Mahabharata · Chapter 10.8

tathā prayāte śibiraṃ droṇaputre mahārathe /
kaccitkṛpaśca bhojaśca bhayārtau na vyavartatām //

kaccinna vāritau kṣudrau rakṣibhirnopalakṣitau /
asahyamiti manvānau na nivṛttau mahārathau //

kaccidunmathya śibiraṃ hatvā somakapāṇḍavān /
kṛtā pratijñā saphalā kaccitsañjaya sā niśi //

duryodhanasya padavīṃ kaccitparamikāṃ raṇe /
gatvātiṣṭhadasau drauṇiḥ kṛtvā karma suduṣkaram //

dhṛṣṭadyumnaśikhaṇḍibhyāṃ draupadyāśca sutaiḥ kila /
sañchannā medinī suptairnihataiḥ pāṇḍusainikaiḥ //

pāñcālairvā vinihataiḥ śayānai rudhirokṣitaiḥ /
kaccinmahītalaṃ channaṃ tanmamācakṣva sañjaya //

[pāñcālairnihatau vīrau kaccittu svapatāṃ kṣitau / kaccittābhyāṃ kṛtaṃ karma tanmamācakṣva sañjaya // ]
sañjaya uvāca /

tasminprayāte śibiraṃ droṇaputre mahātmani /
kṛpaśca kṛtavarmā ca drauṇimevābhyavartatām //

aśvatthāmā tu tau dṛṣṭvā yatnavantau mahārathau /
prahṛṣṭaḥ śanakai rājannidaṃ vacanamabravīt //

yattau bhavantau paryāptau sarvakṣatrasya nāśane /
kimpunaryodhaśeṣasya prasuptasya viśeṣataḥ //

ahaṃ pravekṣye śibiraṃ cariṣyāmi ca kālavat / yathā na kaścidapi vāṃ jīvanmucyeta mānavaḥ /
tathā bhavaddhyāṃ kāryaṃ syāditi me niścitā matiḥ //

ityuktvā prāviśaddrauṇiḥ pārthānāṃ śibiraṃ mahat /
advāreṇābhyavaskandya vihāya bhayamātmanaḥ //

sa praviśya mahābāhuruddeśajñaśca tasya ha / drauṇiḥ paramasaṅkruddhastejasā prajvalanniva /
tataḥ paryacaratsarvaṃ samprasuptaṃ janaṃ niśi //

dhṛṣṭadyumnasya nilayaṃ śanakairabhyupāgamat //

te tu kṛtvā mahatkarma śrāntāśca balavadraṇe /
prasuptā vai suviśvastāḥ svasainyaparivāritāḥ //

atha praviśya tadveśma dhṛṣṭadyumnasya bhārata /
pāñcālyaṃ śayane drauṇirapaśyatsuptamantikāt //

kṣaumāvadāte mahati spardvyāstaraṇasaṃvṛte /
mālyapravarasaṃyukte dhūpaiścūrṇaiśca vāsite //

taṃ śayānaṃ mahātmānaṃ visrabdhamakutobhayam /
apothayata pādena śayanasthaṃ mahīpate //

sambudhya caraṇasparśādutthāya raṇadurmadaḥ /
abhyajānādameyātmā droṇaputraṃ mahāratham //

tamutpatantaṃ śayanādaśvatthāmā mahābalaḥ /
keśeṣvālabhya pāṇibhyāṃ niṣpipeṣa mahītale //

sa balāttena niṣpiṣṭaḥ sādhvasena ca bhārata /
abhyākrāntaśca nidrāndho nāśakacceṣṭituṃ tadā //

niṣpiṣya tu tato bhūmau pāñcālyaṃ drauṇirañjasā /
dhanuṣo jyāṃ vimucyāśu krūrabuddhiramarṣaṇaḥ //

tasya kaṇṭhe'tha baddhvā tāṃ tvaritaḥ krodhamūrcchitaḥ / drauṇiḥ krūraṃ manaḥ kṛtvā pāñcālyamavadhīttadā //

tamākramya padā rājankaṇṭhe corasi pādayoḥ /
tadantaṃ visphurantaṃ ca paśumāramamārayat //

sa vāryamāṇastarasā balādbalavatā balī /
tudannakhaistu sa drauṇiṃ nātivyaktamudāharat //

ācāryaputra śastreṇa jahi māṃ mā ciraṃ kṛthāḥ /
tvatkṛte sukṛtāṃ lokāngaccheyaṃ dvipadāṃvara //

evamuktvā tu vacanaṃ virarāma parantapaḥ /
sutaḥ pāñcālarājasya ākrānto balinā bhṛśam //

tasyāvyaktāṃ tu tāṃ vacaṃ saṃśrutya drauṇirabravīt / ācāryaghātināṃ lokā na santi kulapāṃsana /
tasmācchastreṇa nidhanaṃ na tvamarhasi durmate //

nṛśaṃsenātivṛttena tvayā me nihataḥ pitā / tasmāttvamapi vadhyaśca nṛśaṃsena nṛśaṃsakṛt //

evaṃ bruvāṇastaṃ vīraṃ siṃho mattamiva dvipam /
marmasvabhyavadhītkruddhaḥ pādaghātaiḥ sudāruṇaiḥ //

tasya vīrasya śabdena māryamāṇasya veśmani /
abudhyanta mahārāja striyo ye cāsya rakṣiṇaḥ //

te dṛṣṭvā dharṣayantaṃ tamatimānuṣavikramam /
bhūtamityadhyavasyanto na sma pravyāharanbhayāt //

taṃ tu tenābhyupāyena gamayitvā yamakṣayam /
adhyatiṣṭhata tejasvī rathaṃ prāpya sudarśanam //

sa tasya bhavanādrājanniṣkramyānādayandiśaḥ /
rathena śibiraṃ prāyājjighāṃsurdviṣato balī //

apakrānte tatastasmindroṇaputre mahārathe /
sahitaiḥ rakṣibhiḥ sarvaiḥ prāṇeduryoṣitastadā //

rājānaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhṛśaṃ śokaparāyaṇāḥ /
vyākrośankṣatriyāḥ sarve dhṛṣṭadyumnasya bhārata //

tāsāṃ tu tena śabdena samīpe kṣatriyarṣabhāḥ /
sambhrāntāḥ samanahyanta kimetaditi cābruvan //

striyastu rājanvitrastā bhāradvājaṃ nirīkṣya tāḥ /
abrundīnakaṇṭhena kṣipramādravateti vai //

rākṣaso vā manuṣyo vā nainaṃ jānīma konvayam /
hatvā pāñcālarājānaṃ rathamāruhya tiṣṭhati //

tataste yodhamukhyāstaṃ sahasā paryavārayan /
sa tānāpatataḥ sarvānrudrāstreṇa vyapothayat //

dhṛṣṭadyumnaṃ ca hatvā sa tāṃścaivāsya padānugān /
apaśyacchayane suptamuttamaujasamantike //

tamapyākramya pādena kaṇṭhe corasi tejasā /
tathaiva mārayāmāsa vinardantamarindamam //

yudhāmanyuśca vikrānto matvā taṃ rākṣasaṃ sma saḥ /
gadāmudyamya vegena hṛdi drauṇimatāḍayat //

gadāprahārābhihato nācaladdrauṇirāhave /
tamabhidrutya vegena kṣitau cainamapātayat //

visphurantaṃ ca paśuvattathaivainamamārayat /
tathā sa vīro hatvā taṃ tato'nyānsamupādravat //

saṃsuptāneva rājendra tatra tatra mahārathān / pāñcālavīrānākramya kruddho nyahanadantike /
sphurato vepamānāṃśca śamiteva paśūnmakhe //

tato nistriṃśamādāya jaghānānyānpṛthakpṛthak /
bhāgaśo vicaranmārgānasiyudvaviśāradaḥ //

tathaiva gulme samprekṣya śayānānmadhyagaulmikān /
śrāntānvyastāyudhānsarvānasinaiva vyapothayat //

yodhānaśvāndvipāṃścaiva prācchinatsa varāsinā /
rudhirokṣitasarvāṅgaḥ kālasṛṣṭa ivāntakaḥ //

visphuradbhiśca tairdrauṇirnistriṃśasyodyamena ca /
avakṣepeṇa caivāsestridhā raktokṣito'bhavat //

tasya lohitaraktasya dīptakhaṅgasya yudhyataḥ /
amānuṣa ivākāro babhau paramabhīṣaṇaḥ //

ye tvajāgranta kauravya te'pi śabdena mohitāḥ /
vīkṣamāṇāstu te tatra drauṇiṃ dṛṣṭvā pravivyathuḥ //

tadrūpaṃ tasya te dṛṣṭvā kṣatriyāḥ śatrukarśanam /
rākṣasaṃ manyamānāstaṃ nayanāni nyamīlayan //

sa ghorarūpo vyacaratkālavacchibire tadā /
apaśyaddraupadīputrānavaśiṣṭāṃśca somakān //

tena śabdena vitrastā dhanurhastā mahārathāḥ / dhṛṣṭadyumnaṃ hataṃ śrutvā draupadeyā viśāmpate /
avākirañśaravrātairbhāradvājamabhītavat //

tatastena ninādena samprabuddhāḥ prabhadrakāḥ /
śilīmukhaiḥ śikhaṇḍī ca droṇaputraṃ samārdayan //

bhāradvājaḥ sa tāndṛṣṭvā śaravarṣāṇi varṣataḥ /
nanāda balavannādaṃ jighāṃsustānmahārathān //

tataḥ paramasaṅkruddhaḥ piturvadhamanusmaran /
avaruhya rathopasthāttvaramāṇo'bhidudruve //

sahasracandravimalaṃ gṛhītvā carma saṃyuge / khaṅgaṃ ca vimalaṃ divyaṃ jātarūpapariṣkṛtam /
draupadeyānabhidrutya khaṅgena vyadhamadbalī //

tataḥ sa naraśārdūlaḥ prativindhyaṃ mahāhave /
kukṣideśe'vadhīdrājansa hato nyapatadbhuvi //

prāsena viddhvā drauṇiṃ tu sutasomaḥ pratāpavān /
punaścāsiṃ samudyamya droṇaputramupādravat //

sutasomasya sāsiṃ taṃ bāhuṃ chittvā nararṣabha /
punarapyāhanatpārśve sa bhinnahṛdayo'patat //

nākulistu śatānīko rathacakreṇa vīryavān /
dorbhyāmutkṣipya vegena vakṣasyenamatāḍayat //

atāḍayacchatānīkaṃ muktacakraṃ dvijastu saḥ /
sa vihvalo yayau bhūmiṃ tato'syāpāharacchiraḥ //

śrutakarmā tu parighaṃ ghoraṃ gṛhya durāsadam /
atāḍayatsamudyamya vegena drauṇimutsmayan //

sa tu taṃ śrutakarmāṇamāsye jaghne varāsinā /
sa hato nyapatadbhūmau vimūrdhā vikṛtānanaḥ //

tena śabdena vīrastu śrutakīrtirabudhyata /
aśvatthāmānamāsādya śaravarṣairavākirat //

śarairācchāditastena droṇaputro mahārathaḥ / adṛśyata mahārāja śvāvicchalalato yathā //

tasyāpi śaravarṣāṇi carmaṇā prativārya saḥ /
sakuṇḍalaṃ śiraḥ kāyādvājamānamapāharat //

tato bhīṣmanihantāraṃ saha sarvaiḥ prabhadrakaiḥ /
āhanatsarvato vīraṃ nānāpraharaṇairbalāt //

śilīmukhena cāpyenaṃ bhruvormadhye samārpayat //

sa tu krodhasamāviṣṭo droṇaputro mahābalaḥ /
śikhaṇḍinaṃ samāsādya dvidhā ciccheda sosinā //

śikhaṇ़ḍinaṃ tato hatvā krodhāviṣṭaḥ parantapaḥ /
prabhadrakagaṇānsarvānabhidudrāva vegavān //

yacca śiṣṭaṃ virāṭasya balaṃ tu bhṛśamādravat / drupadasya ca putrāṇāṃ pautrāṇāṃ suhṛdāmapi /
cakāra kadanaṃ ghoraṃ dṛṣṭvā tatra mahābalaḥ //

anyānanyāṃśca puruṣānabhisṛtyābhisṛtya ca /
nyakṛntadasinā drauṇirasimārgaviśāradaḥ //

kālīṃ raktāsyanayanāṃ raktamālyānulepanām /
raktāmbaradharāṃ ghorāṃ pāśahastāṃ kuṭumbinīm //

dadṛśuḥ kālarātriṃ te smayamānāmiva sthitām /
narāśvakuñjarānpāśairbaddhā ghoraiḥ pratasthuṣīm //

vahantīṃ vividhānpretānpāśabadvānvimūrdhajān /
tathaiva ca sadā rājannyastaśastrānmahārathān //

svapne suptānnayantīṃ tāṃ rātriṣvanyāsu māriṣa /
dadṛśuryodhamukhyāste ghnantaṃ drauṇiṃ ca nityadā //

yataḥ prabhṛti saṅgrāmaḥ kurupāṇḍavasenayoḥ /
tataḥ prabhṛti tāṃ kanyāmapaśyandrauṇimeva ca //

tāṃstu daivahatānpūrvaṃ paścāddrauṇirvyapātayat /
trāsayansarvabhūtāni vinadanbhairavānravān //

tadanusmṛtya te vīrā darśanaṃ pūrvakālikam /
idaṃ tadityamanyanta daivenopanipīḍitāḥ //

tatastena ninādena pratyabudhyanta dhanvinaḥ /
śibire pāṇḍaveyānāṃ śataśo'tha sahasraśaḥ //

so'cchinatkasyacitpadau jaghanaṃ caiva kasyacit /
kāṃścidbibhedapārśveṣu kālasṛṣṭa ivāntakaḥ //

atyugrapratipiṣṭaiśca nadadbhiśca bhṛśotkaṭaiḥ /
gajāśvamathitaiścānyairmahī kīrṇā'bhavatprabho //

krośatāṃ kimidaṃ ko'yaṃ kaḥ śabdaḥ kinnu kiṃ kṛtam /
pāñcālānāṃ tathā drauṇirantakaḥ samapadyata //

apetaśastrasannāhānsannadvānpāṇḍusṛñjayān /
prāhiṇonmṛtyulokāya drauṇiḥ praharatāṃ varaḥ //

tatastacchastravitrastā bhayādabhyapatannarāḥ /
nidrāndhā naṣṭasañjñāśca tatratatra nipetire //

ūrustambhagṛhītāśca kaśmalābhihataujasaḥ /
vinadanto bhṛśaṃ trastā niraikṣanta parasparam //

tato rathaṃ punardrauṇirāsthito bhīmadarśanaḥ /
dhanuṣpāṇiḥ śarairanyānpraiṣayadvai yamakṣayam //

punarutpatataścāpi dūrādapi narottamān /
śūrānsampatataścānyānkālarātryai nyavedayat //

tathaiva syandanāgreṇa pramathansa vyarocata /
śaravarṣaiśca vividhairavarṣacchātravāṃstataḥ //

punaśca suvicitreṇa śatacandreṇa carmaṇā /
tena cākāśavarṇena tathācarata so'sinā //

tathā sa śibiraṃ teṣāṃ drauṇirāhavadurmadaḥ /
vyakṣobhayata rājendra mahāh्damiva dvipaḥ //

utpetustena śabdena yodhā rājanvicetasaḥ /
nidrārtāśca bhayārtāśca vyadhāvanta tatastataḥ //

visvaraṃ cukruśuścānye bahvabadvaṃ tathā'vadan /
na ca sma pratyapadyanta śastrāṇi vasanāni ca //

vimuktakeśāścāpyanye nābhyajānanparasparam / utpatanto'patañśrāntāḥ kecittatrābhramaṃstadā /
purīṣamasṛjankecitkecinmūtraṃ prasusruvuḥ //

bandhanāni ca rājendra sañchidya turagā dvipāḥ /
samaṃ paryapataṃścānye kurvanto mahadākulam //

tatra kecinnarā bhītā vyalīyanta mahītale /
tathaiva tānnipatitānapiṃṣangajavājinaḥ //

tasmiṃstathā vartamāne rakṣāṃsi puruṣarṣabha /
hṛṣṭāni vyanadannuccairmudā yuktāni sattama //

sa śabdaḥ prerito rājanbhūtasaṅghairmudā yutaiḥ /
apūrayaddiśaḥ sarvā divaṃ cātimahānsvanaḥ //

teṣāmārtaravaṃ śrutvā vitrastā gajavājinaḥ /
muktāḥ paryapatanrājanmṛdgantaḥ śibire janam //

taistatra paridhāvadbhiścaraṇodīritaṃ rajaḥ /
akarocchibire teṣāṃ rajanyāṃ dviguṇaṃ tamaḥ //

tasmiṃstamasi sañjāte pramūḍhāḥ sarvato janāḥ /
nājānanpitaraḥ putrānbhrātṝnbhrātara eva ca //

gajo rājānatikramya nirmanuṣyā hayā hayān /
atāḍayaṃstathā'bhañjaṃstathā'mṛdgaṃśca bhārata //

te bhagnāḥ prapatanti sma mṛdrantaśca parasparam /
nyapātayaṃstathā cānyānpātayitvā tadā'piṣan //

vicetasaḥ sanidrāśca tamasā cāvṛtā narāḥ /
jaghruḥ svāneva tatrātha kālenaiva pracoditāḥ //

tyaktvādvārāṇi ca dvāsthāstathāgulmānigaulmikāḥ /
prādravanta yathāśakti kāndiśīkā vicetasaḥ //

vipranaṣṭāśca te'nyonyaṃ nājānantastathā vibho /
krośantastāta putreti daivopahatacetasaḥ //

palāyatāṃ diśasteṣāṃ svānapyutsṛjya bāndhavān /
gotranāmabhiranyonyamākrandanta tato janāḥ //

hāhākāraṃ ca kurvāṇāḥ pṛthivyāṃ śerate pare /
tānbuddhā raṇamadhye'sau droṇaputro vyapothayat //

tatrāpare vadhyamānā muhurmahuracetasaḥ /
śibirānniṣpatanti sma kṣatriyā bhayapīḍitāḥ //

tāṃstu niṣpatitāṃstrastāñśibirājjīvitaiṣiṇaḥ /
kṛtavarmā kṛpaścaiva dvāradeśe nijaghnatuḥ //

visastayantrakavacānmuktakeśānkṛtāñjalīn /
vepamānānkṣitau bhītāntraiva kāṃścidamucyatām //

nāmucyata tayoḥ kaścinniṣkrāntaḥ śibirādbahiḥ // kṛpaścaiva mahārāja hārdikyaścaiva durmatiḥ /

bhūyaścaiva cikīrṣantau drauṇaputrasya tau priyam /
triṣu deśeṣu dadatuḥ śibirasya hutāśanam //

tataḥ prakāśe śibire khaṅgena pitṛnandanaḥ /
aśvatthāmā mahārāja vyacaratkṛtahastavat //

kāṃścidāpatato vīrānaparāṃścaiva dhāvataḥ /
vyayojayata khaṅgena prāṇairdvijavarottamaḥ //

kāṃścidyodhānsa khaṅgena madhye sañchidya vīryavān /
aśātayaddroṇaputraḥ saṃrabdhastilakāṇḍavat //

ninadadbhirbhṛśāyastairnarāśvadviradottamaiḥ /
patitairabhavatkīrṇā medinī bharatarṣabha //

mānuṣāṇāṃ sahasreṣu hateṣu patiteṣu ca /
udatiṣṭhankabandhāni bahūnyutthāya cāpatan //

sāyudhānsāṅgadānbāhūnvicakarta śirāṃsi ca /
hastihastopamānūrūnhastānpādāṃśca bhārata //

pṛṣṭhacchinnānpārśvacchinnāñśiraśchinnāṃstathāparān /
sa mahātmākaroddrauṇiḥ kāṃściccāpi parāṅmukhān //

madhyadeśe narānanyāṃścicchedānyāṃśca karṇataḥ /
aṃsadeśe nihatyānyānkāye prāveśayacchiraḥ //

evaṃ hi bahubhiḥ śastrairghnato'pi balavattarān /
tamasā rajanī ghorā babhau dāruṇadarśanā //

kiñcitprāṇaiśca puruṣairhataiścānyaiḥ sahasraśaḥ /
bahunā ca gajāśvena bhūtabhūdbhīmadarśanā //

yakṣarakṣaḥsamākīrṇe rathāśvadvipadāruṇe / kruddhena droṇaputreṇa sañchinnāḥ prāpatanbhuvi /
bhrātṝnanye pitṝnanye putrānanye vicukruśuḥ //

kecidūcurna tatkruddhairdhārtarāṣṭraiḥ kṛtaṃ raṇe / yatkṛtaṃ naḥ prasuptānāṃ rakṣobhiḥ krūgkarmabhiḥ /
asānnidhyādvi pārthānāmidaṃ vaḥ kadanaṃ kṛtam //

na cāsurairna gandharvairna yakṣairna ca rākṣasaiḥ / śakyo vijetuṃ kaunteyo netā yasya janārdanaḥ /
brahmaṇyaḥ matyavāgdāntaḥ sarvabhūtānukampakaḥ //

na ca suptaṃ pramattaṃ vā nyastaśastraṃ kṛtāñjalim /
dhāvantaṃ muktakeśaṃ vā hanti pārtho dhanañjayaḥ //

tadidaṃ naḥ kṛtaṃ ghoraṃ rakṣobhiḥ krūrakarmabhiḥ /
iti lālapyamānāḥ sma śerate bahavo janāḥ //

stanatāṃ ca manuṣyāṇāmapareṣāṃ ca kūjatām /
tato muhūrtātprāśāmyatsa śabdastumulo mahān //

śoṇitavyatiṣiktāyāṃ vasudhāyāṃ ca bhūmipa /
tadrajastumulaṃ ghoraṃ kṣaṇenāntaradhīyata //

sa ceṣṭamānānudvignānnirutsāhānsahasraśaḥ /
nyapātayannarānkrudvaḥ paśūnpaśupatiryathā //

anyonyaṃ sampariṣvajya śayānāñjīvato'parān /
saṃlīnānyudhyamānāṃśca sarvāndrauṇirapothayat //

brahmamānā hutāśena vadhyamānāśca tena te /
parasparaṃ tadā yodhānanayadyamasādanam //

tasyā rajanyāstvardhena pāṇḍavānāṃ mahadbalam /
gamayāmāsa rājendra drauṇiryamaniveśanam //

niśācarāṇāṃ satvānāṃ rātriḥ sā harṣavardhinī /
āsīnnaragajāśvānāṃ raudrī kṣayakarī bhṛśam //

tatrādṛśyanta rakṣāṃsi piśācāśca pṛthagvidhāḥ /
khādanto naramāṃsāni pibantaḥ śoṇitāni ca //

karālāḥ piṅgalā raudrāḥ śailadantā rajasvalāḥ /
jaṭilā bhīmavaktrāśca pañcapādā mahodarāḥ //

pañcādaṅgulayo rūkṣā virūpā bhairavasvanāḥ /
gajānanāśca hasvāśca nīlavarṇā bibhīṣaṇāḥ //

saputradārāḥ sukrūrāḥ sudurdarśāḥ sunirghṛṇāḥ /
vividhāni ca rūpāṇi tatrādṛśyanta rakṣasām //

pītvā ca śoṇitaṃ hṛṣṭāḥ prānṛtyangaṇaśo'pare /
idaṃ paramidaṃ medhyamidaṃ svādviti cābruvan //

medomajjāsthiraktānāṃ māṃsānāṃ ca bhṛśāśitāḥ /
pare māṃsāni khādantaḥ kravyādā māṃsajīvinaḥ //

vasāścaivāpare pītvā paryadhāvanvikukṣikāḥ /
nānāvaktrāstathā raudrāḥ kravyādāḥ piśitāśanāḥ //

ayutāni ca tatrāsanprayutānyarbudāni ca /
rakṣasāṃ ghorarūpāṇāṃ mahatāṃ krurakarmaṇām //

muditānāṃ vitṛptānāṃ tasminmahati vaiśase / sametāni bahūnyāsanbhūtāni ca janādhipa /

evaṃvidhā hi sā rātriḥ somakānāṃ janakṣaye /
prasuptānāṃ pramattānāmāsītsubhṛśadāruṇā //

asaṃśayaṃ hi kālasya paryāyo duratikramaḥ /
tādṛśā nihatā yatra kṛtvā'smākaṃ janakṣayam //
dhṛtarāṣṭra uvāca /

prāgeva sumahatkarma drauṇiretanmahārathaḥ /
nākarodīdṛśaṃ kasmānmatputravijaye dhṛtaḥ //

atha kas्mādvate kṣatre karmedaṃ kṛtavānasau /
droṇaputro mahātmā sa tanme śaṃsitumarhasi //
sañjaya uvāca /

teṣāṃ nūnaṃ bhayānnāsau kṛtavānkurunandana / asānnidhyāddhi pārthānāṃ keśavasya ca dhīmataḥ /
sātyakeścāpi karmedaṃ dromaputreṇa sādhitam //

ko hi teṣāṃ samakṣaṃ tānhan्yādapi marutpatiḥ /
etadīdṛśakaṃ vṛttaṃ rājansuptajane vibho //

tato janakṣayaṃ kṛtvā pāṇḍavānāṃ mahātyayam /
pratyūṣakāle śibirātpratigantumiyeṣa saḥ //

nṛśoṇitāvasiktasya drauṇerāsīdasitsaruḥ /
pāṇinā saha saṃśliṣṭa ekībhūta iva prabho //

sa niḥśeṣānarīnkṛtvā virarāma niśākṣaye /
yugānte sarvabhūtāni bhasma kṛtveva pāvakaḥ //

yathāpratijñaṃ tatkarma kṛtvā drauṇāyaniḥ prabho /
durgamāṃ padavīṃ gacchanpiturāsīdgatajvaraḥ //

yathaiva saṃsuptajane śibire prāviśanniśi /
tathaiva hatvā niḥśabdo niścakrāma nararṣabhaḥ //

niṣkramya śibirāttasmāttābhyāṃ saṅgamya vīryavān /
ācakhyau karma tatsarvaṃ hṛṣṭaḥ saṃharṣayanvibho //

tāvathācakhyatustasmai priyaṃ priyakarau tadā /
pāñcālānsṛñjayāṃścaiva vinikṛttānsahasraśaḥ //

prītyā coccairudrakrośaṃstathaivāsphoṭayaṃstalān /
diṣṭyādiṣṭyeti cānyonyaṃ sametyocurmahārathāḥ //

paryaṣvajattato drauṇistābhyāṃ sampratinanditaḥ /
idaṃ harṣāttu sumahadādade vākyamuttamam //

pāñcālā nihatāḥ sarve draupadeyāśca sarvaśaḥ /
somakā matsyaśeṣāśca sarve vinihatā mayā //

idānīṃ kṛtakṛtyāḥ sma yāma tatraiva mā ciram /
yadi jīvati no rājā tasmai śaṃsāmahe priyam //