
janmaprabhṛti madyaṃ ca durgāṇyatitaranti te //

yātrārthaṃ bhojanaṃ yeṣāṃ santānārthaṃ ca maithunam /
vāk satyavacanārthaṃ ca durgāṇyatitaranti te //

īśvaraṃ sarvabhūtānāṃ jagataḥ prabhavāpyayam /
bhaktā nārāyaṇaṃ devaṃ durgāṇyatitaranti te //

ya eṣa pajharaktākṣaḥ pītavāsā mahābhujaḥ /
suhṛddhātā ca mitraṃ ca sambandhī ca tavācyuta //

ya imānsakalām̐llokāṃścarmavatpariveṣṭayet /
icchanprabhuracintyātmā govindaḥ puruṣottamaḥ //

sthitaḥ priyahite nityaṃ sa eṣa puruṣottamaḥ /
rājaṃstava yaduśreṣṭho vaikuṇṭhaḥ puruṣarṣabhaḥ //

ya enaṃ saṃśrayantīha bhaktyā nārāyaṇaṃ harim /
te tarantīha durgāṇi na cātrāsti vicāraṇā //

asminnarpitakarmāṇaḥ sarvabhāvena bhārata / kṛṣṇe kamalapatrākṣe durgāṇyatitaranti te /

lokarakṣārthamutpannamadityāṃ kaśyapātmajam /
devamindraṃ namasyanti durgāṇyatitaranti te //

brahmāṇaṃ lokakartāraṃ ye namasyanti satpatim /
yaṣṭavyaṃ kratubhirdevaṃ durgāṇyatitaranti te //

yaṃ viṣṇurindraḥ śambhuśca brahmā lokapitāmahaḥ / stuvanti vividhaiḥ stotrairdevadevaṃ maheśvaram /
samarcayanti ye śaśvaddurgāṇyatitaranti te //

durgātitaraṇaṃ ye ca paṭhanti śrāvayanti ca /
kathayanti ca viprebhyo durgāṇyatitaranti te //

iti kṛtyasamuddeśaḥ kīrtitaste mayā'nagha /
tarate yena durgāṇi paratreha ca mānavaḥ //