Mahabharata · Chapter 12.106

na nikṛtyā na dambhena brahmannicchāmi jīvitum /
nādharmayuktāniccheyamarthānsumahato'pyaham //

purastādeva bhagavanmayaitadapavarjitam /
yena pāpaṃ na śaṅketa yadvā kṛtsnaṃ hitaṃ bhavet //

ānṛśaṃsyena dharmeṇa loke hyasmiñjijīviṣuḥ /
nāhametadalaṃ kartuṃ naitanmayyupapadyate //
muniruvāca /

upapannastvametena yathā kṣatriya bhāṣase /
prakṛtyā hyupapanno'si buddhyā cādbhutadarśanaḥ //

ubhayoreva sāhyārthe yatiṣye tava tasya ca /
saṃśleṣaṃ vā kariṣyāmi śāśvataṃ hyanapāyinam //

tvādṛśaṃ hi kule jātabhanṛśaṃsaṃ bahuśrutam /
amātyaṃ ko na kurvīta rājyapraṇayakovidam //

yastvaṃ pravrājito rājyādvyasanaṃ cottamaṃ gataḥ /
ānṛśaṃsyena vṛttena kṣatriyecchasi jīvitum //

āgantā madgṛhaṃ tāta vaidehaḥ satyasangaraḥ /
athāhaṃ taṃ niyokṣyāmi tatkariṣyatyasaṃśayam //
bhīṣma uvāca /

tata āhūya vaidehaṃ munirvacanamabravīt /
ayaṃ rājakule jāto viditābhyantaro mama //

ādarśa iva śuddhātmā śāradaścandramā yathā /
nāsminpaśyāmi vṛjinaṃ sarvato me parīkṣitaḥ //

tena te sandhirevāstu viśvasāsminyathā mayi /
na rājyamanamātyena śakyaṃ śāstumamitrahan //

amātya śuddha eva syādbuddhisampanna eva vā /
tasmāccaiva bhayaṃ rājñaḥ paśya rājyasya yojanam //

dharmātmanāṃ kvacilloke nānyāsti gatirīdṛśī / tadā rājaputro'yaṃ satāṃ mārgamanuṣṭhitaḥ /
asangṛhītastvevaiṣa tvayā dharmapurogamaḥ //

saṃsevyamānaḥ śatrūṃste gṛhṇīyānmahato gaṇān //

yadyayaṃ pratiyuddhyeta svakarma kṣatriyasya tat /
jigīṣamāṇastvāṃ yuddhe pitṛpaitāmahe pade //

tvaṃ api pratiyuddhyethā vijigīṣurvrate sthitaḥ /
ayuddhvaiva niyogānme vaśe kuru hite sthitaḥ //

sa tvaṃ dharmamavekṣasva hitvā lobhamasāmpratam /
na ca kāmānna ca drohātsvadharmaṃ hātumarhasi //

naiva nityaṃ jayastāta naiva nityaṃ parājayaḥ /
tasmājjayaśca bhoktavyo bhoktavyaśca parājayaḥ //

ātmanyapi ca sandṛśyāvṛbhau jayaparājayau /
niḥśeṣakāriṇāṃ tāta niḥśeṣakaraṇādbhayam //

ityuktaḥ pratyuvācedaṃ vacanaṃ brāhmaṇarṣabham /
pratipūjyābhisatkṛtya pūjārhamanumānya ca //

yathā brūyānmahāprājño yathā brūyānmahāśrutaḥ /
śreyaskāmo yathā brūyādubhayoreva tatkṣamam //

yadyadvacanamukto'smi kariṣyāmi ca tattathā /
etaddhi paramaṃ śreyo na me'trāsti vicāraṇā //

tataḥ kausalyamāhūya maithilo vākyamabravīt /
dharmato buddhitaścaiva balena ca jitaṃ mayā //

ahaṃ tvayā cātmaguṇairjitaḥ pārthivasattama /
ātmānamanavajñāya jitavadvartatāṃ bhavān //

nāvamanyāmi te buddhiṃ nāvamanye ca pauruṣam /
nāvamanye jayāmīti jitavadvartatāṃ bhavān //

yathāvatpūjito rājangṛhaṃ gantāsi me gṛhāt /
tataḥ sampūjya tau vipraṃ viśvastau jagmaturgṛhān //

vaidehastvatha kausalyaṃ praveśya gṛhamañjasā /
prādyārdhyamadhuparkaistaṃ pūjārhaṃ pratyapūjayat //

dadau duhitaraṃ cāsmai ratnāni vividhāni ca /
eṣa rājñāṃ paro dharmaḥ samau jayaparājayau //