Mahabharata · Chapter 1.49
yadapṛcchattadā rājā mantriṇo janamejayaḥ /
pituḥ svargagatiṃ tanme vistareṇa punarvada //
sautiruvāca /
śṛṇu brahmanyathā'pṛcchanmantriṇo nṛpatistadā /
yathā cākhyātavantaste nidhanaṃ tatparikṣitaḥ //
janamejaya uvāca /
jānanti sma bhavantastadyathāvṛttaṃ piturmama /
āsīdyathā sa nidhanaṃ gataḥ kāle mahāyaśāḥ //
śrutvā bhavatsakāśāddhi piturvṛttamaśeṣataḥ /
kalyāṇaṃ pratipatsyāmi viparītaṃ na jātucit //
sautiruvāca /
mantriṇo'thābruvanvākyaṃ pṛṣṭāstena mahātmanā /
sarve dharmavidaḥ prājñā rājānaṃ janamejayam //
mantriṇa ūcuḥ /
śṛṇu pārthiva yadbrūṣe pitustava mahātmanaḥ /
caritaṃ pārthivendrasya yathā niṣṭhāṃ gataśca saḥ //
dharmātmā ca mahātmā ca prajāpālaḥ pitā tava /
āsīdihāyathā vṛttaḥ sa mahātmā śṛṇuṣva tat //
cāturvarṇyaṃ svadharmasthaṃ sa kṛtvā paryarakṣata /
dharmato dharmavidrājā dharmo vigrahavāniva //
rarakṣa pṛthivīṃ devīṃ śrīmānatulavikramaḥ /
dveṣṭārastasya naivāsansa ca dveṣṭi na kañcana //
samaḥ sarveṣu bhūteṣu prajāpatirivābhavat /
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāścaiva svakarmasu //
sthitaḥ sumanaso rājaṃstena rājñā svadhiṣṭhitāḥ /
vidhavānāthavikalānkṛpaṇāṃśca babhāra saḥ //
sudarśaḥ sarvabhūtānāmāsītsoma ivāparaḥ /
tuṣṭapuṣṭajanaḥ śrīmānsatyavāgdṛḍhavikramaḥ //
dhanurvede tu śiṣyo'bhūnnṛpaḥ śāradvatasya saḥ /
govindasya priyaścāsītpitā te janamejaya //
lokasya caiva sarvasya priya āsīnmahāyaśāḥ /
parikṣīṇeṣu kuruṣu sottarāyāmajījanat //
parikṣidabhavattena saubhadrasyātmajo balī /
rājadharmārthakuśalo yuktaḥ sarvaguṇairvṛtaḥ //
jitendriyaścātmavāṃśca medhāvī dharmasevitā /
ṣaḍvargajinmahābuddhirnītiśāstraviduttamaḥ //
prajā imāstava pitā ṣaṣṭivarṣāṇyapālayat /
tato diṣṭāntamāpannaḥ sarveṣāṃ duḥkhamāvahan //
tatastvaṃ puruṣaśreṣṭha dharmeṇa pratipedivān / idaṃ varṣasahasrāṇi rājyaṃ kurukulāgatam /
bāla evābhiṣiktastvaṃ sarvabhūtānupālakaḥ //
janamejaya uvāca /
nāsminkule jātu babhūva rājā yo na prajānāṃ priyakṛtpriyaśca /
viśeṣataḥ prekṣya pitāmahānāṃ vṛttaṃ mahadvṛttaparāyaṇānām //
kathaṃ nidhanamāpannaḥ pitā mama tathāvidhaḥ /
ācakṣadhvaṃ yathāvanme śrotumicchāmi tattvataḥ //
sautiruvāca /
evaṃ sañcoditā rājñā mantriṇaste narādhipam /
ūcuḥ sarve yathāvṛttaṃ rājñaḥ priyahitaiṣiṇaḥ //
mantriṇa ūcuḥ /
sa rājā pṛthivīpālaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ /
babhūva mṛgayāśīlastava rājanpitā sadā //
yathā pāṇḍurmahābāhurdhanurdharavaro yudhi /
asmāsvāsajya sarvāṇi rājakāryāṇyaśeṣataḥ //
sa kadācidvanagato mṛgaṃ vivyādha patriṇā /
viddhvā cānvasarattūrṇaṃ taṃ mṛgaṃ gahane vane //
padātirbaddhanistriṃśastatāyudhakalāpavān /
na cāsasāda gahane mṛgaṃ naṣṭaṃ pitā tava //
pariśrānto vayasthaśca ṣaṣṭivarṣo jarānvitaḥ /
kṣudhitaḥ sa mahāraṇye dadarśa munisattamam //
sa taṃ papraccha rājendro muniṃ maunavrate sthitam /
na ca kiñciduvācedaṃ pṛṣṭo'pi samunistadā //
tato rājā kṣucchramārtastaṃ muniṃ sthāṇuvatsthitam /
maunavratadharaṃ śāntaṃ sadyo manyuvaśaṃ gataḥ //
na bubodha ca taṃ rājā maunavratadharaṃ munim /
sa taṃ krodhasamāviṣṭo dharṣayāmāsa te pitā //
mṛtaṃ sarpaṃ dhanuṣkoṭyā samutkṣipya dharātalāt /
tasya śuddhātmanaḥ prādātskandhe bharatasattama //
na covāca sa medhāvī tamatho sādhvasādhu vā /
tasthau tathaiva cākruddhaḥ sarpaṃ skandhena dhārayan //
Original text: Mahābhārata (southern recension) · Edition: Śrīman Mahābhāratam, ed. T. R. Krishnacharya and T. R. Vyasacharya, Nirnaya Sagar Press, Bombay 1906–1910; e-text by SARIT (Shrinivasa Varakhedi and others) · SARIT: Search and Retrieval of Indic Texts · SARIT (e-text) via Internet Archive · CC BY-SA 3.0