મહાભારત · અધ્યાય 1.46

એતચ્છ્રુત્વા જરત્કારુર્ભૃશં શોકપરાયણઃ ।
ઉવાચ તાન્પિતૄન્દુઃખાદ્બાષ્પસન્દિગ્ધયા ગિરા ॥
જરત્કારુરુવાચ ।

મમ પૂર્વે ભવન્તો વૈ પિતરઃ સપિતામહાઃ ।
તદ્બ્રૂત યન્મયા કાર્યં ભવતાં પ્રિયકામ્યયા ॥

અહમેવ જરત્કારુઃ કિલ્બિષી ભવતાં સુતઃ ।
તે દણ્ડં ધારયત મે દુષ્કૃતેરકૃતાત્મનઃ ॥
પિતર ઊચુઃ ।

પુત્ર દિષ્ટ્યાઽસિ સમ્પ્રાપ્ત ઇમં દેશં યદૃચ્છયા ।
કિમર્થં ચ ત્વયા બ્રહ્મન્ન કૃતો દારસઙ્ગ્રહઃ ॥
જરત્કારુરુવાચ ।

મમાયં પિતરો નિત્યં હૃદ્યર્થઃ પરિવર્તતે ।
ઊર્ધ્વરેતાઃ શરીરં વૈ પ્રાપયેયમમુત્ર વૈ ॥

ન દારાન્વૈ કરિષ્યેઽહમિતિ મે ભાવિતં મનઃ ।
એવં દૃષ્ટ્વા તુ ભવતઃ શકુન્તાનિવ લમ્બતઃ ॥

મયા નિવર્તિતા બુદ્ધિર્બ્રહ્મચર્યાત્પિતામહાઃ ।
કરિષ્યે વઃ પ્રિયં કામં નિવેક્ષ્યેઽહમસંશયમ્ ॥

સનામ્નીં યદ્યહં કન્યામુપલપ્સ્યે કદાચન ।
ભવિષ્યતિ ચ યા કાચિદ્ભૈક્ષ્યવત્સ્વયમુદ્યતા ॥

પ્રતિગ્રહીતા તામસ્મિ ન ભરેયં ચ યામહમ્ । એવંવિધમહં કુર્યાં નિવેશં પ્રાપ્નુયાં યદિ ।
અન્યથા ન કરિષ્યેઽહં સત્યમેતત્પિતામહાઃ ॥

તત્ર ચોત્પત્સ્યતે જન્તુર્ભવતાં તારણાય વૈ ।
શાશ્વતાશ્ચાવ્યયાશ્ચૈવ તિષ્ઠન્તુ પિતરો મમ ॥
સૌતિરુવાચ ।

એવમુક્ત્વા તુ સ પિતૄંશ્ચચાર પૃથિવી મુનિઃ ।
ન ચ સ્મ લભતે ભાર્યાં વૃદ્ધોઽયમિતિ શાનક ॥

યદા નિર્વેદમાપન્નઃ પિતૃભિશ્ચોદિસ્તથા ।
તદાઽરણ્યં સ ગત્વોચ્ચૈશ્ચુક્રોશ ભૃશદુઃખિતઃ ॥

સત્વરણ્યગતઃ પ્રાજ્ઞઃ પિતૄણા હિતકામ્યયા ।
ઉવાચ કન્યાં યાચામિ તિસ્રો વાચઃ શનૈરિમાઃ ॥

યાનિ ભૂતાનિ સન્તીહ સ્થાવરાણિ ચરાણિ ચ ।
અન્તર્હિતાનિ વા યાનિ તાનિ શૃણ્વન્તુ મે વચઃ ॥

ઉગ્રે તપસિ વર્તન્તં પિતરશ્ચોદયન્તિ મામ્ ।
નિવિશસ્વેતિ દુઃખાર્તાઃ સન્તાનસ્ય ચિકીર્ષયા ॥

નિવેશાયાખિલાં ભૂમિં કન્યાભૈક્ષ્યં ચરામિ ભોઃ ।
દરિદ્રો દુઃખશીલશ્ચ પિતૃભિઃ સન્નિયોજિતઃ ॥

યસ્ય કન્યાઽસ્તિ ભૂતસ્ય યે મયેહ પ્રકીર્તિતાઃ ।
તે મે કન્યાં પ્રયચ્છન્તુ ચરતઃ સર્વતોદિશમ્ ॥

મમ કન્યા સનામ્ની યા ભૈક્ષ્યવચ્ચોદિતા ભવેત્ ।
ભરેયં ચૈવ યાં નાહં તાં મે કન્યાં પ્રયચ્છત ॥

તતસ્તે પન્નગા યે વૈ જરત્કારૌ સમાહિતાઃ ।
તામાદાય પ્રવૃત્તિં તે વાસુકેઃ પ્રત્યવેદયન્ ॥

તેષાં શ્રુત્વા સ નાગેન્દ્રસ્તાં કન્યાં સમલઙ્કૃતામ્ ।
પ્રગૃહ્યારણ્યમગમત્સમીપં તસ્ય પન્નગઃ ॥

તત્ર તાં ભૈક્ષ્યવત્કન્યાં પ્રાદાત્તસ્મૈ મહાત્મને ।
નાગેન્દ્રો વાસુકિર્બ્રહ્મન્ન સ તાં પ્રત્યગૃહ્ણત ॥

અસનામેતિ વૈ મત્વા ભરણે ચાવિચારિતે ।
મોક્ષભાવે સ્થિતશ્ચાપિ મન્દીભૂતઃ પરિગ્રહે ॥

તતો નામ સ કન્યાયાઃ પપ્રચ્છ ભૃગુનન્દન ।
વાસુકિં ભરણં ચાસ્યા ન કુર્યામિત્યુવાચ હ ॥