Mahabharata · Chapter 1.71
samāvṛtavrataṃ taṃ tu visṛṣṭaṃ guruṇā kacam /
prasthitaṃ tridaśāvāsaṃ devayānyabravīdidam //
ṛṣeraṅgirasaḥ pautra vṛttenābhijanena ca /
bhrājase vidyayā caiva tapasā ca damena ca //
ṛṣiryathāṅgirā mānyaḥ piturmama mahāyaśāḥ /
tathā prānyaśca pūjyaśca mama bhūyo bṛhaspatiḥ //
evaṃ jñātvā vijānīhi yadbravīmi tapodhana /
vratasthe niyamopete yathā vartāmyahaṃ tvayi //
sa samāvṛtavidyo māṃ bhaktāṃ bhajitumarhasi /
gṛhāṇa pāṇiṃ vidhivanmama mantrapuraskṛtam //
kaca uvāca /
pūjyo mānyaśca bhagavānyathā tava pitā mama /
tathā tvamanavadyāṅgi pūjanīyatarā mama //
prāṇebhyo'pi priyatarā bhārgavasya mahātmanaḥ /
tvaṃ bhatre dharmataḥ pūjyā guruputrī sadā mama //
yathā mama gururnityaṃ mānyaḥ śukraḥ pitā tava /
devayāni tathaiva tvaṃ naivaṃ māṃ vaktumarhasi //
devayānyuvāca /
guruputrasya putro vai na tvaṃ putraśca me pituḥ /
tasmātpūjyaśca mānyaśca mamāpi tvaṃ dvijottama //
asurairhanyamāne ca kaca tvayi punaḥpunaḥ /
tadāprabhṛti yā prītistāṃ tvamadya smarasva me //
sauhārde cānurāge ca vettha me bhaktimuttamām /
na māmarhasi dharmajña tyaktuṃ bhaktāmanāgasam //
kaca uvāca /
aniyojye niyoktuṃ māṃ devayāni na cārhasi /
prasīda subhru tvaṃ mahyaṃ gurorgurutarā śubhe //
yatroṣitaṃ viśālākṣi tvayā candranibhānane /
tatrāhamuṣito bhadre kukṣau kāvyasya bhāmini //
bhaginī dharmato me tvaṃ maivaṃ vocaḥ sumadhyame /
sukhamasmyuṣito bhadre na manyurvidyate mama //
āpṛcche tvāṃ gamiṣyāmi śivamāśaṃsa me pathi / avirodhena dharmasya smartavyo'smi kathāntare /
apramattotthitā nityamārādhaya guruṃ mama //
devayānyuvāca /
yadi māṃ dharmakāmārthe pratyākhyāsyasi yācitaḥ /
tataḥ kaca na te vidyā siddhimeṣā gamiṣyati //
kaca uvāca /
guruputrīti kṛtvā'haṃ pratyācakṣe na doṣataḥ /
guruṇā cānanujñātaḥ kāmamevaṃ śapasva mām //
ārṣaṃ dharmaṃ bruvāṇo'haṃ devayāni yathā tvayā /
śapto hyanarhaḥ śāpasya kāmato'dya na dharmataḥ //
tasmādbhavatyā yaḥ kāmo na tathā sa bhaviṣyati /
ṛṣiputro na te kaścijjātu pāṇiṃ grahīṣyati //
phaliṣyati na te vidyā yattvaṃ māmāttha tattathā /
adhyāpayiṣyāmi tu yaṃ tasya vidyā phaliṣyati //
vaiśampāyana uvāca /
evamuktvā dvijaśreṣṭho devayānīṃ kacastadā /
tridaśeśālayaṃ śīghraṃ jagāma dvijasattamaḥ //
tamāgatamabhiprekṣya devā indrapurogamāḥ /
bṛhaspatiṃ sabhājyedaṃ kacaṃ vacanamabruvan //
devā ūcuḥ /
yattvayāsmaddhitaṃ karma kṛtaṃ vai paramādbhutam /
na te yaśaḥ praṇaśitā bhāgabhākva bhaviṣyasi //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0