Mahabharata · Chapter 1.46

etacchrutvā jaratkārurbhṛśaṃ śokaparāyaṇaḥ /
uvāca tānpitṝnduḥkhādbāṣpasandigdhayā girā //
jaratkāruruvāca /

mama pūrve bhavanto vai pitaraḥ sapitāmahāḥ /
tadbrūta yanmayā kāryaṃ bhavatāṃ priyakāmyayā //

ahameva jaratkāruḥ kilbiṣī bhavatāṃ sutaḥ /
te daṇḍaṃ dhārayata me duṣkṛterakṛtātmanaḥ //
pitara ūcuḥ /

putra diṣṭyā'si samprāpta imaṃ deśaṃ yadṛcchayā /
kimarthaṃ ca tvayā brahmanna kṛto dārasaṅgrahaḥ //
jaratkāruruvāca /

mamāyaṃ pitaro nityaṃ hṛdyarthaḥ parivartate /
ūrdhvaretāḥ śarīraṃ vai prāpayeyamamutra vai //

na dārānvai kariṣye'hamiti me bhāvitaṃ manaḥ /
evaṃ dṛṣṭvā tu bhavataḥ śakuntāniva lambataḥ //

mayā nivartitā buddhirbrahmacaryātpitāmahāḥ /
kariṣye vaḥ priyaṃ kāmaṃ nivekṣye'hamasaṃśayam //

sanāmnīṃ yadyahaṃ kanyāmupalapsye kadācana /
bhaviṣyati ca yā kācidbhaikṣyavatsvayamudyatā //

pratigrahītā tāmasmi na bhareyaṃ ca yāmaham / evaṃvidhamahaṃ kuryāṃ niveśaṃ prāpnuyāṃ yadi /
anyathā na kariṣye'haṃ satyametatpitāmahāḥ //

tatra cotpatsyate janturbhavatāṃ tāraṇāya vai /
śāśvatāścāvyayāścaiva tiṣṭhantu pitaro mama //
sautiruvāca /

evamuktvā tu sa pitṝṃścacāra pṛthivī muniḥ /
na ca sma labhate bhāryāṃ vṛddho'yamiti śānaka //

yadā nirvedamāpannaḥ pitṛbhiścodistathā /
tadā'raṇyaṃ sa gatvoccaiścukrośa bhṛśaduḥkhitaḥ //

satvaraṇyagataḥ prājñaḥ pitṝṇā hitakāmyayā /
uvāca kanyāṃ yācāmi tisro vācaḥ śanairimāḥ //

yāni bhūtāni santīha sthāvarāṇi carāṇi ca /
antarhitāni vā yāni tāni śṛṇvantu me vacaḥ //

ugre tapasi vartantaṃ pitaraścodayanti mām /
niviśasveti duḥkhārtāḥ santānasya cikīrṣayā //

niveśāyākhilāṃ bhūmiṃ kanyābhaikṣyaṃ carāmi bhoḥ /
daridro duḥkhaśīlaśca pitṛbhiḥ sanniyojitaḥ //

yasya kanyā'sti bhūtasya ye mayeha prakīrtitāḥ /
te me kanyāṃ prayacchantu carataḥ sarvatodiśam //

mama kanyā sanāmnī yā bhaikṣyavaccoditā bhavet /
bhareyaṃ caiva yāṃ nāhaṃ tāṃ me kanyāṃ prayacchata //

tataste pannagā ye vai jaratkārau samāhitāḥ /
tāmādāya pravṛttiṃ te vāsukeḥ pratyavedayan //

teṣāṃ śrutvā sa nāgendrastāṃ kanyāṃ samalaṅkṛtām /
pragṛhyāraṇyamagamatsamīpaṃ tasya pannagaḥ //

tatra tāṃ bhaikṣyavatkanyāṃ prādāttasmai mahātmane /
nāgendro vāsukirbrahmanna sa tāṃ pratyagṛhṇata //

asanāmeti vai matvā bharaṇe cāvicārite /
mokṣabhāve sthitaścāpi mandībhūtaḥ parigrahe //

tato nāma sa kanyāyāḥ papraccha bhṛgunandana /
vāsukiṃ bharaṇaṃ cāsyā na kuryāmityuvāca ha //