Mahabharata · Chapter 1.42

yadyetatsāhasaṃ tāta yadi vā duṣkṛtaṃ kṛtam /
priyaṃ vāpyapriyaṃ vā te vāguktā na mṛṣā bhavet //

naivānyathedaṃ bhavitā pitareṣa bravīmi te /
nāhaṃ mṛṣā bravīmyevaṃ svaireṣvapi kutaḥ śapan //
śamīka uvāca /

jānāmyugraprabhāvaṃ tvāṃ tāta satyagiraṃ tathā /
nānṛtaṃ coktapūrvaṃ te naitanmithyā bhaviṣyati //

pitrā putro vayastho'pi satataṃ vācya eva tu /
yathā syādguṇasaṃyuktaḥ prāpnuyācca mahadyaśaḥ //

kiṃ punarbāla eva tvaṃ tapasā bhāvitaḥ sadā /
vardhate cetprabhavatāṃ kopo'tīva mahātmanām //

utsīdeyurime lokāḥ kṣaṇā cāsya pratikriyā / so'haṃ paśyāmi vaktavyaṃ tvayi dharmabhṛtāṃ vara /
putratvaṃ bālatāṃ caiva tavāvekṣya ca sāhasam //

sa tvaṃ śamaparo bhūtvā vanyamāhāramācaran /
cara krodhamimaṃ hitvā naivaṃ dharmaṃ prahāsyasi //

krodho hi dharmaṃ harati yatīnāṃ duḥkhasañcitam /
tato dharmavihīnānāṃ gatiriṣṭā na vidyate //

śama eva yatīnāṃ hi kṣamiṇāṃ siddhikārakaḥ /
kṣamāvatāmayaṃ lokaḥ paraścaiva kṣamāvatām //

tasmāccarethāḥ satataṃ kṣamāśīlo jitendriyaḥ /
kṣamayā prāpsyase lokānbrahmaṇaḥ samanantarān //

mayā tu śamamāsthāya yacchakyaṃ kartumadya vai /
tatkariṣyāmyahaṃ tāta prepayiṣye nṛpāya vai //

mama putreṇa śapto'si bālenākṛtabuddhinā /
mamemāṃ dharṣaṇāṃ tvattaḥ prekṣya rājannamarṣiṇā //
sautiruvāca /

evamādiśya śiṣyaṃ sa preṣayāmāsa suvrataḥ /
parikṣite nṛpataye dayāpanno mahātapāḥ //

sandiśya kuśalapraśnaṃ kāryavṛttāntameva ca /
śiṣyaṃ gauramukhaṃ nāma śīlavantaṃ samāhitam //

so'bhigamya tataḥ śīghraṃ narendraṃ kuruvardhanam /
viveśa bhavanaṃ rājñaḥ pūrvaṃ dvāsthairniveditaḥ //

pūjitastu narendreṇa dvijo gauramukhastadā /
ācakhyau ca pariśrānto rājñaḥ sarvamaśeṣataḥ //

śamīkavacanaṃ ghoraṃ yathoktaṃ mantrisannidhau /
śamīko nāma rājendra vartate viṣaye tava //

ṛṣiḥ paramadharmātmā dāntaḥ śānto mahātapāḥ /
tasya tvayā naravyāghra sarpaḥ prāṇairviyojitaḥ //

avasakto dhanuṣkoṭyā skandhe maunānvitasya ca /
kṣāntavāṃstava tatkarma putrastasya na cakṣame //

tena śapto'si rājendra piturajñātamadya vai /
takṣakaḥ saptarātreṇa mṛtyustava bhaviṣyati //

tatra rakṣāṃ kuruṣveti punaḥ punarathābravīt /
tadanyathā na śakyaṃ ca kartuṃ kenacidapyuta //

na hi śaknoti saṃyantuṃ putraṃ kopasamanvitam /
tato'haṃ preṣitastena tava rājanhitārthinā //
sātiruvāca /

iti śrutvā vaco ghoraṃ sa rājā kurunandanaḥ /
paryatapyata tatpāpaṃ kṛtvā rājā mahātapāḥ //

taṃ ca maunavrataṃ śrutvā vane munivaraṃ tadā /
bhūya evābhavadrājā śokasantaptamānasaḥ //

anukrośātmatāṃ tasya śamīkasyāvadhārya ca /
paryatapyata bhūyopi kṛtvā tatkilbiṣaṃ muneḥ //

na hi mṛtyuṃ tathā rājā śrutvā vai so'nvatapyata /
aśocadamaraprakhyo yathā kṛtveha karma tat //

tatastaṃ preṣayāmāsa rājā gauramukhaṃ tadā /
bhūyaḥ prasādaṃ bhagavānkarotviha mameti vai //

śrutvā tu vacanaṃ rājño munirgauramukhastadā / samanujñāpya vegena prajagāmāśramaṃ guroḥ //

tasmiṃśca gatamātre'tha rājā gauramukhe tadā /
mantribhirmantrayāmāsa saha saṃvignamānasaḥ //

sammantrya mantribhiścaiva sa tathā mantratattvavit /
prāsādaṃ kārayāmāsa ekastambhaṃ surakṣitam //

rakṣāṃ ca vidadhe tatra bhiṣajaścauṣadhāni ca /
brāhmaṇānmantrasiddhāṃśca sarvato vai nyayojayat //

rājakāryāṇi tatrasthaḥ sarvāṇyevākarocca saḥ /
mantribhiḥ saha dharmajñaḥ samantātparirakṣitaḥ //

na cainaṃ kaścidārūḍhaṃ labhate rājasattamam /
vāto'pi niścaraṃstatra praveśe vinivāryate //

prāpte ca divase tasminsaptame dvijasattamaḥ /
kāśyapo'bhyāgamadvidvāṃstaṃ rājānaṃ cikitsitum //

śrutaṃ hi tena tadabhūdyathā taṃ rājasattamam /
takṣakaḥ pannagaśreṣṭho neṣyate yamasādanam //

taṃ daṣṭaṃ pannagendreṇa kariṣye'hamapajvaram /
tatra me'rthaśca dharmaśca bhaviteti vicintayan //

taṃ dadarśa sa nāgendrastakṣakaḥ kāśyapaṃ pathi /
gacchantamekamanasaṃ dvijo bhūtvā vayo'tigaḥ //

tamabravītpannagendraḥ kāśyapaṃ munipungavam /
kva bhavāṃstvarito yāti kiñca kāryaṃ cikīrṣati //
kāśyapa uvāca /

nṛpaṃ kurukulotpannaṃ parikṣitamarindamam /
takṣakaḥ pannagaśreṣṭhastejasā'dhya pradhakṣyati //

taṃ daṣṭaṃ pannagendreṇa tenāgnisamatejasam / pāṇḍavānāṃ kulakaraṃ rājānamamitaujasam / 1-42-4oc gacchāmitvaritaṃ saumya sadyaḥ kartumapajvaram //

vijñātaviṣavidyo'haṃ brāhmaṇo lokapūjitaḥ / asmadgurukaṭākṣeṇa kalyo'haṃ viṣanāśane //
takṣaka uvāca /

ahaṃ sa takṣako brahmaṃstaṃ dhakṣyāmi mahīpatim /
nivartasva na śaktastvaṃ mayā daṣṭaṃ cikitsitum //
kāśyapa uvāca /

ahaṃ taṃ nṛpatiṃ gatvā tvayā daṣṭamapajvaram /
kariṣyāmīti me buddhirvidyābalasamanvitā //