Mahabharata · Chapter 1.95

pratijñāya ca duṣyante pratiyāte dine dine / garbhaśca vavṛdhe tasyāṃ rājaputryāṃ mahātmanaḥ //

śakuntalā cintayantī rājānaṃ kāryagauravāt /
divārātramanidraiva snānabhojanavarjitā //

rājapreṣaṇikā viprāścaturaṅgabalānvitāḥ /
adya śvo vā paraśvo vā samāyāntīti niscitā //

dinānpakṣānṛtūnmāsānayanāni ca sarvaśaḥ /
gaṇyamānāni varṣāṇi vyatīyustrīṇi bhārata //

triṣu varṣeṣu pūrṇeṣu ṛṣervacanagauravāt /
ṛṣipatnyaḥ subahuśo hetumadvākyamabruvan //
ṛṣipatnya ūcuḥ /

śṛṇu bhadre lokavṛttaṃ śrutvā yadrocate tava /
tatkuruṣva hitaṃ devi nāvamānyaṃ gurorvacaḥ //

devānāṃ daivataṃ viṣṇurviprāṇāmagnirbrahma ca /
nārīṇāṃ daivataṃ bhartā lokānāṃ brāhmaṇo guruḥ //

sūtikāle prasūṣveti bhagavāṃste pitā'bravīt /
kariṣyāmīti kartavyaṃ tadā te sukṛtaṃ bhavet //
vaiśampāyana uvāca /

patnīnāṃ vacanaṃ śrutvā sādhu sādhvityacintayat / garbhaṃ suṣāva vāmorūḥ kumāramamitaujasam //

triṣu varṣeṣu pūrṇeṣu prājāyata śakuntalā /
rūpaudāryaguṇopetaṃ dauṣyantiṃ janamejaya //

jāte tasminnantarikṣātpuṣpavṛṣṭiḥ papāta ha /
devadundubhayo nedurnanṛtuścāpsarogaṇāḥ //

gāyadbhirmadhuraṃ tatra devaiḥ śakro'bhyuvāca ha /
śakuntale tava sutaścakravartī bhaviṣyati //

balaṃ tejaśca rūpaṃ ca na samaṃ bhuvi kenacit /
āhartā vājimedhasya śatasaṅkhyasya pauravaḥ //

anekārapi sāhasrai rājasūyādibhirmakhaiḥ /
svārthaṃ brāhmaṇasātkṛtvā dakṣiṇāmamitāṃ dadat //

devatānāṃ vacaḥ śrutvā kaṇvāśramanivāsinaḥ /
sabhājayantaḥ kaṇvasya sutāṃ sarve maharṣayaḥ //

śakuntalā ca tacchrutvā paraṃ harṣamavāpa sā / dvijānāhūya munibhiḥ satkṛtya ca mahāyaśāḥ /

jātakarmādisaṃskāraṃ kaṇvaḥ puṇyavatāṃ varaḥ /
tasyātha kārayāmāsa vardhamānasya cāsakṛt //

yathāvidhi yathānyāyaṃ kriyāḥ sarvāstvakārayat /
dantaiḥ śuklaiḥ śikharibhiḥsiṃhasaṃhanano'bhavat //

cakrāṅkitakaraḥ śrīmānsvayaṃ viṣṇurivāparaḥ / catuṣkiṣkurmahātejā mahāmūrdhā mahābalaḥ //

kumāro devagarbhābhaḥ sa tatrāśu vyavardhata /
ṛṣerbhayāttu duṣyantaḥ smarannaivāhvayattadā //

gate kāle tu mahati na sasmāra tapodhanām / ṣaḍvarṣeṣu tato bālaḥ kaṇvāśramapadaṃ prati //

vyāghrānsiṃhānvarāhāṃśca vṛkāṃśca mahiṣāṃstathā /
ṛkṣāṃścābhyahanadvyālānpadbhyāmāśramapīḍakān //

balādbhujābhyāṃ sangṛhya balavānsanniyamya ca / baddhvā vṛkṣeṣu dauṣyantirāśramasya samantataḥ //

āruroha drumāṃścaiva krīḍansma paridhāvati /
vanaṃ ca loḍayāmāsa siṃhavyāghragaṇairvṛtam //

tataśca rākṣasānsarvānpiśācāṃśca ripūnraṇe /
muṣṭiyuddhena tānhatvā ṛṣīnārādhayattadā //

kaścidditisutastaṃ tu hantukāmo mahābalaḥ /
vadhyamānāṃstu daiteyānamarṣī taṃ samabhyayāt //

tamāgataṃ prahasyaiva bāhubhyāṃ parigṛhya ca /
dṛḍhaṃ cābadhya bāhubhyāṃ pīḍayāmāsa taṃ tadā //

mardito na śaśākāsmānmocituṃ balavattayā /
prākrośadbhairavaṃ tatra dvārebhyo niḥsṛtaṃ tvasṛk //

tena śabdena vitrastā mṛgāḥ siṃhādayo gaṇāḥ /
susruvuśca śakṛnmūtramāśramasthāśca susruvuḥ //

nirasuṃ jānubhiḥ kṛtvā visasarja ca so'patat /
taddṛṣṭvā vismayaṃ jagmuḥ kumārasya viceṣṭitam //

nityakālaṃ vadhyamānā daiteyā rākṣasaiḥ saha / kumārasya bhayādeva naiva jagmustadāśramam //

tato'sya nāma cakruste kaṇvāśramanivāsinaḥ /
kaṇvena sahitāḥ sarve dṛṣṭvā karmātimānuṣam //

astvayaṃ sarvadamanaḥ sarvaṃ hi damayatyasau /
sa sarvadamano nāma kumāraḥ samapadyata //

vikrameṇaujasā caiva balena ca samanvitaḥ /
apreṣayati duṣyante mahiṣyāstanayasya ca //

pāṇḍubhāvaparītāṅgīṃ cintayā samabhiplutām /
lambālakāṃ kṛśāṃ dīnāṃ tathā malinavāsasam //

śakuntalāṃ ca samprekṣya pradadhyau sa munistadā /
śāstrāṇi sarvavedāśca dvādaśābdasya cābhavan //