Language

ENहिગુ
Scripture Library

Mahabharata · Chapter 1.83

1.83.1

ahaṃ yayātirnahuṣasya putraḥ pūroḥ pitā sarvabhūtāvamānāt /
prabhraṃśitaḥ surasiddharṣilokā- tparicyutaḥ prapatāmyalpapuṇyaḥ //

1.83.2

ahaṃ hi pūrvo vayasā bhavadbhya- stenābhivādaṃ bhavatāṃ na prayuñje /
yo vidyayā tapasā janmanā vā vṛddhaḥ sa pūjyo bhavati dvijānām //
aṣṭaka uvāca /

1.83.3

avādīstvaṃ vayasā yaḥ pravṛddhaḥ sa vai rājannābhyadhikaḥ kathyate ca /
yo vidyayā tapasā sampravṛddhaḥ sa eva pūjyo bhavati dvijānām //
yayātiruvāca /

1.83.4

pratikūlaṃ karmaṇāṃ pāpamāhu- stadvartate'pravaṇe pāpalokyam /
santo'satāṃ nānuvartanti caita- dyathā caiṣāmanukūlāstathā'san //

1.83.5

abhūddhanaṃ me vipulaṃ gataṃ ta- dviceṣṭamāno nādhigantā tadasmi /
evaṃ pradhāryātmahite niviṣṭo yo vartate sa vijānāti jīvaḥ //

1.83.6

mahādhano yo yajate suyajñai- ryaḥ sarvavidyāsu vinītabuddhiḥ /
vedānadhītya tapasā yojya dehaṃ divaṃ sa yāyātpuruṣo vītamohaḥ //

1.83.7

na jātu hṛṣyenmahatā dhanena vedānadhīyītānahankṛtaḥ syāt /
nānābhāvā bahavo jīvaloke daivādhīnā naṣṭaceṣṭādhikārāḥ / tattatprāpya na vihanyeta dhīro diṣṭaṃ balīya iti matvā'tmabuddhyā //

1.83.8

sukhaṃ hi janturyadi vā'pi duḥkhaṃ daivādhīnaṃ vindate nātmaśaktyā /
tasmāddiṣṭaṃ balavanmanyamāno na sañjvarennāpi hṛṣyetkathañcit //

1.83.9

duḥkhairna tapyenna sukhaiḥ prahṛṣye- tsamena varteta sadaiva dhīraḥ /
diṣṭaṃ balīya iti manyamāno na sañjvarennāpi hṛṣyetkathañcit //

1.83.10

bhaye na muhyāmyaṣṭakāhaṃ kadāci- tsantāpo me mānaso nāsti kaścit /
dhātā yathā māṃ vidadhīta loke dhruvaṃ tathā'haṃ bhaviteti matvā //

1.83.11

saṃsvedajā aṇḍajāścodbhidaśca sarīsṛpāḥ kṛmayo'thāpsu matsyāḥ /
tathāśmanastṛṇakāṣṭhaṃ ca sarve diṣṭakṣaye svāṃ prakṛtiṃ bhajanti //

1.83.12

anityatāṃ sukhaduḥsvasya buddhvā kasmātsantāpamaṣṭakāhaṃ bhajeyam /
kiṃ kuryāṃ vai kiṃ ca kṛtvā na tapye tasmātsantāpaṃ varjayāmyapramattaḥ //
vaiśampāyana uvāca /

1.83.13

evaṃ vruvāṇaṃ nṛpatiṃ yayāti- mathāṣṭakaḥ punarevānvapṛcchat /
mātāmahaṃ sarvaguṇopapannaṃ tatrasthitaṃ svargaloke yathāvat //
aṣṭaka uvāca /

1.83.14

ye ye lokāḥ pārthivendrapradhānā- stvayā bhuktā yaṃ ca kālaṃ yathāvat /
tānme rājanbrūhi sarvānyathāva- tkṣetrajñavadbhāṣase tvaṃ hi dharmān //
yayātiruvāca /

1.83.15

rājā'hamāsamiha sārvabhauma- stato lokānmahataścājayaṃ vai /
tatrāvasaṃ varṣasahasramātraṃ tato lokaṃ paramasmyabhyupetaḥ //

1.83.16

tataḥ purīṃ puruhūtasya ramyāṃ sahasradvārāṃ śatayojanāyatām /
adhyāvasaṃ varṣasahasramātraṃ tato lokaṃ paramasmyabhyupetaḥ //

1.83.17

tato divyamajaraṃ prāpya lokaṃ prajāpaterlokapaterdurāpam /
tatrāvasaṃ varṣasahasramātraṃ tato lokaṃ paramasmyabhyupetaḥ //

1.83.18

sa devadevasya niveśane ca vihṛtya lokānavasaṃ yatheṣṭam /
sampūjyamānastridaśaiḥ samastai- stulyaprabhāvadyutirīśvarāṇām //

1.83.19

tathā'vasaṃ nandane kāmarūpī saṃvatsarāṇāmayutaṃ śatānām /
sahāpsarobhirviharanpuṇyagandhā- npaśyannagānpuṣpitāṃścārurūpān //

1.83.20

tatra sthitaṃ māṃ deva sukheṣu saktaṃ kāle'tīte mahati tato'timātram /
dūto devānāmabravīdugrarūpo dhvaṃsetyuccaistriḥ plutena svareṇa //

1.83.21

etāvanme viditaṃ rājasiṃha tato bhraṣṭo'haṃ nandanātkṣīṇapuṇyaḥ /
vāco'śrauṣaṃ cāntarikṣe surāṇāṃ sānukroṃśāḥ śocatāṃ māṃ narendra //

1.83.22

aho kaṣṭaṃ kṣīṇapuṇyo yayātiḥ patatyasau puṇyakṛtpuṇyakīrtiḥ /
tānabruvaṃ patamānastato'haṃ satāṃ madhye nipateyaṃ kathaṃ nu //

1.83.23

tairākhyātā bhavatāṃ yajñabhūmiḥ samīkṣya cemāṃ tvaritamupāgato'smi /
havirgandhaṃ deśikaṃ yajñabhūme- rdhūmāpāṅgaṃ pratigṛhya pratītaḥ //

Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0

Esc