Mahabharata · Chapter 11.5
yadidaṃ dharmagahanaṃ buddhyā samanubudhyate /
etadvistarataḥ sarvaṃ buddhimārgaṃ praśaṃsa me //
vidura uvāca /
atra te sarvayiṣyāmi namaskṛtvā svayambhuve /
yathā saṃsāragahanaṃ vadanti paramarṣayaḥ //
kaścinmahati kāntāre vartamāno dvijaḥ kila //
mahaddurgamanuprāpto vanaṃ kravyādasaṅkulam //
siṃhavyāghragajarkṣaughairatighoramahāsvanaiḥ /
piśitādairatibhayairmahogrākṛtibhistathā //
samantātsamparikṣiptaṃ yasmāddraṣṭurmahadbhayam /
tadasya dṛṣṭvā hṛdayamudvegamagamatparam //
abhyucchrayanti ramāṇi vikriyāśca parantapa /
sa tadvanaṃ vyanusaransampradhāvannitastataḥ //
vīkṣamāṇo diśaḥ sarvāḥ śaraṇaṃ kva bhavediti / sa teṣāṃ nāśamanvicchanpradruto bhayapīḍitaḥ /
na ca niryāti vai dūraṃ na vā tairviprayujyate //
athāpaśyadvanaṃ gūḍhaṃ samantādvāgurāvṛtam /
bāhubhyāṃ sampariṣvaktaḥ striyā paramaghorayā //
pañcaśīrṣadharairnāgaiḥ śailairiva samunnataiḥ /
nabhaḥspṛśairmahāvṛkṣaiḥ parikṣiptaṃ mahāvanam //
vanamadhye ca tatrābhūdudapānaḥ samāvṛtaḥ /
vallībhistṛṇanaddhābhirgūḍhābhirabhisaṃvṛtaḥ //
papāta sa dvijastatra nigūḍhe salilāśaye /
vilagnaścābhavattasmim̐llatāsantānasaṅkule //
panasasya yathā jātaṃ vṛntabaddhaṃ mahāphalam /
sa tathā lambate tatra hyūrdhvapādo hyadhaḥ śirāḥ //
atha tatrāpi cānyo'sya bhūyo jāta upadravaḥ /
kūpamadhye mahānāgamapaśyata mahābalam //
kūpapīnāhavelāyāmapaśyat mahāgajam //
ṣaḍvaktraṃ kṛṣṇaśabalaṃ dviṣaṭkapadacāriṇam /
krameṇa parisarpantaṃ vallīvṛkṣasamāvṛtam //
tasya śākhāpraśākhāsu vṛkṣaśākhāvalambinaḥ /
nānārūpā madhukarā ghorarūpā bhayāvahāḥ //
āsate madhu saṃvṛtya pūrvameva niketajāḥ /
bhūyobhūyaḥ samīhante madhūni bharatarṣabha //
svādanīyāni bhūtānāṃ yairbālo na vitṛpyate /
teṣāṃ madhūnāṃ bahudhā dhārā prasravate tadā //
ālambamānaḥ sa pumāndhārāṃ pibati sarvadā /
na cāsya tṛṣṇā viratā pibamānasya saṅkaṭe //
abhīpsati ca tāṃ nityamatṛptaḥ sa punaḥ punaḥ /
na cāsya jīvite rājannirvedaḥ samajāyata //
tatraiva ca manuṣyasya jīvitāśā pratiṣṭhitā /
kṛṣṇāḥ śvetāśca taṃ vṛkṣaṃ nikṛntanti sma mūṣikāḥ //
vyālaiśca tadvanaṃ durgaṃ striyā ca paramograyā /
kūpādhastācca nāgena pīnāhe kuñjareṇa ca //
vṛkṣaprapātācca bhayaṃ mūṣikebhyaśca pañcamam /
madhulobhānmadhukaraiḥ ṣaṣṭhamāhurmahadbhayam //
evaṃ sa vasate tatra kṣiptaḥ saṃsārasāgare /
na caiva jīvitāśāyāṃ nirvedamupagacchati //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0