Mahabharata · Chapter 12.10
śrotriyasyeva te rājanmandakasyāvipaścitaḥ /
anuvākahatā buddhirnaiṣā tattvārthadarśinī //
ālasye kṛtacittasya rājadharmānasūyataḥ /
vināśe dhārtarāṣṭrāṇāṃ kiṃ phalaṃ bharatarṣabha //
kṣamā'nukampā kāruṇyamānṛśaṃsyaṃ na vidyate /
kṣātramācarato mārgamapi bandhostvadantare //
yadīmāṃ bhavato buddhiṃ vidyāma vayamīdṛśīm /
śastraṃ naiva grahīṣyāmo na vadhiṣyāma kañcana //
bhaikṣamevācariṣyāma śarīrasyāvimokṣaṇāt /
na cedaṃ dāruṇaṃ yuddhamabhaviṣyanmahīkṣitām //
prāṇasyānnamidaṃ sarvamiti vai kavayo viduḥ /
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva sarvaṃ prāṇasya bhojanam //
ādadānasya cedrājyaṃ ye kecitparipanthinaḥ /
hantavyāsta iti prājñāḥ kṣatradharmavido viduḥ //
te sadoṣā hatā'smābhirannasya paripanthinaḥ /
tānhatvā bhuṅkṣva dharmeṇa yudhiṣṭhira mahīmimām //
yathā hi puruṣaḥ khātvā kūpamaprāpya codakam /
paṅkadigdho nivartet karmedaṃ nastathopamam //
yathā'ruhya mahāvṛkṣamapahṛtya tato madhu /
aprāśya nidhanaṃ gacchetkarmedaṃ nastathopamam //
yathā mahāntamadhvānamāśayā puruṣaḥ patan /
sa nirāśo nivarteta karmaitannastathopamam //
yathā śatrūnghātayitvā puruṣaḥ kurunandana /
ātmānaṃ ghātayetpaścātkarmedaṃ nastathopamam //
yathānnaṃ kṣudhito labdhvā na bhuñjīyādyadṛcchayā /
kāmī ca kāminīṃ labdhvā karmedaṃ nastathopamam //
vayamevātra garhyā hi yadvayaṃ mandacetasam /
tvāṃ rājannanugacchāmo jyeṣṭho'yamiti bhārata //
vayaṃ hi bāhubalinaḥ kṛtavidyā manasvinaḥ /
klībasya vākye tiṣṭhāmo yathaivāśaktayastathā //
agatīkagatīnasmānnaṣṭārthanarthasiddhaye /
kathaṃ vai nānupaśyeyurjanāḥ paśyata yādṛśam //
āpatkāle hi sannyāsaḥ kartavya iti śiṣyate /
jarayā'bhiparītena śatrubhirvyaṃsitena vā //
tasmādiha kṛtaprajñāstyāgaṃ na paricakṣate /
dharmavyatikramaṃ caiva manyante sūkṣmadarśinaḥ //
kathaṃ tasmātsamutpannāstanniṣṭhāstadupāśrayāḥ /
tadeva nindāṃ bhāṣeyurdhātā tatra na garhyate //
śriyā vihīnairadhanairnāstikaiḥ sampravartitam /
vedavādasya vijñānaṃ satyābhāsamivānṛt //
śakyaṃ tu maunamāsthāya bibhratā'tmānamātmanā / dharmacchajha samāsthāya cyavituṃ na tu jīvitum /
śakyaṃ punararaṇyeṣu sukhamekena jīvitum /
abibhratā putrapautrāndevarṣīnatithīnpitṝn //
neme mṛgāḥ svargajito na varāhā na pakṣiṇaḥ /
athānyena prakāreṇa puṇyamāhurna te janāḥ //
yadi sannyāsataḥ siddhiṃ rājā kaścidavāpnuyāt /
parvatāśca dumāścaiva kṣiptaṃ siddhimavāpnuyuḥ //
ete hi nityasannyāsā dṛśyante nirupadravāḥ /
aparigrahavantaśca satataṃ brahmacāriṇaḥ //
atha cedātmabhāgyeṣu nānyeṣāṃ siddhimaśrnute /
tasmātkarmaiva kartavyaṃ nāsti siddhirakarmaṇaḥ //
audakāḥ sṛṣṭayaścaiva jantavaḥ siddhimāpnuyuḥ /
teṣāmātmaiva bhartavyo nānyaḥ kaścana vidyate //
avekṣasva yathā svaiḥ karmabhirvyāpṛtaṃ jagat /
tasmātkarmaiva kartavyaṃ nprasti siddhirakarmaṇaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0