Mahabharata · Chapter 1.7
śaptastu bhṛguṇā vahniḥ kruddho vākyamathābravīt /
kimidaṃ sāhasaṃ brahmankṛtavānasi māṃ prati //
dharme prayatamānasya satyaṃ ca vadataḥ samam /
pṛṣṭo yadabravaṃ satyaṃ vyabhicāro'tra ko mama //
pṛṣṭo hisākṣīyaḥ sākṣyaṃ jānāno'pyanyathā vadet /
sa pūrvānātmanaḥ sapta kule hanyāttathā'parān //
yaśca kāryārthatattvajño jānāno'pi na bhāṣate /
so'pi tenaiva pāpena lipyate nātra saṃśayaḥ //
śakto'hamapi śaptuṃ tvāṃ mānyāstu brāhmaṇā mama /
jānato'pi ca te brahmankathayiṣye nibodha tat //
yogena bahudhā'tmānaṃ kṛtvā tiṣṭhāmi mūrtiṣu /
agnihotreṣu satreṣu kriyāsu ca makheṣu ca //
vedoktena vidhānena mayi yaddhūyate haviḥ /
devatāḥ pitaraścaiva tena tṛptā bhavanti vai //
āpo devagaṇāḥ sarve āpaḥ pitṛgaṇāstathā /
darśaśca paurṇamāsaśca devānāṃ pitṛbhiḥ saha //
devatāḥ pitarastasmātpitaraścāpi devatāḥ /
ekībhūtāśca dṛśyante pṛthaktvena ca parvasu //
devatāḥ pitaraścaiva bhuñjate mayi yadbhutam /
devatānāṃ pitṝṇāṃ ca mukhametadahaṃ smṛtam //
amāvāsyāṃ hi pitaraḥ paurṇamāsyāṃ hi devatāḥ /
manmukhenaiva hūyante bhuñjate ca hutaṃ haviḥ //
sarvabhakṣaḥ kathaṃ tveṣāṃ bhaviṣyāmi mukhaṃ tvaham /
sautiruvāca /
cintayitvā tato vahniścake saṃhāramātmanaḥ //
dvijānāmagnihotreṣu yajñasatrakriyāsu ca /
nironkāravaṣaṭkārāḥ svadhāsvāhāvivarjitāḥ //
vinā'gninā prajāḥ sarvāstata āsansuduḥkhitāḥ /
atharṣayaḥ samudvignā devān gatvābruvanvacaḥ //
agnināśātkriyābhrāṃśādbhrāntā lokāstrayo'naghāḥ /
vidhadhvamatra yatkāryaṃ na syātkālātyayo yathā //
atharṣayaśca devāśca brahmāṇamupagamya tu /
agnerāvedayañśāpaṃ kriyāsaṃhārameva ca //
bhṛguṇā vai mahābhāga śapto'gniḥ kāraṇāntare /
kathaṃ devamukho bhūtvā yajñabhāgāgrabhuk tathā //
hutabhuksarvalokeṣu sarvabhakṣatvameṣyati /
sautiruvāca /
śrutvā tu tadvacasteṣāmagnimāhūya viśvakṛt //
uvāca vacanaṃ ślakṣṇaṃ bhūtabhāvanamavyayam /
lokānāmiha sarveṣāṃ tvaṃ kartā cānta eva ca //
tvaṃ dhārayasi lokāṃstrīnkriyāṇāṃ ca pravartakaḥ /
sa tathā kuru lokeśa nocchidyeranyathā kriyāḥ //
kasmādevaṃ vimūḍhastvamīśvaraḥ san hutāśena /
tvaṃ pavitraṃ sadā loke sarvabhūtagatiśca ha //
na tvaṃ sarvaśarīreṇa sarvabhakṣatvameṣyasi /
apāne hyarciṣo yāste sarvaṃ bhakṣyanti tāḥ śikhin //
kravyādā ca tanuryā te sā sarvaṃ bhakṣayiṣyati /
yathā sūryāṃśubhiḥ spṛṣṭaṃ sarvaṃ śuci vibhāvyate //
tathā tvadarcirnirdagdhaṃ sarvaṃ śuci bhaviṣyati /
tvamagne paramaṃ tejaḥ svaprabhāvādvinirgatam //
svatejasaiva taṃ śāpaṃ kuru satyamṛṣervibho /
devānāṃ cātmano bhāgaṃ gṛhāṇa tvaṃ mukhe hutam //
sautiruvāca /
evamastviti taṃ vahniḥ pratyuvāca pitāmaham /
jagāma śāsanaṃ kartuṃ devasya parameṣṭhinaḥ //
devarṣayaśca muditāstato jagmuryathāgatam /
ṛṣayaśca yathā pūrvaṃ kriyāḥ sarvāḥ pracakrire //
divi devā mumudire bhūtasaṅghāśca laukikāḥ /
agniśca paramāṃ prītimavāpa hatakalmaṣaḥ //
evaṃ sa bhagavāñchāpaṃ lebhe'gnirbhṛgutaḥ purā / evameṣa purā vṛtta hatihāso'gniśāpajaḥ /
pulomnaśca vināśo'yaṃ cyavanasya ca sambhavaḥ //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0