Mahabharata · Chapter 1.62
kathitaṃ vai samāsena tvayā sarvaṃ dvijottama /
mahābhāratamākhyānaṃ kurūṇāṃ caritaṃ mahat //
kathāṃ tvanagha citrārthāṃ kathayasva tapodhana /
vistaraśravaṇe jātaṃ kautūhalamatīva me //
sa bhavānvistareṇemāṃ punarākhyātumarhati /
na hi tṛpyāmi pūrveṣāṃ śṛṇvānaścaritaṃ mahat //
na tatkāraṇamalpaṃ vai dharmajñā yatra pāṇḍavāḥ /
avadhyānsarvaśo jaghnuḥ praśasyante ca mānavaiḥ //
kimarthaṃ te naravyāghrāḥ śaktāḥ santo hyanāgasaḥ /
prayujyamānānsankleśānkṣāntavanto durātmanām //
kathaṃ nāgāyutaprāṇo bāhuśālī vṛkodaraḥ /
parikliśyannapi krodhaṃ dhṛtavānvai dvijottama //
kathaṃ sā draupadī kṛṣṇā kliśyamānā durātmabhiḥ /
śaktā satī dhārtarāṣṭrānnādahatkrodhacakṣuṣā //
kathaṃ vyasaninaṃ dyūte pārthau mādrīsutau tadā /
anvayuste naravyāghrā bādhyamānā durātmabhiḥ //
kathaṃ dharmabhṛtāṃ śreṣṭhaḥ suto dharmasya dharmavit /
anarhaḥ paramaṃ kleśaṃ soḍhavānsa yudhiṣṭhiraḥ //
kathaṃ ca bahulāḥ senāḥ pāṇḍavaḥ kṛṣṇasārathiḥ /
asyanneko'nayatsarvāḥ pitṛlokaṃ dhanañjayaḥ //
etadācakṣva me sarvaṃ yathāvṛttaṃ tapodhana /
yadyacca kṛtavantaste tatratatra mahārathāḥ //
vaiśampāyana uvāca /
kṣaṇaṃ kuru mahārāja vipulo'yamanukramaḥ /
puṇyākhyānasya vaktavyaḥ kṛṣṇadvaipāyaneritaḥ //
maharṣeḥ sarvalokeṣu pūjitasya mahātmanaḥ /
pravakṣyāmi mataṃ kṛtsnaṃ vyāsasyāmitatejasaḥ //
idaṃ śatasahasraṃ hi ślokānāṃ puṇyakarmaṇām /
satyavatyātmajeneha vyākhyātamamitaujasā //
upākhyānaiḥ saha jñeyaṃ śrāvyaṃ bhāratamuttamam /
sankṣepeṇa tu vakṣyāmi sarvametannarādhipa //
adhyāyānāṃ sahasre dve parvaṇāṃ śatameva ca / ślokānāṃ tu sahasrāṇi navatiśca daśaiva ca /
tato'ṣṭādaśabhiḥ parvaiḥ sangṛhītaṃ maharṣiṇā //
ya idaṃ śrāvayedvidvānye cedaṃ śṛṇuyurnarāḥ /
te brahmaṇaḥ sthānametya prāpnuyurdevatulyatām //
idaṃ hi vedaiḥ samitaṃ pavitramapi cottamam /
śrāvyāṇāmuttamaṃ cedaṃ purāṇamṛṣisaṃstutam //
asminnarthaśca kāmaśca nikhilenopadekṣyate /
itihāse mahāpuṇye buddhiśca parinaiṣṭhikī //
akṣudrāndānaśīlāṃśca satyaśīlānanāstikān /
kārṣṇaṃ vedamimaṃ vidvāñchrāvayitvā'rthamaśnute //
bhrūṇahatyākṛtaṃ cāpi pāpaṃ jahyādasaṃśayam /
itihāsamimaṃ śrutvā puruṣo'pi sudāruṇaḥ //
mucyate sarvapāpebhyo rāhuṇā candramā yathā /
jayo nāmetihāso'yaṃ śrotavyo vijigīṣuṇā //
mahīṃ vijayate rājā śatrūṃścāpi parājayet /
idaṃ puṃsavanaṃ śreṣṭhamidaṃ svastyayanaṃ mahat //
mahiṣīyuvarājābhyāṃ śrotavyaṃ bahuśastathā /
vīraṃ janayate putraṃ kanyāṃ vā rājyabhāginīm //
dharmaśāstramidaṃ puṇyamarthaśāstramidaṃ param /
mokṣaśāstramidaṃ proktaṃ vyāsenāmitabuddhinā //
dharme cārthe ca kāme ca mokṣe ca bharatarṣabha / yadihāsti tadanyatra yannehāsti na kutracit /
idaṃ hi brāhmaṇairloke ākhyātaṃ brāhmaṇeṣviha //
sampratyācakṣate cedaṃ tathā śroṣyanti cāpare /
putrāḥ śuśrūṣavaḥ santi preṣyāśca priyakāriṇaḥ //
bharatānāṃ mahajjanma śṛṇvatāmanasūyatām /
nāsti vyādhibhayaṃ teṣāṃ paralokabhayaṃ kutaḥ //
śarīreṇa kṛtaṃ pāpaṃ vācā ca manasaiva ca /
sarvaṃ santyajati kṣipraṃ ya idaṃ śṛṇuyānnaraḥ //
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ puṇyaṃ svargyaṃ tathaiva ca /
kṛṣṇadvaipāyanenedaṃ kṛtaṃ puṇyacikīrṣuṇā //
kīrtiṃ prathayatā loke pāṇḍavānāṃ mahātmanām /
anyeṣāṃ kṣatriyāṇāṃ ca bhūridraviṇatejasām //
sarvavidyāvadātānāṃ loke prathitakarmaṇām /
ya idaṃ mānavo loke puṇyārthe brāhmaṇāñchucīn //
śrāvayeta mahāpuṇyaṃ tasya dharmaḥ sanātanaḥ /
kurūṇāṃ prathitaṃ vaṃśaṃ kīrtayansatataṃ śuciḥ //
vaṃśamāpnoti vipulaṃ loke pūjyatamo bhavet /
yo'dhīte bhārataṃ pumyaṃ brāhmaṇo niyatavrataḥ //
caturo vārṣikānmāsānsarvapāpaiḥ pramucyate /
vijñeyaḥ sa ca vedānāṃ pārago bhārataṃ paṭhan //
devā rājarṣayo hyatra puṇyā brahmarṣayastathā /
kīrtyante dhūtapāpmānaḥ kīrtyate keśavastathā //
bhagavāṃścāpi deveśo yatra devī ca kīrtyate /
anekajanano yatra kārtikeyasya sambhavaḥ //
brāhmaṇānāṃ gavāṃ caiva māhātmyaṃ yatra kīrtyate /
sarvaśrutisamūho'yaṃ śrotavyo dharmabuddhibhiḥ //
ya idaṃ śrāvayedvidvānbrāhmaṇāniha parvasu /
dhūtapāpmā jitasvargo brahma gacchati śāśvatam //
śrāvayedbrāhmaṇāñśrāddhe yaścemaṃ pādamantataḥ /
akṣayyaṃ tasya tacchrāddhamupāvartetpitṝniha //
ahnā yadenaḥ kriyate indriyairmanasā'pi vā /
jñānādajñānato vāpi prakaroti naraśca yat //
tanmahābhāratākhyānaṃ śrutvaiva pravilīyate /
bharatānāṃ mahajjanma mahābhāratamucyate //
niruktamasya yo veda sarvapāpaiḥ pramucyate /
bharatānāṃ mahajjanma mahābhāratamucyate //
mahato hyenaso martyānmocayedanukīrtitaḥ /
tribhirvarṣairmahābhāgaḥ kṛṣṇadvaipāyano'bravīt //
nityotthitaḥ śuciḥ śakto mahābhāratamāditaḥ /
taponiyamamāsthāya kṛtametanmaharṣiṇā //
tasmānniyamasaṃyuktaiḥ śrotavyaṃ brāhmaṇairidam /
kṛṣṇaproktāmimāṃ puṇyāṃ bhāratīmuttamāṃ kathām //
śrāvayiṣyanti ye viprā ye ca śroṣyanti mānavāḥ /
sarvathā vartamānā vai na te śocyāḥ kṛtākṛtaiḥ //
nareṇa dharmakāmena sarvaḥ śrotavya ityapi /
nikhilenetihāso'yaṃ tataḥ siddhimavāpnuyāt //
na tāṃ svargagatiṃ prāpya tuṣṭiṃ prāpnoti mānavaḥ /
yāṃ śrutvaivaṃ mahāpuṇyamitihāsamupāśnute //
śṛṇvañśrāddhaḥ puṇyaśīlaḥ śrāvayaṃścedamadbhutam /
naraḥ phalamavāpnoti rājasūyāśvamedhayoḥ //
yathā samudro bhagavānyathā merurmahāgiriḥ /
ubhau khyātau ratnanidhī tathā bhāratamucyate //
idaṃ hi vedaiḥ samitaṃ pavitramaṣi cottamam /
śrāvyaṃ śrutisukhaṃ caiva pāvanaṃ śīlavardhanam //
ya idaṃ bhārataṃ rājanvācakāya prayacchati /
tena sarvā mahī dattā bhavetsāgaramekhalā //
pārikṣita kathāṃ divyāṃ puṇyāya vijayāya ca /
kathyamānāṃ mayā kṛtsnāṃ śṛṇu harṣakarīmimām //
tribhirvarṣaiḥ sadotthāyī kṛṣṇadvaipāyano muniḥ /
mahābhāratamākhyānaṃ kṛtavānidamadbhutam //
śṛṇu kīrtayatastanma itihāsaṃ purātanam //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0